فقهی

چکیده: این تحقیق در یک پیشگفتار، یک بحث مقدماتی و شش فصل تنظیم شده است. مباحث مقدماتی: نگرشی به شخصیت زن در اسلام. فصل اول: هدف از جهاد، تشریع و جایگاه آن در اسلام. فصل دوم: انواع و اقسام جهاد و نقش زنان در آن‌ها فصل سوم: نقد و بررسی شبهات اصل جهاد و جهاد زنان. فصل چهارم: دفاع مشروع و دلایل آن. فصل پنجم: همکاری و مشارکت زنان در جهاد. فصل ششم: زنان نامدار در عرصه جهاد دفاعی. در این تحقیق ضمن طرح مباحث مقدماتی در رابطه با شخصیت و هویت انسانی زن در اسلام، به تعریف جهاد، اهداف…

چکیده: احادیث زیادی از ائمه شیعه (ع) به موضوع حج اختصاص یافته که اغلب آن‌ها به بعد فقهی و برخی نیز به بعد عرفانی آن پرداخته‌اند. ولی آیا حج، شامل همین دو بعد است؟ با بررسی بیشتر احادیث و آثار ائمه (ع) در موضوع حج، می‌توان به ابعاد دیگری از حج پی برد، ابعادی همچون ابعاد معرفتی، اجتماعی و سیاسی. با توجه به این‌که برخی از این ابعاد تا کنون به‌طور اختصاصی بدانها پرداخته نشده،‌ در این پژوهش، سعی بر این بوده تا آموزه‌های جدیدی از حج به‌طور اختصاصی در حوزه ابعاد معرفتی، اجتماعی و سیاسی از کلام ائمه معرفی…

چکیده: تأثیر دستورالعمل‌های دینی بر ابعاد روان‌شناختی انسان، یکی از موضوعات مهمی می‌باشد که مورد توجه روان‌شناسان جدید قرار گرفته است. حج و مناسک آن به‌عنوان یکی از اعمال مهم و اساسی دین اسلام، می‌تواند در ابعاد مختلف، مورد بررسی علمی قرار گیرد. رساله حاضر با هدف بررسی ابعاد تربیت فردی و اجتماعی مناسک حج و نیز 1) بررسی اهداف تربیت فردی از نظر اسلام. 2) بررسی روش‌های تربیت فردی حج از نظر اسلام. 3) بررسی محتوای تربیت فردی حج از نظر اسلام. 4) بررسی اهداف تربیت اجتماعی حج از نظر اسلام. 5) بررسی روش‌های تربیت اجتماعی حج از نظر…

چکیده: مراسم حج از جمله مراسمی است که در اسلام اهمیت بسیاری دارد، اسلام آن‌ را سازمان‌دهی نهایی نمود و احکام و دستورات ویژه‌‌ای برای آن در مقام اجرا قرار داده است. مسلمانان چه در زمان رسول خدا (ص) و چه پس از آن اهتمام ویژه‌ای به آن داشته‌اند. تأکید امامان معصوم در طول تاریخ به این بوده که از عظمت حج کاسته نشود؛ و بر این اساس حج در دوره خلفا هم همواره مورد توجه بوده است. همین طور در دوره عباسیان توجه و عنایت ویژه‌ای به این امر بوده است. لذا خلفای عباسی خودشان بارها به سفر آمده…

چکیده: حج یکی از واجبات مهم دینی است که علی‌رغم دربرداشتن ابعاد مختلف آن، عمدتاً به بعد معنوی و عبادی آن توجه شده است و سایر ابعاد آن مورد غفلت واقع شده است، ظهور انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی (ره) و متعاقب آن رهبری آیت‌الله خامنه‌ای، ابعاد دیگر حج را برجسته نمود و به وجه سیاسی آن اهمیت ویژه‌ای شده است. امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری با هوشمندی از ظرفیت‌های ایجاد شده با طرح احیای حج ابراهیمی (ع) و محمدی (ص) و با انتقاد از دولت‌های سلطه‌پذیر در جهان اسلام، حج را زمینه‌ساز و تبلور و…

چکیده: بیش از سی آیه از آیات قرآن کریم به موضوع حج اختصاص دارد از جمله احکام و مطالبی که به‌صورت چکیده از قرآن کریم استفاده می‌شود به شرح ذیل می‌باشد: حج یکی از شعائر خداوند بوده و کمتر عبادتی معادل آن می‌شود. مطابق آیات قرآن کریم وجوب حج از ضروریات فقه می‌باشد. مشروعیت حج از زمان آدم (ع) و حضرت ابراهیم (ع) بوده است در هنگام قربانی باید نام خدا را ببریم. اتمام حج بعد از دخول حرم یا قبل از دخول حرم واجب است. مطابق آیات قرآن هیچ منافاتی بین انجام حج و گرفتن اجرت نیست لذا گرفتن…

