پایان-نامه

چکیده: موضوع اصلی در این تحقیق، بررسی تأثیرپذیری قصاید ناصرخسرو از نهج‌البلاغه است. تأثیرپذیری از مضامین و تعبیرات نهج‌البلاغه و تلاش شده در بخش محدود، انواع تأثیرپذیری از آن را، در دیوان قصاید این شاعر برجسته‌ی ایرانی نشان داده شده شود. در این راستا، ابیاتی از دیوان اشعار ناصرخسرو را که متحلّی به سخنان امام علی (ع) در نهج‌البلاغه است استخراج کرده و به دسته‌بندی آن‌ها تحت عنوان‌ها و موضوعاتی که عبارت‌اند از: خدا، امامت، آخرت، قرآن، اندیشه، خرد و دنیا پرداختیم، سپس ابیات دسته‌بندی شده را با عبارات و مضامین نهج‌البلاغه مقایسه کرده و بعد از تحلیل، به‌صورت تطبیقی…
چکیده: در این پژوهش، مبانی اعتقادی ناصرخسرو و ابن هانی مقایسه شده است. این دو شاعر اسماعیلی در مورد امامت، وصایت، تأویل و تولّی و تبرّی و … اشعار متعددی سروده‌اند. هر دو شاعر خداوند را از اتصاف به اسماء و صفات منزّه می‌دانند و آن‌ها را به امام نسبت می‌دهند. هم‌چنین معتقد به وصایت که نقش آن را عمیق‌تر از پیامبری می‌دانند، هستند. در دیوان اشعار خود را دوستدار حضرت علی (ع) می‌نمایانند و دنباله تولّی خویش را در ابراز سرسپردگی و دلبستگی به خلفای فاطمی می‌بیند؛ و دیگر این‌که هر دو شیعه‌ی تبرّایی هستند که چه دشمنان حضرت…
چکیده: در این رساله به شرح و بررسی مناقب پیامبر اکرم (ص) و اهل‌بیت (ع) در اشعار نظیری نیشابوری شاعر برجسته و شیعه‌مذهب قرن دهم و یازدهم هجری پرداخته شده است. پس از بیان کلیات تحقیق، ابتدا به وضعیت شعر و ادب در دوره‌ی صفوی و سپس به شرح احوال، اعتقادات مذهبی، سبک شعری نظیری نیشابوری همچنین به نظر بزرگان اشاره شده است. سپس تعریفی از منقبت ارائه شده و ویژگی‌های شاعر منقبت ذکر شده است همچنین به شاعران شاخص و برجسته‌ی شعر آیینی اشاره شده است. نیز در پایان این فصل اشعار منقبتی نظیری نیشابوری به تفکیک مشخص شده…
چکیده: پس از قرآن کریم و حدیث نبوی، سخنان امام علی (ع) که بخش اعظم آن در نهج‌البلاغه گردآوری‌ شده، یکی از منابع باارزش و گران‌بهایی است که مضامین مختلف دینی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و … را در خود جای داده است؛ علاوه بر نهج‌البلاغه اشعاری با مفاهیمی تقریباً‌ شبیه به مطالب فوق نیز به آن امام همام منسوب است. به دلیل شباهت‌ها و مطابقت‌های چشمگیری که این دو اثر در مضامین با هم دارند، بررسی و مقایسه‌ی این دو، هرچه بیشتر پرده از شباهت‌ها و تفاوت‌های آن‌ها برمی‌دارد. این پژوهش با بررسی موضوع باورهای دینی و فضایل اخلاقی…
چکیده: تأثیر در لغت به معنای «باقی ماندن اثر در چیزی» است. اثرپذیری می‌تواند به‌صورت آشکار یا پنهان باشد و انواع گوناگونی دارد. «حکمت» نیز در اصطلاح بر تجربه‌های انسانی اطلاق می‌گردد که حکما و شعرا، آن را با زبانی بلاغی و در قالب نظم و یا نثر بیان می‌کنند. سخنان امیرالمؤمنین علی (ع) که دربردارنده‌ی حکمت‌هایی والاست، در میان عرب از جایگاهی ویژه برخوردار گشته است. با توجه به این‌که نهج‌البلاغه از زمان تدوین تا‌‌کنون تأثیر انکار‌ناپذیری بر ادبیات جهان اسلام داشته و با توجه به عدم شناخت جامعه‌ی فرهیخته‌ی ایرانی نسبت به اثرپذیری گردآورنده‌ی آن (شریف رضی) از…
چکیده: شیخ محمدعلی یعقوبی از شاعران معاصر کشور عراق (1385 _ 1313 ه.ق) است. او دیوان شعری به نام «الذّخائر» دارد که در آن، ارادت خالصانه‌اش را به اهل‌بیت (ع) عرضه می‌نماید. یعقوبی به زیبایی از آرایه‌های ادبی و بلاغی بهره جسته و از آیات قرآن و احادیث نبوی و ائمه اقتباس نموده است. قسمتی از این مجموعه شعری در مدح و رثای امام چهارم تا امام دوازدهم می‌باشد که شاعر به بیان سیره و فضائل ایشان پرداخته است. نگارنده در این رساله بر آن است تا به ترجمه، شرح و تحلیل این بخش بپردازد.
