فقهی

چکیده: سنت حسنه وقف همواره از جمله مباحث ثابت در کتب فقهی بوده و در طول سالیان متمادی منشأ اثرات بسیار ارزشمندی در عرصه‌های مختلف اجتماع بوده است، اگرچه اصل موضوع وقف مورد پذیرش بیشتر جوامع (تحت عناوین مختلف) بوده است. لیکن امروزه از مهم‌ترین مسائل، اختلاف در حوزه اموال وقفی است که ضرورت بازنگری در مسائل فقهی، حقوقی و اقتـصادی آن بر کـسی پوشیـده نیست. از سـوی دیگر تعریف ارائـه شـده از سوی فقها و اندیشمندان شیعی و به پیروی از آن‌ها در قانون مدنی مبنی بر «حبس عین مال» موجب شده است تا موضوع منحصر در اعیان شود،…
چکیده: 1) وقف حبس عین و تبسیل منفعت است؛ یعنی هنگامیکه وقف به طور صحیح تحقق یافت و قبض موقوفه حاصل شد وقف لازم می‌گردد و مالکیت عین موقوفه از واقف زایل می‌شود و برای وقف شخصیت حقوقی به وجود می‌آید. از این پس واقف همانند بیگانه‌ای نسبت به موقوفه تلقی می‌گردد؛ بنابراین نیاز به مدیری است تا اموال موقوفه را اداره نماید. وظیفه مذکور در وقف بر عهده متولی است. 2) حق تعیین متولی برای واقف است؛ اما وی در اعمال این حق با محدودیت زمانی روبرو است؛ به عبارت دیگر او فقط تاذقبل از قبض موقوفه می‌تواند متولی…
چکیده: شرط ضمن عقد از مباحث مهم حقوق تعهدات است، به طوری که موادی از قانون مدنی (مواد‎232 الی‎245 ق.م) به بیان اقسام و احکام آن اختصاص یافته است. از مطالب مهمی که در بحث شرط ضمن عقد باید بدان پرداخت، مطالعه تفضیلی هر یک از شروط باطل و تأثیر آن در عقد است. قانون مدنی به ذکر دو ماده در این خصوص اکتفا کرده است. مواد‎232 و ‎233 قانون مدنی، شروط غیرمقدور، بی‌فایده و غیر مشروع را در زمره شروط باطل و غیر مفسد و شرط خلاف مقتضای عقد و شرط مجهولی که جهل به آن موجب جهل به…
چکیده: سنت وقف یکی از فعالیت‌هایی است که از ادوار گذشته تا کنون در تمامی جوامع وجود داشته است. در ایران نیز این سنت از زمان باستان به صورت یک اعتقاد مذهبی دیده می‌شود؛ اما مهم‌ترین دوره رونق و شکوفایی سنت وقف در تاریخ ایران مربوط به عصر صفوی می‌باشد؛ که از جمله دلایل آن، علاقه زمامداران این سلسله به وقف اموال در جهت رونق و آبادانی بقاع متبرکه شیعه و ماهیت دینی حکومت ایشان بوده است. به نحوی که در زمان شاه عباس اول، املاک بسیاری به اموال موقوفه افزوده شد. در این دوره نیز مانند ادوار پیشین نهاد…
چکیده: فصل اول با عنوان ماهیت وقف شروع شده است و شامل سه مبحث می‌باشد. بدین ترتیب: تعریف وقف، تفاوت وقف با حبس، حقیقت و ماهیت وقف. فصل دوم با عنوان حکم بیع وقف شروع شده است و مشتمل بر پنج مبحث می‌باشد. بدین ترتیب: ادله عدم جواز بیع وقف، مسوغات بیع وقف، اشتراط فروش عین موقوفه توسط واقف و احکام فروش عین موقوفه و وضعیت بدل. فصل سوم با عنوان آثار بیع غیرقانونی وقف شروع شده است و دارای سه مبحث می‌باشد. بدین ترتیب: فساد و بطلان بیع غیرقانونی وقف، تعاقب ایادی در بیع غیرقانونی عین موقوفه و بیع…
چکیده: یکی از سنت‌های حسنه وقف می‌باشد. وقف از جمله نهادهای حقوقی و اقتصادی مهم به شمار می‌رود که به نظر می‌رسد با توجه به مقتضیات زمان و مکان و شرایط و اوضاع و احوال روز باید دامنه آن را به سوی اموال جدید سوق داد. یکی از این اموال جدید، حقوق مالکیت معنوی است. با توجه به اهمیت و گسترش روز‌افزون این نوع اموال، امروزه، اینکه آیا این اموال قابلیت موقوفه شدن را دارند یا خیر مسئله‌ای بحث‌انگیز و مورد مناقشه است. شاید ابتدای امر با توجه به لزوم عین بودن مال موقوفه، موقتی و غیرمادی بودن حقوق مالکیت…
