ادیان،-مذاهب-و-فرق

چکیده: هدف این پژوهش بررسی مبانی فلسفی دین صابئین مندائی به منظور استخراج آموزه‌های تربیتی آن‌هاست. بدین منظور با روش توصیفی- تحلیلی چهار مقوله فلسفی این دین شامل هستی‌شناسی، انسان‌شناسی، معرفت‌شناسی و ارزش‌شناسی مورد بررسی تحلیلی قرار گرفته است. صابئین مندائی قوم دینی هستند که با آرامی در خوزستان زندگی می‌کنند و در حدود دو هزار سال پیش، بر اثر نزاع با یهودیان مجبور به مهاجرت از سرزمین اصلی خود یعنی فلسطین به بین‌النهرین و خوزستان شده‌اند. در این دین، هستی فراتر از طبیعت و توسط خداوند بزرگ ازلی یا «هیی ربی قدمایی» آفریده شده و بارزترین صفات خدا وحدانیت،…
چکیده: اختلافات مذهبی مسلمانان سه ریشه اصلی دارد: نخستین آن‌ها موضوع خلافت و جانشینی پیامبراکرم است که بر اثر آن امت اسلام به دو جامعه شیعه و سنی تقسیم شده و فرقه خوارج درنتیجه جدال شدیدی که پس از جنگ صفین و داستان حکمیت در میان مسلمانان روی داد پدید آمده است. دومین اختلاف مسلمانان در اصول و مسائل اعتقادی است که سبب پیدایش مذاهب کلامی متعددی شده که عمده‌ترین آن‌ها مذاهب معتزله، اشاعره و مرجئه است. سومین اختلاف در احکام و فروع دین است که درنتیجه آن مذاهب فقهی مختلفی پیدا شد که هرکدام از این فرقه‌ها دارای فقهی…
چکیده: جابر بن یزید جعفی کوفی (حدود 50 _ 128 ه.ق)، از اصحاب نامدار صادقین (ع) و از عالمان برجسته‌ی شیعه‌ی امامیه در اوایل قرن دوم هجری است. عمده فعالیت‌های علمی وی، در شاخه‌های حدیث، فقه و تفسیر بود و علاوه بر این‌ها، توجه ویژه‌ای به تاریخ اهل‌بیت (ع) و کلام شیعی داشت. این پژوهش به واکاوی شخصیت، جایگاه و تأثیر وی در علوم و معارف شیعه می‌پردازد. از این‌رو در قدم اول، برای شناخت بهتر شخصیت جابر، ضمن آشنایی با خاندان جعفی، تأثیرات فضای کوفه (زادگاه و محل سکونت وی) بر شکل‌گیری شخصیت او مورد بررسی قرار گرفته است….
چکیده: آیین‌های تشیع مانند برپایی جشن‌های مذهبی، عزاداری، زیارت و مدّاحی اهل‌بیت (ع) رفتارهای اجتماعی هستند که به دلیل بُعد اجتماعی آن‌ها بر پدیده‌های اجتماعی دیگر اثر می‌گذارند.
چکیده: مقتل نگاری حوزه‌ای از تاریخ‌نگاری اسلامی است که از همان ابتدا مورد توجه شیعیان قرار گرفت. پس از شهادت مظلومانه امام حسین (ع) و یاران وفادارش در واقعه کربلا با تأکید و تشویق امامان معصوم (ع) برای ماندگاری این حادثه مقتل نگاری گسترش و تحول یافت. وجود مقاتل مظلومیت علویان و شیعیان را همیشه زنده نگه می‌داشت و از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کرد. در واقع مقتل نگاری شیعیان نماد و مظهر مظلومیت شیعیان بوده است. مقتل-نگاری به‌عنوان یکی از شاخه‌های دانش تاریخ به ریشه مظلومیت و چگونگی این مظلومیت می‌پرداخت مقتل نگاری از این حیث نقش مهمی…
چکیده: آن‌گونه که از آموزه‌های ادیانی چون اسلام و مسیحیت برمی‌آید با درک نیاز به همزیستی انسان‌ها در عین پایبندی به اعتقادات مختلف تسامح ویژه‌ای را در این مورد از خود نشان داده‌اند که این تسامح در دین اسلام بیشتر به چشم می‌خورد. در این میان رابطه بین مسلمانان و مسیحیان اندلس از اهمیت ویژه‌ای برخورداراست. این سرزمین بیشتر ازاین‌جهت که آخرین بخش از پیشروی قلمروی اسلام در غرب اروپا بود و اکثر ساکنان آن را مسیحیان تشکیل می‌دادند و نیز به‌واسطه برقراری دولت اسلامی در آن بخصوص در دوره حکومت امویان در این منطقه حساسیت ویژه‌ای دارد که نشانگر…
