پایان نامه ها

چکیده: اسماعیلیه، فرقه‌ای از فرق شیعه است که پس از شهادت امام صادق (ع) از دیگر فرقه‌ی شیعه، اثنی عشریه، جدا شده. برخلاف شیعه‌ی اثنی عشری که امامت را پس از شهادت امام جعفر صادق (ع) متعلق به امام موسی کاظم (ع) می‌دانست، حق پسر بزرگش، اسماعیل و پس از او محمد بن اسماعیل می‌دانند. نهضت اسماعیلیه به‌عنوان نهضتی شیعی در مقابله و تضاد با دربار خلافت عباسی که به‌نوعی با برگزیدن مذهب تسنن، به‌عنوان مذهب رسمی جامعه‌ی اسلامی به حامیان شیعی خود پشت کرده بود، شکل گرفت. بدین ترتیب در آرمان مذهبی اسماعیلیان براندازی خلافت عباسی هدف اصلی محسوب…
چکیده: در این تحقیق ابتدا زندگی و خصائص حضرت زینب (ع) و نقش و جایگاه سرنوشت‌ساز حضرت زینب کبری (ع) در نهضت کربلا مورد بررسی قرار گرفته و در ادامه خطبه‌های آتشین حضرت زینب (ع) معرفی شده و نقش و اهمیت آن سخنان در پی حادثه کربلا و مسئولیت سنگینی که پس از شهادت امام حسین (ع) بر دوش حضرت زینب (ع) به‌عنوان سفیر کربلا و ادامه‌دهنده نهضت و پیام‌رسان عاشورا به وضوح نمایان شد. هدف کلی تحقیق شرح و تفسیر و تحلیل خطبه‌های حضرت زینب (ع) و دلالت‌های تربیتی آن حضرت است. روش تحقیق توصیفی، تحلیلی و از نوع…
چکیده: اهداف اصلی این پژوهش، شناخت تراکم زبان استعاری، گرایش مرکزی و دیگر گرایش‌های سبک استعاره مفهومی و نحوی و کشف چگونگی ارتباط میان استعاره‌های مفهومی و استعاره‌های نحوی در اشعار دعبل خزاعی، شریف رضی و مهیار دیلمی می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی اشعار این سه شاعر و نمونه آماری شامل هزار بیت از اشعار ایشان است که به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد اشعار شریف رضی نسبت به دو شاعر دیگر تراکم زبان استعاری بیشتری دارد و با اندکی اختلاف اشعار مهیار دیلمی رتبه دوم و اشعار دعبل خزاعی با اختلافی چشمگیر کمترین…
چکیده: فرقه اسماعیلیه بر اثر اختلاف در جانشینی امام جعفر صادق (ع) به وجود آمد، توانست در مدت کوتاهی با سازمان‌دهی تشکیلاتی پیچیده برای امر دعوت به موفقیت‌های زیادی نائل آید و پیروان بی‌شماری را در سرزمین‌های اسلامی از جمله ایران، شام، یمن و مصر به دست آورد. تشکیل خلافت فاطمی در مصر اوج موفقیت و تأثیرگذاری تشکیلات دعوت را نشان می‌دهد. داعیان اسماعیلی که طی روندی پیچیده به خدمت امر دعوت در می‌آمدند، از میان پیروان باسواد، فیلسوف و اصطلاحاً همه‌فن‌حریف، چه در امور ذهنی و چه یدی انتخاب می‌شدند. داعیان اسماعیلی در ایران قصد تکرار موفقیت همتایانشان در…
چکیده: مسلمانان پس از رحلت پیامبر (ص) دچار تشتت و افتراق شده و فرقه‌ها و نحله‌های مختلفی در حوزه اسلام پدیدار گردید که هرکدام از این گروه‌ها در خصوص مباحث کلامی صاحب آرای گوناگون بودند. علت عمده این افتراق و گوناگونی بروز اختلافات سیاسی بود. یکی از اولین گروه‌ها «خوارج» بود که با برداشت‌های انحرافی خود از تعالیم الهی، چهره‌ای خشن از دین را به تصویر کشیدند. «عمل‌گرایی افراطی» مشخصه بارز این فرقه بود. تکفیر و به دنبال آن حکم اعدام، تنها موضع آن‌ها در قبال مخالفین خود و مرتکبین معاصی بود. در پی واکنش مسلمین در قبال این دیدگاه…
چکیده: حسین بن حمدان خصیبی از راویان و متکلمان امامیه است که در دوره غیبت صغری و سال‌های آغازین غیبت کبری می‌زیسته و در نزد فرقه نصیریه از احترام ویژه‌ای برخوردار بوده است. رجالیون متقدم او را به غلو متهم کردند. خصیبی در آثاری چون هدایت الکبری و رأس باشیه عقیده بابیت برای هر یک از امامان دوازده‌گانه را مطرح کرده و محمد بن نصیر را باب امام حسن عسکری (ع) دانسته است به همین دلیل فرقه نصیریه که در زمره فرق غالی است و اکنون به نام علویان در سوریه به سر می‌برند، آثار خصیبی را جزو متون کلامی…
