کلامی

چکیده: در این پژوهش مفهوم گناه در شریعت و عرفان اسلامی مورد مقایسه و بررسی قرار گرفته است؛ و در پنج قسمت طراحی شده است که فصل اول شامل کلیات است. فصل دوم در مبانی نظری به مواردی از قبیل شریعت، عرفان و نسبت بین شریعت و عرفان و همچنین در مورد مفهوم گناه در بین ادیان الهی پرداخته شده است. فصل سوم در مورد مفهوم گناه در شریعت اسلامی بحث می‌کند که با استناد به آیات و روایات مختلف به اقسام گناه، زمینه‌های گناه، پیامدهای گناه و مواردی از این قبیل پرداخته شده است. و فصل چهارم به بررسی…
چکیده: مسئله گناه و نحوه برخورد با آن از مسائل بغرنجی است که بشر از آغاز تاکنون با آن روبرو بوده است. این مسئله به چندبعدی بودن وجود انسان برمی‌گردد. قرآن به مسئله گناه و رهایی از آن توجه ویژه دارد. از نظر قرآن گناه، عملی است که با اوامر الهی مخالف است و این عمل با واژه‌های اثم، ذنب، سیئه، خطیئه، ظلم، فحشاء، جرم، وزر نام برده شده است؛ و هر کدام از این‌ها، بخشی از گناه را بیان می‌کنند. علاوه براین در قرآن گناهان به کبیره و صغیره، باطن و ظاهر تقسیم شده‌اند. هر گناهی که شخص مرتکب…
چکیده: معرفت در حیات معنوی و مادی انسان، جایگاهی بی‌بدیل دارد. تنها وسیله ارتباطی وی با جهان خارج از ذهن شناخت اوست. دوام زندگی آدمی بدون شناخت امکان‌پذیر نیست. نوع نگرش انسان نسبت به جهان آفرینش و هدف خلقت وابسته به نحوه شناخت اوست. بر اساس آموزه‌های اسلامی و براهین نقلی و عقلی، سعادت و رستگاری انسان فقط از طریق ایمان و عمل صالح محقق می‌شود. در فرآیند حصول ایمان و عمل صالح به ویژه دستیابی به مراحل عالی، معرفت از نقشی ممتاز و بی جایگزین برخوردار است. نیل به معرفت صحیح و درست و صیانت از آن بدون پرهیز…
چکیده: رویکرد اصلی در آموزه‌های دینی با توجه به هدف غایی دین که قرب الهی است، مصون داشتن انسان‌ها از گناه و لغزش می‌باشد. با این وجود حرکت انسان به سوی رشد و کمال، لاجرم از گذرگاه پرپیچ و خم دنیا می‌گذرد. در این مسیر، اوست که با اختیار و اراده‌ای آزاد و با وجود تمایلات طبیعی و غریزی متنوع در درون خویش و پرتگاه‌های لغزش و گناه در محیط اطراف، تکیه به ایمان حقیقی خویش نموده و طریق تقوا و پرهیزکاری پیش می‌گیرد. ایمانی که برخاسته از قلب، جاری شده بر زبان و جلوه‌گر در اعمال و رفتار او…
چکیده: این رساله در هفت فصل به مباحثی از گناه پرداخته شده است که فصل اول آن اختصاص دارد به تعریف گناه و حقیقت آن و اثبات این مبنا که گناه یعنی درگیری با نظام هدایتی الهی. فصل دوم، به ارکان گناه اشاره دارد و به بررسی سه رکن در گناه یعنی ((علم)) و ((اراده)) و ((عمل)) پرداخته شده است. در فصل سوم، گناه به دو تقسیم طولی و عرضی تقسیم گردید، در تقسیم طولی گفته شد آیا گناه دارای حقیقتی متواطی است یا مقولبه تشکیک است؛ و در تقسیم عرضی گناه از دید اعتقادی و اخلاقی و فقهی و…
چکیده: یکی از اساسی‌ترین موضوعات مورد بحث مجامع علمی جهان معاصر چگونگی کسب موفقیت می‌باشد. دغدغه بشر امروزی این است که به اصیل‌ترین و ناب‌ترین معارف دست یابد تا بتواند تیشه به ریشه جهالت‌ها و اسارت‌های ناشی از آن بزند و خود را از پنجه ناتوانی‌ها برهاند. قرآن نیز به‌عنوان پیام‌آوری واقع‌بین و حقیقت‌گرا بر این مطلب بسیار تأکید نموده است اما این واقعیت قابل انکار نیست که دستیابی به معارف با مشکلات و موانع فراوانی همراه است که باید با شناخت ریشه‌های این مشکلات و موانع آن‌ها را از میان برداشت. نفس به تعبیر روانشناسان روان انسان مدرک ادراکات…
