چکیده: ذکر در اصطلاح معارف اسلامی به معنای یادآوری خداوند به قلب و زبان است. «یاد خدا» سرچشمه قدرت روحی و معنوی انسان است و قرآن کریم، در مواضع متعدد، مسلمانان را به این امر مهم فراخوانده است تا از آثار و برکات آن برخوردار گردند و نیز از آفات «فراموشی خدا» و نسیان و غفلت از ذکر الهی، آنان را سخت پرهیز داده است تا از زیانها و دشواریهای گوناگون در امور دنیوی و اخروی به دور مانند. «ذکر» یکی از مفاهیم بزرگ و اساسی در فرهنگ اسلامی است، در عین حال تاکنون چنانکه باید و شاید شناخته نشده…