ادیان،-مذاهب-و-فرق

چکیده: با نظر بر آراء مستشرقان و پژوهندگان غربی در خصوص موعودگرایی شیعی در دوران معاصر متوجه تفاوت‌های متعدد آراء ایشان درزمینه‌ی مهدویت شیعی با آراء متکلمان برجسته شیعه می‌شویم. در دوران معاصر به‌خصوص پس از انقلاب اسلامی ایران پژوهندگان غربی با رویکردهای متفاوتی به موضوع موعودگرایی در تشیع و آثار و نتایج آن پرداخته‌اند که دراین‌بین رویکردهای سیاسی، اجتماعی، کلامی و تاریخی سهم بیشتری دارند. در این رساله اهتمام بر این موضوع بود که آراء و برخی از شبهات اصلی مهدویت از ناحیه برخی از مستشرقان همچون دکتر ساچدینا را با رجوع به منابع اصلی به‌طور تطبیقی پاسخ دهیم…
چکیده: شیعیان دومین جمعیت بزرگ جهان اسلام‌اند که در اکثر کشورهای اسلامی حضور دارند. بر اساس آخرین آمارها نزدیک به درصد جمعیت مسلمانان جهان را شیعیان تشکیل می‌دهند. مطالعه سیاسی وضعیت شیعیان در خلال دو دهه گذشته توجه تعداد زیادی از اندیشمندان را در رشته‌های مختلف به خود جلب کرده است. امروزه به‌خصوص بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران شیعیان در کانون توجهات بین‌المللی قرار دارند. تحولات سیاسی – اجتماعی جهانی به‌خصوص در جهان اسلام باعث شده است شیعیان این کشور روز بروز بر تحرکات سیاسی – اجتماعی خود در مسائل مختلف داخلی و بین‌المللی بیافزایندکه لازم است نسبت به…
چکیده: فرهنگ در پیدایش، جهت‌دهی و گسترش اندوخته‌های مادی و معنوی بشر تأثیر قابل‌توجه دارد. فرهنگ و تمدن اسلامی حاصل دستمایه‎های دینی و تأکید مؤثر دین اسلام بر مؤلفه‌های آن است. شکل‌گیری و تکوین فرهنگ و تمدن اسلامی از عصر رسول خدا (ص) صورت پذیرفته و سپس امامان شیعه (ع) و پیروان آنان در گسترش آن تأثیر به سزایی داشتند. پس از غیبت صغرا (260 ق) شیعیان امامیه در دگرگونی فرهنگی جهان اسلام نقش مهمی ایفا کردند. در این پژوهش تبیین نقش فرهنگی شیعیان امامیه در مقطعی از تاریخ اسلام موردنظر است که فرهنگ و تمدن اسلامی دوران طلایی و…
چکیده: برآمدن دولت آل بویه (320 _ 447 ه.ق/932 _ 1055 م) که در راستای استقلال طلبی عنصر ایرانی صورت گرفت و بنیان‌گذاران آن دولت با استفاده از ضعف خلافت عباسی توانستند تا مرکز خلافت عباسی غلبه نمایند، عامل مهمی در تاریخ سیاسی و به‌ویژه تاریخ مذهبی ایران به شمار می‌آید، بدان خاطر که حاکمیت یکصدو اند ساله دولتمردان شیعی مذهب بویهی بر قسمت اعظم ایران در قرن چهارم هجری قمری، مجال مساعد و فرصت مغتنمی برای شیعه امامیه بود که توانست تا حد امکان در صدد گسترش و توسعه عقاید خویش برآید. در حقیقت، شیعه توانست در بستری که…
چکیده: در این کار تحقیقی مختصر، ابتدا در فصل نخست به معرفی اجمالی از دین مبین اسلام و مذهب تشیع و فرقه وهابیت پرداختم. در فصل دوم، سعی نمودم به اموری چند که از مسلمات در نزد عموم مسلمین بشمار می‌آید بپردازم و با توضیح مختصر، اما مفید درباره این امور تقریباً مورد اتفاق نزد گروه‌های مختلف اسلامی، از مقدمه‌چینی‌های تکرار هنگام بحث و احتیاج، خود را رهایی بخشم. در فصل سوم اشکالاتی را که شیعیان در مسئله توحید و شرک (نظری) بر وهابیان وارد می‌دانند مطرح کردم. نخست آنچه از بیانات علما وهابی را که صراحتاً یا بالملازمه از…
چکیده: سرزمین شام یکی از مناطقی بود که شاهد وجود مجموعه‌های مردمی شیعه و گاه ظهور حکومت‌های محلی و منطقه‌ای شیعه‌مذهب بود. ازجمله مناطق شیعه‌نشین سرزمین شام، شهر حلب بود که به مهم‌ترین مرکز سکونت شیعیان تبدیل‌شده بود. شواهد زیادی وجود دارد که اکثریت مردمان حلب تا زمان ایوبی‌ها بر مذهب تشیع امامی بودند. گسترش تشیع در این شهر بستگی زیادی به حکومت‌های حمدانیان و مرداسیان داشت. در مورد اوضاع فرهنگی و اجتماعی شیعیان سرزمین شام و بخصوص شهر حلب که علی‌رغم دوری آن از شهرهای شیعه‌مذهب همچون بغداد، قم و ری، از مناطق مهم شیعه‌نشین در قرون 4 و…
