پایان-نامه

چکیده: حاج میرزا حبیب خراسانی، یکی از بزرگ‌ترین شاعران دوره قاجار است که اشعار عرفانی او حاصل تجربه‌های عرفانی اوست. وی علاوه بر اشعار عرفانی، ‌اشعاری در وعظ و مدح نیز دارد. اشعار مدحی او بیشتر در مدح امام علی (ع) است. در این پایان‌نامه، سعی بر آن بوده است که در ابتدا، شناخت کاملی از میرزا حبیب داده شود. سپس به بررسی سطح زبانی که شامل بررسی آوایی و موسیقایی، لغوی و نحوی اشعار است، پرداخته شود. دیوان وی عاری از لغات سنگین و ثقیل عربی است، اما لغات مهجور فارسی در دیوان او یافت می‌شود، لغاتی که برخی…
چکیده: سروش اصفهانی یکی از شعرای دوره قاجار و از پیروان سبک خراسانی است که به سبب قصاید و مداح فراوان خویش شهرت دارد. وی در قصیده‌سرایی به رودکی، امیر معزی، عثمان مختاری و به‌ویژه فرخی نظر داشته است. دوران جوانی خود را در اصفهان و درزمان ولیعهدی ناصرالدین میرزا به تبریز و هنگام پادشاهی وی از نزدیکان وی گردید. عمده قصاید وی بعد از مناقب پیامبر اسلام (ص) و ائمه طاهرین (ع)، در مدح سلاطین قاجار، شاهزادگان و رجال آن دوران سروده شده و اثر معروف دیگر وی روضه الاسرار می‌باشد که در مقتل و مراثی امام حسین (ع)…
چکیده: هدف از رساله حاضر معرفی ابن حسام خوسفی به‌عنوان شاعر آزاده و آزاداندیشی است که شعر را نه به خاطر بهره‌مندی‌های مادی و تمتّع دنیوی بلکه به جهت نیاز درونی و اعتقادی و احساس رسالتی که بر دوشش سنگینی می‌کرده، سروده است. این شاعر دین‌دار و آرمان‌گرا شعر را وسیله‌ی فروکش کردن غلیان درونی خود می‌داند نه واسطه‌ای برای راه‌یابی به دربار حکّام و سلاطین. در باب شخصیت فکری _ عقیدتی ابن حسام باید گفت که او ازجمله بزرگ‌ترین شاعران شیعی‌مذهب عصر خویش بود و در اعتقادات مذهبیش توجه فوق‌العاده‌ای به خرج داده است، گواه عادل ما اینکه، اشعار…
چکیده: پایان‌نامه حاضر، با هدف بررسی درون‌مایه‌های عرفان شیعی در کتاب جواهرالسنیّه فی الاحادیث القدسیه، تألیف شیخ حر عاملی به انجام رسیده است. حرّ عاملی از علما و محدثین قرن یازدهم هجری است و کتاب جواهرالسنیّه اولین کتابی است که به تألیف و نگارش آن دست زده است. این کتاب پرارزش، مجموعه نفیسی از احادیث قدسی است که مورد اتفاق و قبول اهل سنت و تشیع می‌باشد. تشیع معنای مکتوم و باطنی دین اسلام است، امری که سبب شده اسلام در طول قرن‌های متمادی پایداری خود را حفظ کند. عرفان شیعی تلفیقی از همراهی و پیوستگی میان شریعت و طریقت؛…
چکیده: عبدالمنعم فرطوسی (1404 _ 1335) از بزرگان زمان خود در عرصه دین و ادب بود. وی به دلیل از دست دادن پدر، عمویش تعلیم و تربیت او را بر عهده گرفت. در سن نوجوانی به حوزه علمیه نجف اشرف وارد شد و از محضر بزرگانی چون آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی بهره برد و به‌سرعت در دروس دینی رشد و پیشرفت کرد و توانست بر کرسی تدریس در حوزه علمیه نجف بنشیند. وی هم‌چنین به سب ذوق و قریحه ادبی فراوان خود زبانزد خاص و عام بود. در همایش‌های ادبی از او دعوت می‌شد تا با آثار خود گرمابخش محافل…
چکیده: رثا یکی از انواع ادبی است که شاعران در ادبیات عرب به آن توجه کرده‌اند و آن چند قسم است که از آن جمله رثای خویشان، رثای رسمی و رثای علویان است. شاعر در رثای خویشان به مرثیه نزدیکانش روی می‌آورد و در میانه سخن گفتن از آن، شدت اندوه خود را بدون تکلف آشکار می‌کند. در رثای خلفا شاعر رثا را وسیله‌ای برای محقق شدن اهداف و نیازهای دنیوی قرار می‌دهد و به‌دست آوردن مال را مقدمه اهدافی قرار می‌دهد که سعی در محقق کردن آن دارد. در رثای علویان شاعر قساوت حاکمان اموی و عباسی را بیان…
