پایان نامه ها

چکیده: پژوهش حاضر به بررسی آسیب‌شناسی گروه‌های اجتماعی کوفه در دوران امام علی (ع) اختصاص دارد. روند تاریخی تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی صدر اسلام در دوره‌ی امام علی (ع) نشان می‌دهد که کوفه به عنوان یکی از پایگاه‌های مهم اسلامی تا چه حد از نابسامانی‌ها و انحرافات رنج می‌برد. بر همین اساس، شناخت زیرساخت‌های معیوب اجتماعی و اقتصادی کوفه و پرداختن به برخی گروه های موثر و ذی‌نفوذ در کوفه که در ایجاد ناهنجاری‌ها نقش داشتند، دریافت بهتری از اوضاع نابسامان کوفه در حکومت امام فراهم می‌سازد. برای این وارسی ابتدا روند های تاریخی به تفصیل مورد توجه قرار…
چکیده: شهادت امام حسین (ع) و حوادث سیاسی و اجتماعی پس از آن تا پایان حکومت اموی برای جامعه شیعه از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. چراکه در این برهه زمانی شیعیان از یک سو در وضعیتی بسیار بحرانی به سر برده و از سویی دیگر پرچمداری مخالفت با حکومت را در دست داشتند. در چنین شرایطی است که رهبران شیعه تحت تاثیر عوامل گوناگون به اتخاذ مواضع متفاوتی در مقابل جامعه و حکومت دست زدند. ارائه الگویی جامع یا حتی به نسبت جامع از علل اتخاذ مواضع متفاوت توسط شیعیان، که شامل همه مولفه‌های درون دینی و برون دینی…
چکیده: همانطور که می‌دانیم، بخش عمده‌ای از معارف دین مبین اسلام از طریق ادعیه، زیارات و مناجات‌های وارده از معصومین (ع) در اختیار ما قرار گرفته است. مناجات حضرت امیر (ع) نیز از جمله آن‌ها می‌باشد که گر چه دارای سلسله سند نیست اما با استناد به متن و همچنین سبک سخن گفتن _ که با ادعیه دیگر کاملاً مشابهت و همخوانی دارد _ انتساب آن به حضرت امیر (ع) اثبات می‌گردد. آنچه در این مناجات به چشم می‌خورد، آیاتی است که به صورت عینی از متن شریف قرآن نقل شده و مضمون همه آن‌ها ترسیم صحنه‌های قیامت و بیان…
چکیده: کوفه از جمله شهرهایی است که در تحولات سیاسی و اجتماعی دوره خلفای راشدین و خصوصا دوران حکومت امام علی (ع) تأثیرات آشکاری داشته است. تاثیرِ ترکیبِ طبقاتی، جمعیتی در این شهر و بافت سیاسی، اجتماعی آن، در تحولات گوناگون سیاسی و اجتماعی دوران حکومت آن حضرت شایسته بررسی و تحقیق است. بر این اساس، تحولات سیاسی و اجتماعی دوران حکومت آن حضرت در کوفه دستمایه اجرای این مطالعه قرار گرفته است. برای حصول به اهداف پژوهش، برای این منظور با استفاده از منابع و ماخذ، بافت سیاسی و اجتماعیِ شهر کوفه و تحولات آن در حکومت حضرت علی…
چکیده: کوفه اردوگاهی نظامی بود که پس از فتح مدائن در سال هفده هجری به وسیله سعد بن ابی وقاص ساخته شد. سپس مردم از اطراف سرزمین‌های اسلامی به این شهر روی آوردند و کم‌کم از حالت اردوگاهی خارج شد و به صورت شهری مهاجرپذیر برای پیگیری فتوحات در ایران تبدیل شد. کوفه شهری نامتجانس و دارای طوایف و قبائل متعدد بود که قبیله‌ی واحدی به عنوان گروه حاکم در آن مطرح نبود. کوفه از یک سو همواره مرکز نهضت‌ها، امیدها و گاه کوشش‌های هماهنگ شیعیان و از سوی دیگر سبب درگیری، اختلاف، اشرافی-گری و سستی‌ها بود. عدم انسجام کوفیان…
چکیده: به یقین امامان (ع) در احیاء دین اشعارهای مذهبی از جایگاهی والا برخوردار هستند و هر کدام در شرایط مختلف زمانی خود، رسالتی خطیر داشته‌اند، در راستای انجام وظایف و تکالیف الهی متحمل انواع آزار و اذیت‌های بسیاری‌ حتی تا شهادت بوده‌اند. در این میان، چهره درخشان امام حسین (ع) به‌ویژه قیام کربلا و بازتاب آن در بیداری مسلمانان و تأثیرپذیری شعر شیعه از عاشورا و دستاوردهای آن از منزلتی والا بهره‌مند است؛ بنابراین در این مجموعه با عنوان سیمای واقعه کربلا در دیوان الشیخ محسن ابوالحب بر آنیم که مختصری از حیات امام حسین (ع) به‌ویژه واقعه کربلا…