چکیده: در این تحقیق، مفهوم «گناه» و واژه‏های مترادف با آن از دیدگاه آیات، روایات، فقه، عرفان، اخلاق، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و … بررسی‌ شده است. گناهان از جهت‏های مختلف تقسیم‌بندی شده‏اند: کبیره و صغیره، ظاهری و باطنی، مطلق و نسبی و قابل بخشش و غیر قابل بخشش. زمینه‏های گناهان در وجود انسان عبارت‏اند از: زمینه‏های فرهنگی، خانوادگی، اقتصادی، اجتماعی، روانی و سیاسی که هر کدام در ایجاد و نشر گناه، نقش مؤثری دارد و مورد ارزیابی قرار گرفته است. گناه، پیامدهای دنیایی و اخروی به همراه دارد. آثار و پیامدهای دنیوی آن عبارت‏اند از: پیامدهای اجتماعی، زیست‌محیطی، فردی، معنوی، روانی…
چکیده: در این پژوهش با بررسی معناشناختی معنای گناه در قرآن و نیز رذیلت در اخلاق فلسفی اسلامی، سعی شده است، تفاوت‌های معنایی بین این دو مفهوم نشان داده شده و پیامد شکل‌گیری مفاهیم اخلاقی، در صورت عدم التفات به متن قرآن مشخص شود. بدین منظور از روش مطالعات معناشناختی با تکیه بر نظریه حوزه‌ای استفاده شده و با استقصای اکثر موارد کاربرد واژگان دال بر گناه در قرآن، حوزه معنایی این مفهوم در قرآن ترسیم شده است. از سوی دیگر با بررسی مفهوم رذیلت در سه اثر اصلی اخلاق فلسفی اسلامی (تهذیب الاخلاق، اخلاق ناصری، جامع السعادات) مؤلفه‌های معنایی…
چکیده: چکیده اخلاق در دین مقدس اسلام از جایگاه بسیار والایی برخوردار است و آیات و روایات متعدد و سیره رهبران اسلام به صراحت بر لزوم وجود اخلاق حسنه در نظامیان تأکید می‌کند. قرآن همواره مسلمانان را در برخورد اولیه با مخالفان به گفتگو با آنان و متقاعد کردن ایشان از راهی منطقی و با رویه حسن نیکو دستور می‌دهد و تنها جنگ را در زمانی تجویز می‌کند که این گام اول مؤثر نباشد. جنگ در اسلام در تمامی اقسامش (ابتدایی، دفاعی، جنگ علیه بغات) با جنگ در نزد سائر ملل و مکاتب تفاوت‌هایی اساسی در شرایط و اهداف و…
چکیده: یکی از مباحث مهمی که ذهن انسان‌ها را از روزگار قدیم تا به حال به خود مشغول داشته، افعال خارق‌العاده‌ای است که فوق قدرت بشر می‌نماید، امّا توسّط عدّه‌ای خاص از افراد بشر رخ داده است. در قرآن مجید یکی از موضوعات مهم که به طور گسترده به آن پرداخته شده معجزات پیامبران و کرامات برگزیدگان حق است. اعمال خارق‌العاده، ذهن بیشتر متفکّران اسلامی را به خود مشغول داشته است که باعث گردیده پژوهش‌های فراوانی دراین‌باره انجام دهند. از آن‌جا که بخش گسترده‌ای از ادبیات فارسی را عرفان و تصوّف تشکیل داده است و موضوع ولایت و به تبع…
چکیده: سنت ‌الهی جریانی از ظهور صفات خداوند بر وفق ضوابط خاص و روش‌های مخصوص می‌باشد. سنت‌های الهی در قرآن با تعابیر گوناگونی از جمله امر، کلمه، مشیت، سنت، اراده و فطرت بیان شده ‌است. سنت‌های الهی دارای ویژگی‌هایی از قبیل فراگیری، استمرار، تکرار، تخلف‌ناپذیری، عدم تبدیل و تحول‌ناپذیری می‌باشد. همچنین این سنت‌ها منافاتی با اراده و اختیار انسان ندارد. سنت‌های الهی اقسامی دارد که سنت استخلاف، سنت تغییر، سنت امداد و سنت استدراج از جمله آن‌ها است. استخلاف بر دو نوع است؛ یکی استخلاف عام به معنای قرار دادن انسان به‌عنوان خلیفه خدا در زمین و دیگری استخلاف خاص…
چکیده: شاخه‌ای از فلسفه اخلاق که به دنبال ارائه بایدها و نبایدهای کاربردی در مسائل خاص و جزئی زندگی انسان‌ها است، اخلاق کاربردی نام دارد. پژوهش حاضر در نظر دارد چهار مورد از حوزه‌های اخلاق کاربردی را از منظر قرآن کریم که حاوی برنامه‌های جامع اخلاقی برای هدایت انسان‌هاست، مورد بررسی قرار دهد. قرآن کریم در حوزه اخلاق خانواده بر محبت و ایجاد آرامش در روابط همسران از طریق صداقت، رعایت احترام، عیب‌پوشی، تغافل و غیره تأکید می‌کند و نکات اخلاقی را برای تربیت نسلی توحیدی، بیان کرده و به فرزندان در خصوص احسان به پدر و مادر سفارش فراوان…