فقهی

چکیده: احکام فقهی اسلام، تکالیفی بر عهدی مکلفین بر مبنای درآمد حاصله، قرار داده است، از مهم‌ترین آن‌ها خمس و زکات می‌باشد و هرچند در سایر تکالیف، بلوغ عقل در شخص مکلف شرط شده است اما در خمس و زکات ملاک تعلق تکلیف کسب درآمد می‌باشد و بسته به نوع درآمد به اقسام مختلفی از قبیل منفعت کسب، معدن، گنج، حیازت مباحات، کاشت غلات اربعه، پروش اغنام ثلاثه و کسب نقدین تقسیم شده است. پرداخت‌کننده با مؤدی در قوانین مالیاتی نیز اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی هستند که داخل مرزهای جغرافیایی ایران دارایی داشته و یا کسب درآمد نمایند…

چکیده: رساله‌ای که در پیش رو دارید، در پنج فصل دسته‌بندی و تنظیم شده است: فصل اول، بحث درباره آیه شریفه خمس و ذکر مطالب مربوط به آن است در این فصل خواهیم دید که معنی اصطلاحی و لغوی غنیمت در نزد بزرگان دین و لغت چگونه است و تلقی آن‌ها از این واژه چه می‌باشد و قول حق کدام است؟ همچنین واژه‌های دیگر آیه را با توجه به کتب لغت، تفسیر، حدیث و … بررسی کرده‌ایم و شأن نزول آیه خمس و همچنین معنی انفال را آورده‌ایم. فصل دوم: در این فصل خواهیم دید که از چه درآمدهایی و…

چکیده: فصل اول: کلیات مباحث خمس. فصل دوم: موارد قطعی متعلقات خمس که بخش اول غنائم جنگی و بخش دوم معادن و بخش سوم کنز و یا گنج و در آخر فهرست موضوعی منابع تحقیق. از جمله مسائل فقهی که بین پیروان ثقلین و خلفا موجب وجه تمایزی آشکار گردیده است مسئله فقهی خمس می‌باشد. این تنظیم بندی کتب احکام عبادی فقهی و قرار دادن خمس در ردیف آن‌ها حکایت از آن می‌کند که همگی آن‌ها بر این عقیده و باور بوده‌اند که خمس بدون قصد تقرب تحقق نمی‌یابد و فقها عامه و خاصه دراین‌باره با یکدیگر اتفاق نظر دارند.

چکیده: خمس و زکات از حقوق واجب مالی است که در صورت فراهم بودن سایر شرایط پرداخت آن بر هر انسان مکلفی واجب می‌باشد. اسلام همواره در راه تزکیه انسان‌ها و ایجاد مساوات و حفظ نظام اقتصادی می‌کوشد، در راه ساختن مدینه فاضله، قوانینی را وضع فرموده که همه مستضعفین بتوانند به حقوق حقه خود نائل آیند. استنکاف از پرداخت خمس و زکات گذشته از حرمت تکلیفی احکام وضعی دیگری را نیز به دنبال دارد. از جمله این احکام ضمان می‌باشد که از اسباب آن غصب و خیانت در امانت، پیمان‌شکنی و … را می‌توان برشمرد. پس از استقرار حقوق…

چکیده: فصل اول پس از تعریف نفقه و اسباب وجوب آن، به بررسی و نقش تمکین در استحقاق نفقه که آیا تمکین شرط پرداخت نفقه و یا اینکه نشوز مانع آن است؟ موانع وجوب نفقه از نظر فقهی و حقوقی و ماهیت حقوقی آن پرداخته است. فصل دوم اختصاص یافته به تحلیل و بررسی فقهی، حقوقی ماده 1129 ق.م و سؤالاتی که پیرامون این ماده قابل طرح است. سؤال اول، آیا محاکم قضائی به مضمون ماده 1129 ق.م عمل می‌کنند یا خیر؟ سؤال دوم، به پیروی از ماده 1129 ق.م آیا محاکم صرفاً به دلیل استنکاف زوج از پرداخت نفقه…

چکیده: این رساله از دو بخش تشکیل شده است. در بخش اول به مباحث حقوقی مربوط به نفقه می‌پردازیم. از آنجا که برای تشخیص تحقق جرم ترک انفاق نیاز است که مفاهیم افراد واجب‌النفقه، فرد ملزم به انفاق، همچنین شرایط وجوب انفاق، میزان و مقدار نفقه و مباحث آن ضروری به نظر می‌رسد. در بخش جرم‌شناسی و جرم‌شناسی ترک انفاق، ارکان و عناصر این جرم، چگونگی انتساب آن دو ضمانت‌های اجرایی جرم ترک انفاق را مورد بررسی تطبیقی میان قوانین مربوط به ترک انفاق در حقوق ایران و انگلیس بنماییم لذا در هر بخش، به‌طور اختصار به مقررات کشور انگلستان…