چکیده: در دوران حکومت بنی‌امیه شیعیان در وضعیت نابسامانی به سر می‌بردند و ائمه معصومین نیز در این دوره تحت مراقبت ویژه امویان بوده و در سختی زندگی می-کردند؛ اما با این حساب موضع‌گیری امامان (ع) در برابر خلفای اموی مهم می‌باشد که باعث ایجاد حوادث متعددی در طول تاریخ گشته است. برای تبیین مواضع ائمه (ع) در مقابل امویان لازم است اجمالاً مطالبی در باب خلافت امویان و همین‌طور مواضع مردم نسبت به مسائل سیاسی ذکر گردد تا فضای آن روزگار مشخص گردد باوجود همه اختناق‌ها و ظلم و ستم‌هایی که در عصر امویان بر شیعیان وارد شد، گسترش…
چکیده: دین الهی، پیامی است که از ناحیه خدا به بشر می‌رسد، خدایی که به آینده بشر آگاه است. پس طبیعی است که نسبت به آینده بشر نیز سخن بگوید. اضافه بر این ادیان، منادی نجات و سعادت برای بشر هستند. امید به منجی آخرالزمان در دل بسیاری از انسان‌ها از ادیان مختلف موج می‌زند. دین یهودیت به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین ادیان الهی، به‌طور گسترده به این موضوع پرداخته است. سرتاسر تاریخ یهودیت از اشتیاق به منجی آخرالزمان موج می‌زند. اصطلاح آخرالزمان یا اسکاتولوجی یکی از عناصر بسیار مهم در اندیشه دینی یهودیت است. این تحقیق برای پی بردن به…
چکیده: در ادیان ابراهیمی، پیامبران به‌عنوان آفریدگانی زمینی که دارندگان پیام‌های آسمانی هستند، جایگاهی بسیار والا دارند؛ گرچه سر بر آستان آسمان می‌سایند، امّا گام بر زمین می‌زنند و با زمینیان می‌زیند. هم از این ‌روی؛ چون همه‌ی زمینیان، در مردمان پیرامون خود، کسانی دارند که با ایشان در پیوند بستگی و خویشاوندی هستند. از همین‌جا، زمینه‌ی پیدایش چنین پژوهشی فراهم می‌گردد. از سویی، به‌عنوان یک مسلمان، می‌دانم که؛ در آیین اسلام و به نزد مسلمانان، خاندان پیامبر (ص) از جایگاه بسیار بالایی برخوردارند و از سوی دیگر، می‌دانم که؛ اسلام یکی از سه دین ابراهیمی است؛ سه دینی که…
چکیده: بشارت پیامبر عظیم‌الشأن اسلام (ص) مبنی بر ظهور رادمردی از خاندان پیامبر (ص) در آخرالزمان که جهان را پر از عدل و داد می‌کند همچنان که از ظلم و جور پر گردیده است و اسلام را در سراسر زمین گسترش می‌دهد و نظیر این بشارت در ادیان ابراهیمی دیگر نیز یافت می‌شود و به دنبال آن انتظار مسلمانان برای ظهور مهدی (عج) باعث شد افراد و گروه‌های مختلف در جهت رسیدن به اهداف خویش و با انگیزه‌های مختلف سیاسی، فرقه‌ای، طایفه‌ای و غیر از آن با ساختن احادیث با تحریف احادیث نقل شده از پیامبر (ص) و اهل‌بیت (ع)…
چکیده: در قرن نخست هجری و در جریان جنگ صفین، فرقه خوارج با تمسک به داستان حکمیت پا به عرصه تحولات سیاسی گذاشت. این گروه با اتخاذ مواضع تند و خشونت‌بار مسیر تاریخ را عوض کردند. شورش خوارج در دوره خلافت امام علی (ع) جهان اسلام را وارد یک آشوب و ناامنی گسترده‌ای نمود به‌گونه‌ای که عواقب جبران ناپذیری را بر حکومت امام چه در زمان حیاتش و چه در بعد از آن به وجود آورد. گستردگی مناطق تحت نفوذ حکومت اسلامی، عدم توانایی تعدادی از والیان در تبیین اهداف حکومت و عملکرد خلفای قبلی، باعث گردید تا گروهی از…
چکیده: این نوشتار به تعیین حدود و مرزهای اخلاق فردی و اجتماعی و رابطه آن‌ها با یکدیگر و همچنین چکیده‌ای از تاریخ خوارج و اخلاق فردی و اجتماعی آنان می‌پردازد. با در نظر گرفتن تعاریف و تقسیمات گوناگون از اخلاق فردی و اجتماعی، در این پژوهش، نمونه‌هایی از اخلاق فردی همچون: استقامت، عفت، فرو خوردن خشم، راستی آورده شده و نمونه‌هایی از اخلاق اجتماعی از جمله: عدالت، همیاری با دیگران، صلاحیت عمومی، تعاون، وفای به عهد، امانت، ذیل اخلاق اجتماعی خوارج قرار می‌گیرد؛ و در ادامه اخلاق خوارج و رابطه‌های آن‌ها با همدیگر، مطرح می‌شود. فصول پایان‌نامه: این پژوهش در…