کلامی

چکیده: در مکاتب اخلاقی مختلف برای تحقق فعل اخلاقی، معیارهای متفاوتی را طرح کرده‌اند که از فاعل آن فعل اخلاقی انتظار عمل به آن قوانین را دارند. یکی از مباحث مهم در اخلاق که به آن پرداخته شده است مسئله‌ی «نیت» است درحالی‌که در مکتب اخلاقی اسلام یکی از موضوعاتی که به‌عنوان اساس ارزش در افعال اخلاقی مطرح می‌شود نیت کار و انگیزه‌ای است که انسان را وادار به انجام فعل می‌کند و این نیت برخاسته از اختیار انسان می‌باشد؛ لذا نیت معیاری برای تعیین ارزش افعال اختیاری به شمار می‌آید و آن را منشأ خوبی‌ها و بدی‌ها معرفی می‌کند…
چکیده: نیت از نظر لغت به معنای عزم و قصد، انجام عمل و یا رسیدن به چیزی است. در این تحقیق ابتدا به توضیح در مورد مفهوم نیت پرداخته شده است. در توضیح معنای نیت می‌فرماید: برای صدور هر حرکت و سکون اختیاری سه جهت لازم است: علم، اراده و قدرت. خداوند انسان را به‌گونه‌ای آفریده است بعضی امور موافق طبع او و برخی مخالف آن است و نیازمند است به جذب نمودن و به دست آوردن آنچه موافق با اهداف اوست و رفع نمودن آنچه مخالف با اهداف خویش می‌بیند. در این پژوهش جایگاه نیت در افعال اختیاری مورد…
چکیده: این تحقیق به‌منظور دستیابی بر احکام طلاق در آیات با استفاده از قواعد اصولی و فقهی و نظرات مذاهب امامیه و اهل سنت و میزان اتفاق و اختلاف نظر آن‌ها در این خصوص انجام‌شده است که مطالب آن با استفاده از کتب تخصصی فقهی و تفسیری، فیش برداری و سپس تجزیه و تحلیل و نگارش گردیده است. مذاهب، به استناد آیات قرآن، اتفاق دارند که طلاق امری جایز است و باید طبق شرایطی خاص واقع شود که در برخی از این شرایط، ضمن وحدت آراء، اختلاف نظر وجود دارد که بیشترین اختلاف در وقوع طلاق در حیض، لزوم اشهاد…
چکیده: یکی از مهم‌ترین مباحث معرفت‌شناسی این است که خاستگاه معرفت کجاست؟ و معرفت برچه اموری مبتنی است؟ چگونه ساحات درونی انسان اعم از ساحت عاطفی، ساحت معرفتی و ساحت ارادی بر یکدیگر تأثیرگذارند؟ آیا عوامل غیرمعرفتی مانند ایمان، تقوا و همچنین فعل دعا به معنای ارتباط وجودی با خدا، بر معرفت فرد نسبت به خود، خدا و کل عالم هستی تأثیر دارند؟ اگر چنین است، چگونگی این تأثیر، در معرفت به خدا چیست؟ این موضوع، از منظر قرآن موضوع مهمی است و بدان توجه شده است. در حقیقت، میل به معرفت نسبت به خداوند و گرایش به دعا، از…
چکیده: ما مسلمانان معتقدیم که خداوند عزوجل مخلوقات را بیافرید و بشر این موجودی خاکی را به‌عنوان جزئی از این خلقت جامه‌ی اشرف مخلوقات بر تن پوشانید و برای هدایت او پیامبران را مبعوث نمود و برای سعادت و خوشبختی‌اش قوانینی تحت عنوان کتاب‌های آسمانی در اختیار پیامبران قرار داد. قوانین کتاب‌های آسمانی شامل اعتقادات، اخلاقیات و عبادات است که امر به معروف و نهی از منکر دو فریضه از فرایض الهی است که سعادت انسان‌ها در برپاداشتن آن دو است. ما معتقدیم که تورات و انجیل از طرف خداوند عزوجل بر حضرت موسی و حضرت عیسی (ع) نازل شده‌اند…
چکیده: یکی از موضوعات مهمی که همواره در فقه و حقوق به‌عنوان بحث روز مطرح بوده، بررسی صلاحیت زنان برای قضاوت است. در ایران با تمام تحولاتی که از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون در اعطای نقش‌های شبه قضایی به بانوان صورت گرفته است، همچنان آنان از داشتن نقش قضایی و صدور رأی به‌عنوان نقشی که قاضی ایفا می‌کند محرومند و تنها به‌عنوان مشاور در دادگاه‌های قضایی مشغول به کار هستند و این ممنوعیت بر اساس فتوای مشهور فقیهان شکل قانونی به خود گرفته است و در تمام دستگاه‌های قضایی قابل اجرا می‌باشد. فقهای مشهور اسلام، ذکورت را در قاضی…