چکیده: شاعران ایرانی از آغاز شکل‌گیری شعر فارسی، موضوعات و مضامین متنوّعی را در شعر خود گنجانده‌اند. با تطوّر و تکامل شعر فارسی، تنوّع موضوعی نیز روی در فزونی داشته است، به‌گونه‌ای که از سده‌های ششم تا هشتم موضوعاتی چون عشق، عرفان، شکوائیه، هجو، هزل، طنز و … در شعر فارسی رواج یافته است. در قرن نهم نیز که مقدمه‌ای برای شروع سبک هندی و آغاز صنعت سازی و مضمون‌پردازی فراوان و انتزاعی در ادب فارسی است، تنوع موضوع و مضمون در دیوان شاعران به چشم می‌خورد. ابن حسام خوسفی (م: 875) شاعر برجسته و شیعی‌مذهب قرن نهم در بیشتر…
چکیده: دستیابی به تربیت، از دغدغه‌های اصلی هر نظام آموزشی است. از مسائل مهم نابسامانی وعدم پیشرفت کشورها، موضوع تعلیم و تربیت است. در دیوان شعر منسوب به حضرت علی (ع)، مواردی ملاحظه می‏شود که مربی می‌تواند، انجام آن‌ها را در تمام لحظات آموزشی و تربیتی و در میدان عمل به کار برد. محقق، در این تحقیق، در تلاش است تا به بررسی مسائل هستی؛ یعنی ویژگی‌های خدا، انسان، دنیا و مرگ و استلزامات تربیتی آن‌ها در دیوان منسوب به امام علی (ع) بپردازد. جمع‌آوری اطلاعات، مبتنی بر روش کتابخانه‌ای بوده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که می‌توان با توجه…
چکیده: پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به این سؤال پی گرفته شد که جایگـاه خاندان‌های شیعی در عصر غیبت چگونه بود؟ فرضیه‌ای که برای پاسخگویی به این سؤال در نظـر گرفتـه شده، خاندان‌های شیعی به‌تناسب جایگاه سیاسی، فرهنگی و مذهبی خود نقش‌های متفـاوتی در روند گسترش تشیع امامی ایفاء کردنـد. از آغـاز غیبـت صـغری بـه سـبب اوضـاع داخلـی حکومت عباسی موقعیت مناسب سیاسـی بـرای شـیعیان توسعه‌ی بیـشتری یافـت. شـماری از شخصیت‌های شیعه‌مذهب، در مناصب اداری و حکومت عباسیان نفوذ کرده و تصدی برخـی امور را به دست گرفتند این امـر در تغییـر وضـعیت عمـومی شـیعیان نقـش مهمـی داشـت و شخصیت‌های…
چکیده: بنی عمار خاندانی حکومتگر از قبائل مغرب آفریقا است که همانند دیگر هم‌قبیله‌ای‌های خود با شکل‌گیری حکومت فاطمیان در مغرب، به فعالیت‌های ایشان پیوستند. برخی از بزرگان این قبیله ابتدا در مناصب نظامی و پس از انتقال مقر خلافت فاطمی به مصر، وارد منصب قضا شده و به‌عنوان قاضی ایشان در طرابلس شام به‌گونه‌ای نیمه‌مستقل و وابسته به دستگاه خلافت مرکزی فاطمیان به فعالیت پرداختند. همزمان با بروز بحران‌های سیاسی و اقتصادی فاطمیان که در دوره ایشان به بالاترین حد خود رسید، اعلان استقلال کرده و دولت مستقل بنی عمار توسط امین‌الدوله – نخستین امیر- در طرابلس تشکیل شد….
چکیده: اقلیت‌های دینی در بیشتر دوران‌های تاریخی در جوامع مختلف وجود داشته‌اند اما تعامل حاکمیت‌ها با این‌گونه اقلیت‌ها همواره یکسان نبوده است. حکومت اسلامی نیز از همان بدو تأسیس در مدینه با اقلیت‌های دینی یهودی، مسیحی و غیره روبرو بود؛ لذا در اسلام نیز برای حضور این اقلیت‌های دینی تحت سیطره حکومت اسلامی قوانینی گذاشته شد که بر اساس آن ایشان در جامعه اسلامی باقی ماندند. پژوهش حاضر درصدد بررسی وضعیت اقلیت مسیحی در عصر عباسیان در قرون دوم و سوم هجری است. سؤال اصلی این پژوهش چنین است: سیاست عباسیان در قبال مسیحیان در قرون دوم و سوم هجری…
چکیده: دوران امامت امام رضا (ع) (203-183 هـ ق) را می‌توان دورانی کم‌نظیر از لحاظ اعتقادی، فرهنگی و سیاسی محسوب نمود. افزایش تحرکات علویان در واپسین سال‌های امامت آن حضرت از مشخصه‌های این دوره می‌باشد؛ ویژگی‌های جنبش‌های علویان در این زمان، از جهات متعددی مانند تعداد، گستره‌ی جغرافیایی، خاندان‌های علوی شرکت‌کننده در آن و به تسلط درآوردن مناطق حساس خلافت عباسی بر اهمیت آن نهضت‌ها افزوده است و همین ویژگی‌هاست که مأمون را واداشت تا برای سرکوب آنان، پیشنهاد خلافت و سپس ولایتعهدی امام رضا (ع) را مطرح نماید. لذا ایشان را به مرو فراخواند و در پی مهاجرت آن…