چکیده: اهداف مورد نظر در پژوهش علمی، روشن ساختن تاریخ علمی و فرهنگی شیعه در طبرستان و نقش شیعیان در تحولات فرهنگی و اجتماعی و علمی طبرستان و نقش آن‌ها در تاریخ فرهنگ ایران و کاربردی که مورداستفاده مؤسسات آموزشی و اجرایی قرار گیرد. موضوع موردپژوهش درباره بررسی علل روند تحکیم تشیع در طبرستان و مازندران در قرون نخستین اسلامی می‌باشد که به‌نقد و بررسی تعدادی از منابع اصلی و موقعیت جغرافیائی و تاریخ سیاسی منطقه در آستانه ورود اسلام پرداخته شد. چگونگی پذیرش اسلام و ورود اسلام با شناسایی برخی از عالمان تأثیرگذار در طبرستان و مازندران و فرقه‌های…
چکیده: نوشتار حاضر، به بررسی بخشی از دیدگاه‌های ناصرالدین قفاری، یکی از عالمان اهل سنت با گرایش‌های وهابی گری می‌پردازد؛ و نقدهای وی در اعتقادات شیعه امامیه درزمینهٔ امام و ویژگی‌های او و مبانی و اصول حاکم بر امامت را ارزیابی می‌کند. نویسنده در پنج فصل ابعاد مختلف امامت را از منظر شیعه امامیه اثبات کرده و شبهه‌های قفاری در این زمینه را پاسخ می‌گوید. فصل اول به کلیات تحقیق اختصاص دارد. در فصل دوم ابتدا تعریفی از امامت در لغت و اصطلاح ارائه‌ شده، سپس نیاز و ضرورت وجود امام، صفات اصلی امام از منظر شیعه اثناعشری، مانند افضلیت،…
چکیده: مسلمانان پس از رحلت رسول خدا (ص) به دو فرقه اصلی تقسیم شدند: تشیع و تسنن شیعه به کسانی گفته می‌شود که بعد از رسول خدا به جانشینی و وصایت حضرت علی (ع) اعتقاد دارند و همچنین معتقدند طبق آیات و روایات اهل بیت (ع) باید جانشین رسول خدا (ص) باشند و نمی‌شود شریعت اسلام بدون مجری و حاکم عالم و عادل باشد. تسنن، فرقه‌ای است که معتقدند پیامبر (ص) برای خودش جانشین تعیین نکرده و مردم باید از طریق بیعت جانشین برای رسول خدا (ص) تعیین کنند. این فرقه، پیرو خلفا و صحابه هستند. اهل سنت از لحاظ…
چکیده: دائره‌المعارف اسلام یکی از مراجع معتبر جهانی برای شناخت علمی اسلام و معارف آن به شمار می‌آید. ازآنجاکه زبان نگارشی آن انگلیسی است نزد ملل مختلف شناخته‌شده و از اقبال فراوانی برخوردار است. بخش مهمی از این دایره المعارف به مدخل‌ها و مقالات تاریخی شیعه اختصاص‌یافته است. صرف‌نظر از محتوای این مقالات آنچه بر آشنایی باکیفیت و کمیت مدخل‌های شیعی این دائره‌المعارف می‌افزاید دانستن آمار دقیقی از مدخل‌ها و نویسندگان آن است. پایان‌نامه حاضر درصدد شناساندن مدخل‌های تاریخی_شیعی دائره‌المعارف اسلام و معرفی نویسندگان آن‌هاست و نیز قصد دارد با رویکرد تحلیلی به این سوالات پاسخ دهد که کمیت و…
چکیده: در سال‌های اخیر مطالعات و پژوهش‌های گوناگونی درباره شهر قزوین صورت گرفته است که بیشتر این مطالعات در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوران صفویه و معاصر بوده است. اطلاعات ما در مورد تشیع مردم قزوین در دوره قبل از صفویه بسیار اندک است. علی‌رغم کثرت مطالعات و پژوهش‌های صورت گرفته پیرامون این شهر، هم چنان ناگفته‌های بسیاری در مورد این شهر به‌ویژه در موضوع دگرگونی‌های فکری و فرهنگی و گرایش مردم این شهر به تشیع با توجه به دارالسنه بودن قزوین وجود دارد. امروزه مذهب قریب به‌اتفاق مردم قزوین شیعه است. پرداختن به مسئله مذهب و روشن شدن…
چکیده: مطلب مورد بحث در این رساله خلفای دوازده گانه پیامبر (ص) که در احادیث شریف به آن اشاره‌شده است از منظر و دیدگاه اهل سنت می‌باشد. موضوع خلافت در اسلام همانند موضوع رسالت یک امر مهم و قابل توجه همگان بوده است، در این رساله که در ضمن هفت فصل تنظیم گردیده، هر فصل دارای بندهای مختلف می‌باشد، در اول معنای لغوی و اصطلاحی خلافت موردبررسی قرار می‌گیرد. در این تحقیق که در ضمن این چند فصل تنظیم گردیده است پیرامون خلفای اثنی عشر از دیدگاه اهل سنت بحث می‌کنیم لذا اقوال و احادیث و مطالب را از منابع…