چکیده: خاندان صلیحی در فاصله سالهای 439 تا 532 ه.ق. بر یمن حکم راندند. در طی حکمرانی صلیحیون در یمن و نواحی اطراف آن، مذهب اسماعیلیه به شکل گسترده‌ای، انتشار یافت. علی بن محمد صلیحی، اساس کار خود را بر روابط دوستانه با حکومت فاطمیان قرار داد. پس از وی پسرش، ملک مکرم، همچنان خود را تابع خلفای فاطمی می‌خواند. روابط دوستانه دو دولت، پس از مرگ المستنصر تا دوره ملکه حرّه ادامه یافت، اما دیری نپایید که با شقاق اسماعیلیان مستعلوی در مصر به دو شاخه، طیّبی و حافظی، و با جانب‌داری ملکه حرّه از امامت طیّب، یمن از…
چکیده: خراسان در قرون نخستین اسلامی به‌ویژه در دوره‌ی اول عباسی (132-227 ق.) سرزمین‌های وسیعی را شامل می‌شد. اداره‌ی این ایالت به‌واسطه‌ی مرزی بودن، دوری از مرکز خلافت، وسعت زیاد و وجود اقوام گوناگون و طیف‌های فکری، سیاسی و مذهبی مختلف، همواره برای حکمرانان مهم بوده است. زیرا خراسان در این مقطع زمانی، تحولات گسترده‌ای را در زمینه‌ی سیاسی، نظامی، اجتماعی و اداری شاهد بود. سرکوب شورش‌ها از مهم‌ترین وظایف والیان به شمار می‌رفت. این شورش‌ها با انگیزه‌های مذهبی، ملی، اجتماعی و اقتصادی صورت می‌گرفت. به دلیل تعدد و تقارن برخی از شورش‌ها، والیان جهت جمع‌آوری مخارج سرکوب مخالفان، بر…
چکیده: تأسیس دولت فاطمیان در مصر در فاصله سال‌های 358 تا 363 هجری همراه با درانداختن ساختارهای اداری و بنیان گذاردن نهادهای اجتماعی بود در میان نهادهای اداری که می‌توانست نظم و امنیت اجتماعی را به ارمغان آورد دستگاه قضاوت از همه مؤثرتر بود. زیرا نهاد قضاوت ربط مستقیمی با اجرای عدالت داشت این نهاد کارآمد به راهبری قاضی نعمان، داعی الدعاة برجسته اسماعیلی و همکاری یعقوب بن کلس در همان بدو امر، تأسیس شد و تمامی شئون مربوط به قضا و قضاوت را عهده‌دار گردید اگر چه این نهاد از همان ابتدا با امر دعوت فاطمیان در هم‌آمیختگی بسیاری…
چکیده: تفسیر عرفانی منسوب به امام جعفر صادق (ع) در میان آثار تفسیری با گرایش عرفانی، قدیمی‌ترین اثر می‌باشد. محققینی چون پل نویا با در نظر گرفتن قدمت این اثر، سرچشمه بسیاری از اصطلاحات صوفیه را در آن جسته‌اند و به‌نوعی منشأ آن‌ها را آراء امام صادق (ع) دانسته‌اند. نکته قابل توجه آنجاست که این اثر همان‌طور که از عنوان آن پیداست اثری منسوب به امام صادق (ع) است و تمام ادعاهای این محققین درباره ریشه اصطلاحات عرفانی و صوفیانه در کلام امام صادق (ع)، زمانی درست خواهد بود که صحت این انتساب به اثبات برسد. در این بررسی محقق…
چکیده: به قدرت رسیدن خاندان عباسی، یکی از وقایع مهم و تأثیرگذار تاریخ اسلام و جهان است. آنان پس از ساقط کردن بنی‌امیه با ترفندهای مختلف بیش از 500 سال بر جهان اسلام فرمانروایی کردند. یکی از عوامل تسلط عباسیان همراه نمودن علویان که قرابت نزدیکی با پیامبر اسلام (ص) داشتند، بود. استفاده از شعار «الرضا من آل محمد» یکی از ابزارهای غصب حکومت و در ظاهر واگذاری آن به علویان بود. عباسیان پس از کسب قدرت و عدول از وعده‌های اولیه خود، علویان را رقیب در حکومت دیدند و با شکنجه و فشارهای سیاسی و اجتماعی، آنان را به…
چکیده: هدف این پژوهش بررسی مبانی فلسفی دین صابئین مندائی به منظور استخراج آموزه‌های تربیتی آن‌هاست. بدین منظور با روش توصیفی- تحلیلی چهار مقوله فلسفی این دین شامل هستی‌شناسی، انسان‌شناسی، معرفت‌شناسی و ارزش‌شناسی مورد بررسی تحلیلی قرار گرفته است. صابئین مندائی قوم دینی هستند که با آرامی در خوزستان زندگی می‌کنند و در حدود دو هزار سال پیش، بر اثر نزاع با یهودیان مجبور به مهاجرت از سرزمین اصلی خود یعنی فلسطین به بین‌النهرین و خوزستان شده‌اند. در این دین، هستی فراتر از طبیعت و توسط خداوند بزرگ ازلی یا «هیی ربی قدمایی» آفریده شده و بارزترین صفات خدا وحدانیت،…