چکیده: در گذر تاریخ، همواره نبردهایی با اشکال مختلف، بین دو نیروی خیر و شر، حق و باطل، عدالت‌ و بیداد رخ داده است که تا به امروز هم به وقوع می‌پیوندد، اما عالی‌ترین و والاترین قیام‌های نیروی حق که با هدف گسترش عدالت، آزادی، ایمان، بیداد ستیزی و احیای ارزش‌های والای اخلاقی شکل گرفت، نبرد خونین فاجعه‌ی کربلا می‌باشد. این قیام که با رهبری حسین (ع)، سلاله‌ی پاک محمدی، آیینه‌ی تمام‌نمای اوصاف الهی و وارث رسولان و اولیای اولوا‌العزم علیه نیروی ظالم و باطل اموی شکل گرفت و با شهادت مظلومانه‌ و در عین حال پیروزمندانه‌ی معنوی ایشان و…
چکیده: یکی از صحنه‌های ماندگار در صفحات تاریخ، حادثه‌ی کربلاست. کربلا یک خط روایی گره‌دار، آن چنانکه در داستان‌ها یافت می‌شود، نیست. قهرمان آن صحنه، امام حسین‌(ع) بود و هر یک از یـاران ایشان، به‌گونه‌ای جلوه‌گری می‌نمودند تا آیینه‌ای برای نمایش یک یا چند ویژگی امام خود باشند. آنچه که به زیبایی این صحنه می‌افزود رجزهای پرشور و پرصلابت برخی از یاران امام بود. شعر امری ذوقی است و در حالات و صحنه‌های خاص انسان دست می‌دهد و مرهم بسیاری از آلام بشری است. بعد از حادثه‌ی عظیم کربلا، دل‌های بشریت و مخصوصاً پیروان امام به تپش درآمد. یکی مثل…
چکیده: پژوهش حاضر، تحلیلی از ویژگی‌های اخلاقی مردم کوفه از زبان امیرالمؤمنین (ع) در نهج‌البلاغه است. این ویژگی‌ها دو گونه‌اند: مثبت و منفی، ویژگی‌های مثبت، از سخنان ستایش‌آمیز حضرت در مورد مردم کوفه و ویژگی‌های منفی، از بیانات نکوهش بار ایشان استخراج شده است. امام (ع) با ستودن ویژگی‌های مثبتی چون پیشتازی آنان در جهاد و اطاعت از اوامر امام (ع)، مردم را تشویق فرموده و با نکوهش ویژگی‌های منفی همچون حق گریزی، اختلاف و بازگشت به ارزش-های جاهلی، تلاش کرده مردم را به ترک آن‌ها ترغیب و بدین وسیله ناپسندی‌ها را اصلاح کند. در همین راستاست که امیرالمؤمنین (ع)،…
چکیده: دختری که در امر ازدواج قرار می‌گیرد در چند صورت تصور می‌شود: یا بالغه یا صغیره. اگر بالغه باشد یا باکره است یا ثیبه. در صغیره نیز یا باکره است یا ثیبه. اگر دختر صغیره باشد باکره بودن یا ثیبه بودن در فقه اهل‌بیت (ع) و مذهب حنفیه هیچ تأثیری ندارد. چراکه ملاک در مکتب اهل‌بیت (ع) و مذهب حنفیه در صغیره، صغیره بودن دختر است، پس پدر بر دختر صغیره ولایت دارد؛ و اگر دختر بالغه و ثیبه باشد بنا بر مذهب حنفیه هیچ اختلافی بر عدم ولایت پدر بر دختر وجود ندارد. ولی اگر دختر باکره رشیده…
چکیده: الهیات اجتماعی شیعه در آثار امام خمینی (ره)، به بررسی دیدگاه‌های دینی _ اجتماعی بنیان‌گذار انقلاب اسلامی ایران می‌پردازد. دیدگاه‌های دینی که چهار نهاد بنیادی اجتماع یعنی خانواده، آموزش و اقتصاد، حکومت را مدنظر دارد و در پی تعریف آن نهادها و تعیین راهکارهای پیشرفت و رفع مشکلات می‌باشد. لذا نظام اجتماعی شیعه، به‌صورت مختصر مورداشاره قرار می‌گیرد. در موضوع خانواده، ضمن تعریف، به فلسفه‌ی ازدواج و فلسفه‌ی حضور زن و مادر در جامعه و الگوپذیری از خانواده‌های اهل‌بیت (ع)؛ در موضوع آموزش، به چیستی و چرایی تربیت و تعلیمِ فرهنگ قابل انتقال اهل‌بیت (ع) و بحث و بررسی…
چکیده: افغانستان کشور کثیرالاقوام، با زبان‌های گوناگون است. جمعیت عمده‌ی این کشور را چهار قوم پشتون، تاجیک، هزاره و ازبک- ترکمن تشکیل می‌دهند. اقوام شیعه‌مذهب افغانستان عبارت‌اند از: هزاره، قزلباش، بلوچ و خلیلی، تاجیک، هراتی، توری و پشه‌ای. هزاره‌های بودائی مذهب در زمان غازان خان مغول به دین اسلام و مذهب تشیع گرویده‌اند. آداب فرهنگی و اجتماعی ازدواج، میان اقوام شیعه متنوع و بعضاً مطابق شرع نمی‌باشند. با بررسی متون حدیثی به این نتیجه می‌رسیم که پدر، بر دختر باکره‌ی رشیده در امر ازدواج ولایت ندارد. طبق بررسی متون حدیثی و فتاوای فقها، ازدواج تحمیلی دختر از طرف پدر غیرشرعی…