چکیده: پایان‌نامه حاضر به اعراب‌گذاری، ترجمه، شرح و تحلیل برخی از ابیات دیوان محمد بن حسن حر عاملی (از بیت 401 تا 600) اختصاص دارد. محمد بن حسن حر عاملی از شعرای جبل عامل لبنان می‌باشد که دیوان خود را به مدح اهل‌بیت (ع) اختصاص داده است. با توجه به این‌که ابیات دیوان به بیان فضایل و مناقب یکایک اهل‌بیت می‌پردازد اما تاکنون ترجمه‌ای از آن ارائه نشده است و در این پایان‌نامه تلاش شده است تا این ابیات مورد ترجمه و تحلیل قرار گیرد. شایان‌ ذکر است که ابیات انتخابی نگارنده به مدح امام علی (ع) و امام مهدی…
چکیده: نظام استرآبادی از شعرای قرون 9 و 10 ه.ق و متولّد استرآباد است. وی شاعری است که مداح اهل‌بیت بوده و قصاید غرّایی در وصف امام علی (ع) و اهل‌بیت دارد. نیز قصایدی در مدح امرا و حکمای عهد تیموری در دیوانش وجود دارد. زبان شعری قوی، خلق تصاویر بدیع و خلاقانه و عشق و علاقه به اهل‌بیت (ع) از دلایل انتخاب این دیوان برای تصحیح بود. این تصحیح با پنج نسخه انجام شده است. این نسخ از کتابخانه‌ها‌ی مجلس شورای اسلامی، سپه‌سالار و ملی تهیه شده‌اند. نسخه‌ی اساس که از کتابخانه‌ی مجلس شورای اسلامی به‌دست‌آمده آمد، متعلق به…
چکیده: پایان‌نامه‌ی حاضر ترجمه‌ای است بر کتاب «ملحمه الامام علی (ع)» نوشته‌ی «جورج شکور» شاعر معروف و توانای مسیحی. وی به سال 1935 میلادی در روستای شیخان لبنان چشم به جهان گشود. او شاعر و استاد ادبیات عرب دانشگاه بیروت است و از وی کتاب‏ها و مقالات متعددى به چاپ رسیده است. از دیوان‏هاى شعرى او مى‏توان به «وحدهاالقمر» و «زهره الجمالیا» اشاره کرد. «جورج شکور» به اهل‌بیت (ع) علاقه ِ خاصى دارد و سه منظومه‌ی شعرى با عنوان «ملحمه الامام على»، «ملحمه الامام حسین (ع)» و «ملحمه الرسول» دارد. خلق این آثار باعث شده «شکور» به‌رغم مسیحی بودن، در…
چکیده: سید حیدرحلی، شاعر، نویسنده و دانشمند سخنور شیعی مشهور قرن نوزدهم میلادی (سیزدهم هجری قمری) می‌باشد. شاعر عراقی که مدایح و مرثیه‌های بی‌شماری در مورد خاندان نبوت (ع) دارد. مرثیه‌های وی در سوگ امام حسین (ع) به «حولیات» مشهور است؛ و زبانزد خاص و عام می‌باشد. به همین جهت وی را «شاعر الحسین (ع)» می‌نامند و هم چنان‌که به «شاعرالمهدویه» نیز معروف است. دیگر اغراض شعریش: حماسه، اخوانیات، موشحات، تقریظ، تاریخ شعری، غزل و عتاب می‌باشد. وی سروده‌های حَکمی دل‌نشینی را در بهترین اسلوب و سبک شعری که به سبک متنبی، شاعر حکیم دوره‌ی عباسی نزدیک است؛ در میان…
چکیده: سعدی شاگرد مکتب اسلام و فرهنگ اسلامی است. این دو آبشخور زلال، از عواملی هستند که اشعار سعدی را شاخص و برجسته کرده است. در این پایان‌نامه سعی شده است مضامین مشترک اشعار حِکمی بین دیوان اشعار امام علی (ع) و کتاب گلستان و بوستان سعدی استخراج گردد و بخش‌هایی از این مشترکات که از جهت معنایی و در برخی موارد لفظی به هم نزدیک هستند در برابر هم قرار گیرند. در کنار آن‌ها، نظریات شارحان و سعدی پژوهان نیز، متناسب با مضامین مورد بررسی نگاشته شده؛ امّا با توجّه به نقش برجسته و قابل‌تأمل فرهنگ ایرانی که بر…
چکیده: داستان عاشورا و قیام امام حسین (ع)، در ادبیات کشورها، زبان‌ها و سرزمین‌های مختلف به آن پرداخته شده است. مشرق زمین به‌ویژه ایران و کشورهای عرب نیز در گسترش و معرفی هر چه بیشتر از این حادثه بزرگ تاریخ برآمدند تا به بیان اندوه و ماتم و ذکر مصیبت این واقعه و قیام امام حسین بپردازند. دیوان بسیاری از شعرا پیرامون این واقعه مطالبی را نیز بیان کرده اند از جمله محمد فضولی شاعر قرن دهم هجری در آذربایجان و شریف رضی کسی که نهج‌البلاغه مولا علی (ع) را گردآوری کرد از جمله شاعرانی بودند که سعی داشتند اندیشه‌های…