فقهی

چکیده رجال‌پژوهان اهل سنّت در مورد مؤثر بودن اخلاقیات راوی و خبرگی او در پذیرش روایاتش هم‌فکر هستند ولی در مورد نقش گرایش عقیدتی راوی در اعتبارسنجی او اختلاف نظر دارند. در همین راستا این نوشتار، سه اصطلاح «رافضی، ناصبی، شیعی» که مرتبط با گرایش عقیدتی راویان هستند را در کتب رجالی اهل سنّت بررسی کرده است تا مشخص شود آیا این سه اصطلاح در نزد رجال‌پژوهان اهل سنّت در اعتبارسنجی راویان منتسب به این سه اصطلاح مؤثر بوده‌اند یا خیر؟ بررسی‌ها نشان داد این سه اصطلاح، در توثیق و تضعیف راویان نقش به سزایی داشته‌اند. البته این نقش‌ها، بحث‌برانگیز…

چکیده در زمینه نقوش شکار در دوره عیلام نو و نمونه‌های هم‌زمانِ بین‌النهرینیِ آن همواره خلأ پژوهش وجود داشته است؛ به همین دلیل و با توجه به این ضرورت، مدارک و منابع موجود بررسی شد. این تحقیق دوره زمانی 650-1000 ق. م را دربر می‌گیرد و با نگرشی بر مهرهای استوانه‌ای و نقوش برجسته هم‌زمان در این مناطق انجام شده است. با مطالعه 29 مهر استوانه‌ای و 18 نقش برجسته به وجود اشتراک‌هایی در صحنه‌های حیوانات شکارشده، سبک شکار، ابزار شکار و جنس آثار پی می‌بریم. در این بررسی مشخص شد که در نقوش شکارِ دوره عیلام نو، علاوه بر…

در این مقاله، با بهره گیری از قرآن کریم، متون فقهی و قوانین اسلامی، حقوق حیوانات بررسی و ارزیابی و برای هر یک از موارد نمونه هایی ذکر شده است. در بخش اول مقاله، جایگاه حیوانات در قرآن مورد بررسی قرار گرفت. در بخش دوم، به نظرات فقهـا در ارتباط با حقوق حیوانات اشاره شد. فقه اسلامی اشارات ظریف و مهمی در این موضوع دارد که این اشارات حاوی نکتـه هـای اخلاقی فراوانی است. در بخش سوم به قوانین مرتبط با حقوق حیوانات اشاره شد؛ سپس با بیان ضعف قوانین جاری در تناسـب با نظرات فقها و بی توجهی مردم…

در این مقاله، نخست مقدمه‌ای دربارۀ روش ذبح در سه دین زرتشتی، یهودیت و مسیحیت به اختصار آمده است؛ آن گاه بحثی فقهی پیرامون چگونگی‌ ذبح و نحر و این که در ذبح، چه اعضایی باید قطع شوند مطرح شده است و اقوال‌ علمای امامیه در این مساله و مقول مختار با ادله بررسی گردیده و برای ملموس‌تر شدن‌ مسأله، بحثی علمی در مورد اجزاء گردن حیوان به طور مختصر ذکر شده است. همچنین مسأله بیهوش کردن حیوان قبل از ذبح و نحر، مطرح گشته و نظر برخی فقها و قول مختار در مورد آن بیان شده است. در پایان…

يتناول هذا البحث دراسةً تحليليةً لكتب الصيد والذبائح عند الشيعة، من منظور أنثروبولوجي واقتصادي وفقهي. يوضح أن الصيد تحوّل من وسيلة اقتصادية قديمة للبحث عن الطعام إلى تقليد ورياضة، وأصبح موضوعاً لدراسات متخصصة في الحضارة الإسلامية. تنقسم المؤلفات في هذا المجال إلى نوعين رئيسيين: الكتابات الفنية (كُتُب البيزرة والصيد والحيوان) التي تهتم بآداب الصيد وعلاج الحيوانات، والكتابات الفقهية (كُتُب الصيد والذبائح) التي تُعنى بالأحكام الشرعية للصيد والحيوانات المُصادة والذبائح، مع الإشارة إلى أن معظم هذه المؤلفات امتزج فيها النوعان نادراً. يُركز البحث على استقصاء الكتب الفقهية الخاصة بالشيعة في هذا الباب، مُستعرضاً قائمة زمنيةً بأهم المؤلفات منذ القرون الهجرية الأولى….