چکیده: اثبات بی‌اعتبار بودن توبه و اعتراف به گناه، خود به خود پای ماجرای حضرت آدم (ع) را به میان می‌کشد. آنچه که خمیرمایه و شاکله‌ی اصلی بحث توبه را تشکیل می‌دهد، قضیه‌ی گناه حضرت آدم (ع) و اخراج وی از بهشت می‌باشد. مسیحیت که قائل به گناهکار بودن حضرت آدم (ع) می‌باشد. تأیید این مطلب، به معنای تأیید نظریه‌ی گناه نخستین و موروثی بودن آن و در نتیجه سرایت آن به تمام نسل بشریت و گناه‌کار بودن تمام انسان‌ها به صورت ناخودآگاه و از پیش تعیین شده است؛ اما اسلام با توجه به عصمت پیامبران، با رد نظریه‌ی فوق،…
چکیده: یکی از موضوعاتی که امروزه مورد توجه و بحث جوامع مسلمان می‌باشد، بحث پیرامون اختلافاتی است که پیروان مذاهب مختلف اسلامی در خصوص احکام دینی با یکدیگر دارند. این اختلافات اگر علمی و مستند و در محافل دینی مورد بررسی قرار نگیرد دستمایه‌ای برای مغرضان جهت ایجاد اختلاف و تفرقه بین صفوف مسلمین قرار خواهد گرفت. حج که می‌توان آن را نمادی از اتحاد مسلمانان دانست نیز از این آسیب در امان نیست، همچنین حج مقبول در درگاه خدا حجی است که از محرمات احرام در آن پرهیز شده و در صورت ارتکاب، کفاره آن پرداخت شود، از این‌رو…
چکیده: هدف ما از این پایان‌نامه بررسی نظرات حضرت امام در خصوص این است که آیا ایشان در مورد مفاهیمی همچون جنگ، دفاع مشروع، صلح، دفاع مشروع پیشگیرانه و امثال آن اظهارنظر کرده‌اند یا نه؟ در بررسی آثار امام و آنچه به بحث ما مربوط می‌شود شاهد مواردی هستیم که کمتر در یک فقیه و مرجع دینی سابقه داشته است. بهره‌گیری از عنصر زمان و مکان در حد اعلای آن و آگاهی به مسائل نوین جامعه اسلامی در عین حال بهره‌وری از منابع فقه سنتی و جواهری ایشان از اقران خویش متمایز می‌کند. جنگ در دیدگاه امام ریشه در فطرت…
چکیده: مبانی فلسفی جنگ عادلانه ناظر به حوزه‌ای از حقوق است که از آن به حقوق بنیادین انسان‌ها که شامل حق حیات، آزادی، برابری، همزیستی و … می‌باشد، یاد می‌شود. تفکر دینی که اندیشه‌های اخلاقی و عقاید عدالت‌خواهانه حقوقی نیز در ذیل آن قرار می‌گیرند، بخشی از این مبانی تلقی می‌شوند. در این بین توجه به مبانی دینی در ضمن طرح جنگ مقدس و جهاد ابتدایی در مسیحیت و اسلام ذیل مبنای دوم بررسی شده است. در حقیقت با توجه به فلسفه تأسیس حقوق بین‌الملل که از جمله اهداف آن پیشگیری از توسل به زور و جنگ است، در حقوق…
چکیده: با وجود اینکه در اسلام صلح به‌عنوان یک قاعده مطرح گردیده است برخی درصدد طرح این شبهه برآمده‌اند که با توجه به آیات و روایاتی که دلالت بر فضیلت جهاد و تشویق مسلمانان به آن می‌کنند، دینی است که جنگ و جهاد اساس آموزه‌های آن را تشکیل داده است. از سوی دیگر در تورات نیز جنگ و جهاد تقدیس شده است لذا لازم است در این باره یک بررسی تطبیقی صورت گیرد تا حقیقت روشن گردد و اثبات این‌که امر به جهاد در قرآن برای تحمیل دین نیست و قاعده‌ی اولیه نزد رسول خدا (ص) صلح است، ضرورت این…
چکیده: از آنجائی که در جهانی پر از شور و بلوا و آمیخته با نگرانی و اضطراب زندگی می‌کنیم زندگی که اضطراب آن ناشی از جنگ‌ها و کشتارها و از برخوردهای قدرت‌های استکباری که در همه حال حاصل نابودی و تباهی گروهی از مستضعفان می‌باشد، اشاره‌ای مختصر به موضوع قراردادها، مشروعیت قراردادهای بین‌المللی، حکمیت و موارد کاربرد آن شده است. چون شگفتی در این است که دولت‌های قلدر چنین وانمود می‌کنند که کوشش و تلاششان در این جنگ‌افروزی و فتنه‌گری‌ها حفظ صلح و امنیت جهان است و اظهار می‌دارند که برای استقرار صلح ناگزیر در برخی از مناطق زمین نیرو…