چکیده: اسلام به‌عنوان کامل‌ترین شریعت آیین توحیدی برای جلوگیری از نفوذ فقر و گسترش عدالت در بین مردم برنامه‌ریزی دقیق و جامعی داشته است. در برابر تمرکز قدرت و ثروت در دست عده‌ای خاص و ممتاز که به فقر، اختلافات طبقاتی مردم جامعه منجر می‌گردد اسلام با برنامه‌ریزی فقهی در قالب خمس وسیله رشد معنوی، افتتاح ابواب رزق، تقویت دین، استحکام و استقلال مکتب فکری فقه تشیع را فراهم نموده است. لیکن با وجود این دشمنان اسلام از پا ننشسته و برای انسداد تأثیرگذاری این فریضه بزرگ، با توطئه و دسیسه‌چینی و القائات شبهات فکری، در بین صفوف مسلمین به…

چکیده: صاحب خمس بر اساس آیات قرآن و روایات، خداوند و پیامبر و جانشینان آن حضرت بوده و مورد مصرف آن نیز فقرای ذریه پیامبر اسلام (ص) هستند. بدین ترتیب، درآمدی که از طریق پرداخت خمس مسلمانان فراهم می‌شود به امام معصوم تحویل داده می‌شود؛ اما در عصر غیبت کبری چنین امری ممکن نیست و به-همین دلیل، پیرامون متولی اخذ و مصرف خمس در این عصر، دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است که از میان آن‌ها، پنج دیدگاه قابل اعتنا می‌باشد؛ برخی معتقدند که در دوران غیبت کبری، خمس از سوی امامان برای شیعه حلال گردیده و لزومی به پرداخت آن…

چکیده: صدقه به هر نوع بخشش مالی و غیرمالی که به‌قصد رضای خدا باشد اطلاق می‌گردد که شامل واجب و مستحب می‌باشد؛ و در اسلام دارای ارزش بسیار زیادی است. یکی از صدقات واجب خمس است که تمام مذاهب اسلامی (شیعه و سنی) در اصل وجوب خمس اتفاق نظر دارند تنها اختلاف میان آنان موارد و مصارف خمس است که اکثر اهل سنت معتقدند خمس تنها به غنائم جنگی تعلق می‌گیرد ولی امامیه معتقدند هر چیزی که کلمه غنیمت بر آن صادق باشد خمس آن واجب است. سبب این اختلاف تفسیر کلمه غنیمت در آیه 41 سوره انفال است که…

چکیده: رساله حاضر، پژوهشی در مورد صدقه می‌باشد و از منظر قرآنی، به بحث درباره آن پرداخته است، گرچه به‌تناسب، نقش صدقه در لغت، فقه و روایات نیز مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین صدقه مرادف، با انفاق فی سبیل الله و به‌قصد قربت و رضای خدا دانسته شده است که به دو معنای اصلی و گسترده استعمال گردیده است، معنای اصلی بخشش مالی به‌قصد قربت و معنای گسترده، احسان و معروف می‌باشد. پژوهش حاضر در پنج فصل تنظیم شده است. در فصل نخست، با عنوان کلیات، به بررسی مفهم واژه‌ی «صدقه» در لغت فقه، قرآن و روایات پرداخته شده…

چکیده: از مباحث مهم و درخور توجه در فقه عبادات مبحث نسیان است: حالتی نفسانی که موجب فوت اصل یا برخی از اجزا و یا شرایط عبادت می‌گردد و احکام خاصی را در پی دارد. استقرا و رصد کردن موارد و مصادیق نسیان در عبادات و احکام آن‌ها و نیز بررسی مبانی و ادله آن احکام در این موارد وظیفه اصلی این پژوهش است که به نتایج زیر نائل آمده است: نسیان سبب خروج اهلیت ناسی از تکلیف نمی‌شود؛ زیرا وی عاقل بوده و افعال و اقوالش معتبر است؛ بنابراین آثار شرعی بر افعالش مترتب می‌شود؛ اما به دلیل تسهیل…

چکیده: در مکاتب اخلاقی مختلف برای تحقق فعل اخلاقی، معیارهای متفاوتی را طرح کرده‌اند که از فاعل آن فعل اخلاقی انتظار عمل به آن قوانین را دارند. یکی از مباحث مهم در اخلاق که به آن پرداخته شده است مسئله‌ی «نیت» است درحالی‌که در مکتب اخلاقی اسلام یکی از موضوعاتی که به‌عنوان اساس ارزش در افعال اخلاقی مطرح می‌شود نیت کار و انگیزه‌ای است که انسان را وادار به انجام فعل می‌کند و این نیت برخاسته از اختیار انسان می‌باشد؛ لذا نیت معیاری برای تعیین ارزش افعال اختیاری به شمار می‌آید و آن را منشأ خوبی‌ها و بدی‌ها معرفی می‌کند…