 چکیده: تاکنون در زمینه امر به معروف و نهی از منکر تحقیقات متعددی ارائه شده است، اما تاکنون در مورد جایگاه دستور ولی فقیه در مورد امر به معروف و نهی از منکر سخنی به میان نیامده است. هدف از انجام این تحقیق به دست آوردن دیدگاهی فقهی- حقوقی در رابطه با اجرای امر به معروف و نهی از منکر توسط ولی فقیه و در حین پیاده کردن نظم در جامعه است. جهت بیان این موضوع، ابتدا در ضرورت تشکیل حکومت اسلامی و لزوم وجود ولی فقیه در زمان غیبت صحبت می‌کنیم. سپس مقوله اهمیت نظم و نظم اجتماعی امت…
 چکیده: در این پژوهش با بیان ماهیت ارتداد از نظر لغوی و اصطلاحی و کاربردهای آن در قرآن و روایات، مفهوم ارتداد از دیدگاه امامیه روشن شده است. در ادامه به بیان جایگاه بحث در تاریخ و پیشینه تاریخی از منظر ادیان الهی و انسانی به راهکارهای مقابله پرداخته‌ شده است. بعد در موجبات ارتداد به عوامل اصلی جرم اشاره کرده است. در بحث انواع ارتداد در فقه امامیه رسیدگی کرده است. در ادامه شرایط تحقق ارتداد،‌احکام ارتداد، ‌حکم استتابه و توبه در ارتداد فطری را توضیح داده است. در آخرین بحث فلسفه مجازات مرتد وعدم انعطاف‌پذیری اسلام نسبت به…
چکیده: واژه «ارتداد» در لغت به معنای «رجوع و بازگشت» و در اصطلاح فقيهان به معنای «اختيار کفر بعد از اسلام آوردن» است. در فقه اماميه ارتداد بر دو قسم «فطری» و «ملّی» است؛ ولی در فقه مذاهب چهارگانه، تنها يک قسم و با احکامی همانند مرتد ملّی مطرح می‌باشد. با وجود اتّفاق نظر در معنای مرتد ملّی، فقهای اماميه در تعريف مرتد فطری اختلاف نظر دارند. در اين نوشتار، ضمن بيان اختلاف مذکور، به بررسی روايات دال بر اين تقسيم و سپس احکام ارتداد از ديدگاه مذاهب پنج‌گانه پرداخته شده است. مهم‌ترین تفاوت ارتداد فطری با ملّی، حکم قتل…
 چکیده: در این پژوهش به مفهوم ارتداد، مصادیق آن و حکم و شرایط مرتد در فقه جزایی اسلام اختصاص دارد که نویسنده در چهار بخش به این موضوع از منظری فقهی پرداخته و دیدگاه‌های فقهای اسلام را در زمینه حالات مختلف آن، جویا شده است. در بخش اوّل کلیاتی همچون: معنای ارتداد، تعریف لغوی و اصطلاحی آن، تعریف ارتداد از دیدگاه فقها، معنای مرتد و حدّ آن از نظر فقهی کندوکاو گردیده و تفاوت حد و تعزیر، مجازات مرتد و مصادیق حدود درباره وی بیان شده است. در بخش دوم تعهدات مکتبی، تخلّف از آن‌ها و علل تخلّف بیان شده…
  چکیده: این پایان‌نامه ضمن اثبات وجود حکم ارتداد در اسلام و اصل مهم آزادی عقیده به‌عنوان دو موضوع بدیهی و غیر قابل انکار و سپس نگاهی به آراء مختلف درباره تضاد این دو موضوع با یکدیگر به صورت تحلیلی توانسته است این تضاد را حل کند و ثابت کند اولاً خروج از اسلام غیرممکن فلسفی می‌باشد و مدعی خروج قادر به ارائه دلیل و برهان نیست و از طرف دیگر اثبات کرده است که ارتداد کاری است لجوجانه توسط افراد بی‌منطق که تلاش می‌کنند اباحه گری را بنام آزادی عقیده مطرح نمایند. اسلام با پی بردن به این حقیقت…
چکیده : امروزه با توجه به گسترش روابط انسانی و پیچیده شدن نوع ارتباطات جمعی، مسئله ارتداد، بیش از پیش در اکثر جوامع اسلامی، به‌ویژه جوامع در حال توسعه، مشاهده می‌شود. این موضوع از یک‌سو با احکام فقهی و از سوی دیگر با آثار و تبعات حقوقی گوناگونی مواجه می‌شود.