چکیده هدف: هدف این نوشتار بررسی سنت شکار به‌عنوان یکی از رسوم مورد علاقه حکام قاجار است. سنت شکار در سیر پادشاهی ایران در قبل و بعد از اسلام تا زمان تأسیس سلسله پهلوی، ازجمله آداب ‌و رسوم پادشاهان و در مقام نظر، از الزامات مقام شاهی بوده و یکی از صفات لازمه پادشاهان به شمار می‌‌آمده است. با این‌حال فرض بر این است که خوش‌گذرانی و صرف اوقات فراغت در شکارگاه‌‌ها یکی از علل اصلی توجه شاهان قاجار به امر شکار بوده است و بررسی آن مسئله اصلی این مقاله است. در این راستا به سؤالات زیر پاسخ می‌‌دهد…

چکیده: «شاه- شكارچی» یكی از خصایص ایدئولوژیكی سلطنت هخامنشی است. شاه -شكارچی -راهبر، نخستین فرد در مبارزه و جنگ به حساب می آمد و شكار و شكارگاه نیز عرصه ممتازی برای اثبات دلاوری شاه بزرگ بود و پارسیانی كه مدعی شاهی بودند، از جمله كوروش جوان (برادر اردشیر دوم)، در میان تمامی صفاتی كه ادعاهایشان را توجیه می كرد، شایستگی شان در نبرد (مشق جنگ، كمانكشی، نیزه اندازی) و نیز عشق به شكار قرار داشت و ستایش ها را پیوسته به سوی خود جلب می كردند و بدین وسیله، قصد داشتند به داعیه سلطنت خود از حیث دارا بودن خصایص…

چکیده: هرکدام از ماه‌های خدا خصوصیتی دارند که شاید ماه دیگری نداشته باشد؛ اعمال خاصی که برای هرکدام ذکر شده، دلیل این ادعاست. مثلاً برای سه ماه رجب و شعبان و رمضان بیشترین دعاها، زیارت ها و اعمال عبادیِ مستحب و واجب وارد شده است. پیامبر اکرم و ائمه طاهرین و به تبع ایشان، بندگان خاص خدا، می کوشیدند علاوه بر ماه مبارک رمضان، دو ماه رجب و شعبان را نیز روزه بگیرند و شب‌ها را با عبادت به صبح برسانند. نزدیکان و دوستان خود را نیز به این گونه عبادت تشویق و توصیه می کردند. پیامبر اکرم و امامان…

چکیده: ماه های رجب، شعبان و ماه مبارک رمضان فضل های سبز عبادت و پرستش اند. هریک از این سه ماه موقعیت ممتازی در عرصه بندگی و عبودیت خداوند دارد. ماه شعبان که ماه منتخب رسول اعظم اسلام است از ویژگی های معنوی منحصر به خود برخوردار است. پیامبر این ماه را برای خویش برگزید و از امت خود نیز خواست با انجام اعمال و عبادات این ماه وی را یاری نموده و بر شکوه بندگی خداوند بیفزایند. این مقاله در سه بخش برنامه ها، اعمال و عبادات و ویژگی های ماه شعبان را گزارش می کند. نخست به وجه…

ماه شعبان برای انسان به سوی خدا یکی از ماه های سال است و برای آن جایگاه بزرگ و پر فضیلتی در احادیث و روایات اسلامی از سوی پیشوایان دینی گزارش شده است. زیرا اولا شخصیت های بزرگ و ارزشمند که از ستارگان آسمان ولایت و امامت به شمار می‌آیند در ماه شعبان دیده به جهان گشوده‌اند مانند ولادت با سعادت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) که در روز سوم ماه شعبان اتفاق افتاده و نیز در روز چهارم این ماه ولادت با سعادت حضرت ابوالفضل(ع) رخ داده، در روز پنجم آن ولادت حضرت سجاد(ع) می باشد همچنین در پانزده شعبان ولادت…

چکیده از لحاظ فقهی و حقوقی، در دلالت ید بر ملکیت بحثی نیست؛ اما ید به‌تنهایی یقین‌آور نیست و در شهادت دادگاهی نیز یقین به موضوعِ گواهی امری ضروری است. از این‌رو، مسئلۀ چالش‌برانگیزی مطرح می‌شود. مسئله این است که آیا در مقام شهادت هم می‌توان با استناد به امارۀ ید به مالکیت شخص گواهی داد؟ تردید و آشفتگی نظریات فقهی در مسئله و نیز سکوت و خلأ نص خاص قانونی در مقررات ایران از یک سو، و نیاز نهادهای قضایی به روشن‌شدن حکم مسئله به‌ جهت فراوانی آن در دعاوی مالی از سوی دیگر، نگارندگان را برآن داشت که…

چکیده: این بخش از مقاله به معرفی و بررسی انواع مختلف شطرنج در طول تاریخ می‌پردازد. گونه‌های متعددی مانند شطرنج رومی، هندی، ایرانی، فرنگی، شطرنج چهارچهره، شطرنج گرد، شطرنج زنده، شطرنج تیموری و شطرنج ذوات الحصون شرح داده شده‌اند که هر کدام قواعد، آرایش مهره‌ها و تعداد خانه‌های مخصوص به خود را داشته‌اند. این تنوع نشان‌دهنده غنای فرهنگی و گستردگی جغرافیایی این بازی است. همچنین پیشینه شطرنج در ایران با استناد به متون کهن مانند «کارنامه اردشیر بابکان» مورد تأکید قرار گرفته و نشان داده شده که این بازی پیش از دوره ساسانیان و حتی در عصر اشکانیان در ایران…