چکیده: یکی از مسائل فقهی در باب عبادات مسئله حج است و حج از جمله عباداتی است که به‌صورت دسته‌جمعی، در زمان معین و مکان‌های ویژه انجام می‌شود که همواره پرسش‌های نوینی را فرا روی فقیهان و فقه پژوهان نهاده است و آنچه امروز در پژوهش‌ها و استنباط‌های فقهی حج بیش از گذشته خود را می‌نماید دشواری‌های جدی که در برخورد با واقعیت‌ها به وجود می‌آید که حکم آن را باید از طریق تغییر، تعمیم، تخصیص در منابع فقهی به دست آورد. از آن به‌عنوان مسائل مستحدثه یاد می‌شود. این سؤالات مطرح است که مسائل مستحدثه چیست؟ مسائل مستحدثه در…

چکیده: یکی از اولین اهداف که می‌توان گفت. اقدامی فرهنگی دینی در جهت شناساندن تکالیف دینی و واجبات است (دیگر از اهداف این تحقیق تلاش در جهت بررسی سیر تاریخی اختلاف بین مذاهب و یافتن ریشه‌های آن و انگیزه‌هایی که در آن ریشه‌ها وجود داشته و باعث پیدایش این شکاف‌ها در طول تاریخ اسلام گردیده است و درنهایت معرفی عوامل این تغییر و اختلاف به مسلمانان آزاداندیش جهان است) و دیگر اینکه متأسفانه این اختلافات و لو اندک وجود دارد و کسانی که متولی و متکفل این امور هستند باید تلاشی مضاعف کشیده و با استدلال‌های قوی و منطقی و…

چکیده: بر اساس آیه‌ی 97 آل‌عمران، افرادی که توانایی و قدرت بر انجام حج را دارند، مکلف به انجام مناسک حج‌اند. قرآن کریم، قدرت و توانایی بر انجام حج را «استطاعت» می‌نامد. فقها استطاعت را، علاوه بر وجود مال کافی برای تهیه‌ی اسباب و وسایل مورد نیاز انجام حج، مطابق با شأنش؛ قدرت و توانایی بدنی لازم جهت انجام اعمال و مناسک آن تا پایان، تفسیر نموده‌اند. ازنظر فقها، شخصی مکلف به حج است که با وجود دارایی و مال کافی زندگی او در بازگشت از حج نیز تأمین باشد. تأمین زندگی مکلف به حج در بازگشت با عنوان «رجوع…

چکیده: برای آشنایی هر چه بیشتر با محتوای رساله و چگونگی ترتیب مطالب، یادآوری نکات زیر ضروری است: 1) این نوشتار شامل دو بخش و یازده فصل می‌باشد. بخش اول دارای سه فصل بوده و در هر یک از فصول آن، تحولات مهم حج و خانه کعبه در برهه خاصی از زمان مورد بررسی قرار گرفته است. بخش دوم نیز شامل هشت فصل بوده و در فصول مختلف آن از احکام و آراء مشهور و مورد اتفاق مذاهب خمسه در باب حج و عمره سخن به میان آمده است. 2) به منظور جمع‌آوری فتاوای مشهور و مورد اتفاق مذاهب خمسه،…

چکیده: خمس یکی از مسلمات اسلام است که قرآن وجوب آن را به‌صراحت بیان نموده است. قرآن ادای خمس را با ایمان به خداوند پیوند زده است از اینجا روشن می‌شود که نه فقط اعتقاد به وجوب خمس، بلکه ادای آن از ضروریات است. آنچه بین شیعه و اهل سنت مشترک و مسلم است، وجوب خمس بر اموال جنگی است ولی مکتوب اهل‌بیت (ع) با توجه به‌ظاهر آیه خمس و نظریه عرف و لغت، علاوه بر اموال غنیمت جنگی، خمس هر چیزی را که بر آن در لغت و عرف، غنیمت و فواید صدق می‌کند، واجب می‌داند و روایات فریقین…

چکیده: خمس یکی از ضروریات و مسلمات اسلام است که در اصطلاح به معنای: پرداخت یک‌پنجم از برخی از اموال که در شرع مشخص شده، به افراد بخصوصی که شرع اجازه داده است. می‌باشد و از نظر شیعه امامیه، هفت نوع از اموال، متعلق حکم خمس است که در میان این اموال ارباح مکاسب دارای اهمیت و عمومیت ویژه‌ای است که از نظر لغوی به معنای سود کسب‌ها است و از نظر بیشتر فقها و علما، ارباح مکاسب معنایی عام‌تر و وسیع‌تر از معنای لغوی آن دارد. بنا بر عمومیت و اهمیت خمس ارباح مکاسب، بررسی و تبیین جوانب مهم…