کلامی

چکیده: بررسی معنا، مسئله‌ای است که از دیرباز مورد توجه زبان‌شناسان بوده است. امروزه دانش معناشناسی که یکی از شاخه‌های زبان‌شناسی جدید است، وظیفه بررسی معنا را بر عهده دارد و با رویکردها و مبانی جدید، معنا را مورد مطالعه قرار می‌دهد. معنی‌شناسی خود نیز دارای شاخه‌هایی است که شاخه‌ی معنی‌شناسی واژگانی، مبنای کار این تحقیق است. واژه مورد بررسی در این نوشتار واژه ضلالت در قرآن کریم، با هدف دست‌یابی به معنای دقیق ضلالت مراد قرآن است. روش این پژوهش؛ تحلیلی از نوع تحلیل معنا شناسانه است. ساختار این پژوهش بدین‌گونه است که ابتدا از کلیاتی که مربوط به…

چکیده: معناشناسی واژه‌های قران، از روش‌های نوین پژوهش در قران است. معناشناسی رحمت و محبت قصد دارد از طریق بررسی کلمات و عبارات هم‌نشین برخی از واژگان کلیدی مربوط بدان نظیر مودّت، ولایت، عبادت، قرب، ذکر و خلیفه‌الله، در بافت و سیاق آیات قران، معارف نهفته را در باطن آیات آشکار نماید و به‌هم‌پیوستگی معارف قران و اندیشه‌ی نظام‌دار بودن آن را هویدا سازد تا پاسخی باشد برای خاورشناسانی که محتوای قران را مطالبی با سبک پریشان و گسیخته و بیگانه از یکدیگر می‌دانند. برخی از نتایج این رساله عبارتند از: توحید در میدان معنائی رحمت و محبت و واژه‌های…

 چکیده: یکی از موضوع‌های اساسی که همواره در آیات و روایات و هم‌چنین مورد توجه اندیشمندان بوده است، قوه‌ای نفسانی مخصوصاً قوه‌ی غضبیه است. زندگی انسان در طول شبانه‌روز خالی از خشم و غضب نیست و مسائل و مشکلاتی که برای ما به وجود می‏آید از نیروی خشم و غضب می‏باشد. در این مطالعه سعی شده است که قوه غضبیه (خشم) در آیات قرآن کریم، نهج‌البلاغه، اصول کافی، اخلاق ناصری، کیمیای سعادت، معراج‌السعاده و منیه‏المرید مورد مطالعه قرار گیرد. در این پژوهش، با رویکردی غیر‌پیدایشی، مفهوم‏پردازی خشم و راه‏های درمان و اثرات فردی و اجتماعی و مفاهیم مرتبط با آن…

چکیده: این پژوهش پس از بیان معنای لغوی و اصطلاحی و معرفی حوزه‌ی معنایی غفلت و مراتب آن، به ذکر اقسام این واژه از منظر امام علی ع؛ شامل غفلت از خویشتن، مبدأ عالم، فتنه‌ها و فسادها،‌ معاد، کمال انسانی، آیات الهی، امر به معروف و نهی از منکر، ترک معاصی و … پرداخته و نشانه‌های غافلان همچون، بی‌فکری، سرگرمی، بیهوده گذراندن عمر، پند نگرفتن از حوادث دنیا، نداشتن رهبر، هم‌نشینی با گناه‌کاران و … را مطرح می‌کند. پس از آن به عوامل غفلت‌زا مانند دنیاگرایی، ضعف ایمان و نیت، جهل و نادانی، مشورت نکردن با اهل نظر، آرزوی دراز…

چکیده: ما در این پژوهش به بررسی نظرات علامه و فخر رازی در زمینه هدایت و ضلالت می‌پردازیم؛ و در ابتدا نظر فخر رازی بحث لغوی نسبتاً مفصلی در زمینه هدایت و ضلالت بیان می‌کند و سپس در زمینه فاعلیت هدایت به بحث می‌پردازد و بیان می‌کند که فاعل و خالق هدایت و ضلالت خداست و انسان برای انجام افعال خود نیاز به داعی دارد که خالق داعی هم خداست و انسان خالق افعال خود نیست زیرا اولاً علم به جزئیات افعال خود ندارد و ثانیاً موجب انقلاب در حکم خدا می‌شود و ثالثاً موجب تسلسل می‌شود و رابعاً موجب…

چکیده: یکی از مباحث بسیار مهم که آثار تربیتی و عقیدتی متعددی بر آن مترتب است و نقش اساسی در زندگی انسان دارد موضوع هدایت و ضلالت می‌باشد. پژوهشی که در پیش رو دارید در پی تبیین معنا، مراتب و اقسام هدایت و ضلالت است. به‌علاوه به عوامل و موانع هدایت و همچنین ویژگی‌های مهتدین و مضلین پرداخته می‌شود. علاوه بر این نقش اختیار انسان و فاعلیت خداوند در هدایت و ضلالت نیز تبیین می‌گردد. پس از بررسی موارد فوق به این نتیجه رهنمون شدیم که اعتقادات و اعمال بر طبق تعالیم وحیانی مشمول هدایت الهی قرار گرفتن انسان می‌شود…

چکیده: منظور از هدایت، راهنمایی به‌سوی خیر و صواب است که به دو گونه نشان دادن راه و یا رساندن به مقصد واقعی، صورت می‌گیرد. در مقابل آن، ضلالت قرار دارد که به‌معنای انحراف و دوری از حق است. با توجه به آیات قرآن کریم، هدایت از جانب خداوند دارای دو نوع هدایت عامه و هدایت خاصه می‌باشد که هدایت عامه خود، گاهی تکوینی و گاهی تشریعی است. هدایت عامه تکوینی آن هدایتی است که خداوند در طبیعت هر موجودی اعم از جمادات، نباتات و حیوانات قرار داده و هر یک به‌مقتضای طبع خود به‌سوی کمال سیر می‌کند. منظور از…

چکیده: رساله حاضر درباره ریا از منظر قرآن کریم و روایات است که از پنج فصل تشکیل شده است: در فصل اول مطالب مرسوم از قبیل بیان مسأله، ضرورت تحقیق، پیشینه تحقیق، پرسش‌های تحقیق، اهداف و نوآوری تحقیق، فرضیه‌های تحقیق، واژه‌های کلیدی تحقیق‌ و واژه‌های مشابه و مخالف پرداخته شده است. در فصل دوم: نخست اقسام ریا از جهت متعلّق و از ناحیه حکم مطرح شده و سپس به توضیح هرکدام پرداخته شده است. در فصل سوم: مهم‌ترین عوامل ریا؛ یعنی ایمان نداشتن به خداوند متعال، باور نداشتن روز قیامت، خواسته‌های نفس امّاره، وسوسه‌های شیطان، دل بستن به دنیا،‌آرزوهای طولانی،…