پایان-نامه

چکیده: درباره شخصیت امام علی (ع) همواره دیدگاه‌های متفاوتی بیان شده است و این رساله با روش توصیفی _ تحلیلی به بررسی و نقد دیدگاه خاورشناسان درباره شخصیت امیرالمؤمنین علی (ع) پرداخته و شخصیت سیاسی، اجتماعی و علمی آن حضرت را از منظر خاورشناسان بررسی نموده است. منظور از شرق شناسان، گروهی از پژوهشگران و محققان غربی هستند که در مورد دین، هنر، آداب و رسوم و دیگر مسائل مربوط به خاورمیانه و شرق اروپا مطالعه و تحقیق می‌کنند. در حال حاضر بسیاری از دانشگاه‌های غربی، معمولاً در قالب تأسیس یک دپارتمان ویژه، در مورد دین اسلام و تشیع آثار…

چکیده: این نوشتار به زبان اردو، تاریخچه عزاداری مردمان هندوستان در محرّم و اقامه مراسم سوگواری سیدالشهداء و عَرض ارادت مردم این کشور به امام حسین و خاندان اهل‌بیت (ع) را به تصویر می‌کشد. نویسنده نخست با تعریف عزاداری، به معرفی کلی هندوستان و فرهنگ مردم این کشور در زمینه مسائل دینی و مذهبی می‌پردازد و نظریاتی درباره امام حسین (ع) و شهادت او در کربلا را مطرح می‌کند. آنگاه به تاریخچه عزاداری شیعیان و غیر آنان درباره امام حسین (ع) در هندوستان پرداخته و موضع‌گیری حاکمان هند در زمینه عزاداری شیعیان از دوران مغول تا عصر حاضر را منعکس…

چکیده: در عصر غیبت صغرا، ارتباط شیعیان با امام خود، از طریق سفرای خاص آن حضرت صورت می‌گرفت که حسین بن روح نوبختی یکی از این نواب خاص بود؛ وضعیت تشیع در عصر حسین بن روح و نقش وی در راهنمایی شیعیان، مسأله این تحقیق است که با روش کتابخانه‌ای، مورد تحلیل و توصیف قرار گرفته است. حسین بن روح نقش والایی در ارشاد سیاسی، اجتماعی و علمی شیعیان داشته و علمای شیعی معاصر او به‌عنوان وکلا و دست یاران وی نقش فعال و حیاتی در هدایت و رهبری فردی و اجتماعی شیعیان ایفا می‌کردند. در این دوره، با وجود…

چکیده: جنبش سربداران یکی از جنبش‌های مذهبی در قلمرو وسیع حکومت ایلخانان مغول بود که ایدئولوژی تشیع در پیدایش آن تأثیر زیادی داشت؛ بررسی نقش شیعه در مبارزه با مغولان و چگونگی تشکیل حکومت‌های شیعی سربداران از مهم‌ترین مسائل این تحقیق می‌باشد که با روش کتابخانه‌ای و تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری شده، به انجام رسیده است. قیام سربداران نتیجه عوامل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و مذهبی بود که در میان آن‌ها، جنبه مذهبی این قیام و اتکای آن بر اندیشه دینی شیعه، مهم‌ترین ویژگی و عامل آن بود. این قیام توسط شیخ خلیفه و سپس شاگردش در میان مردم گسترش…

چکیده: این نوشتار به شرح اقدام‌ها و موضع‌گیری‌های سیاسی و علمی امام صادق (ع) برای تقویت وحدت مسلمانان و پرهیز از اختلاف آنان با بهره‌گیری از عنصر تقیه، حسابگری و احتیاط در رد یا تأیید قیام‌ها و شورش‌های عصر آن امام (ع) و پرهیز کردن آن حضرت از تندروی و جلوگیری از اقدامات تعصب آفرین و اختلاف‌برانگیز برخی شیعیان می‌پردازد و از منظری تاریخی در اثبات این موضوع می‌کوشد. نویسنده در پنج فصل عملکرد امام صادق (ع) را در زمینه وحدت مسلمانان با توجه به اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی عصر ایشان تجزیه و تحلیل کرده است. وی در فصل…

چکیده: بحران جنگ جمل اولین بحران داخلی حکومت علی است که این رساله به چگونگی، زمینه و پیامد آن با روش تحلیلی و توصیفی، پرداخته است. اختلافاتی که بعد از قتل عثمان در جامعه اسلامى بروز نمود، باعث شد جامعه به سه گروه عمده‌ی شیعه‌ی علوی، شیعه‌ی عثمانى و گروه قاعدین تقسیم شود. در نهایت این اختلافات منجر به تقابل دو گروه از مسلمانان در جنگ جمل شد. اختلافات جامعه‌ی اسلامی در عصر خلافت على، اصولاً برآمده از سه جریان عمده است. نخست انحرافی که پس از سقیفه در جامعه‌ی اسلامی بروز کرد؛ دوم وجود رقابت، حسادت و قدرت‌طلبی گروهی…

چکیده: در قرآن کریم اگرچه به انواع مختلفی از توحید اشاره شده، اما بر توحید ذات، خالقیت، ربوبیت و عبادت تأکید بیشتری صورت گرفته است. بررسی روایات نیز ما را به دلایل عقلی فراوانی که بر انواع توحید اقامه شده، رهنمون می‌گردد. از میان این موارد، پژوهش حاضر مسأله توحید ذاتی را مورد بررسی قرار می‌دهد. راه‌های خداشناسی در قرآن و روایات شامل فطرت، استدلال عقلی و شهود قلبی می‌باشد. دلایل عقلی برای اثبات توحید از منظر اهل‌بیت (ع) را در شش دلیل می‌توان خلاصه کرد؛ دلیل اول، برهان صدیقین است که درواقع شناخت خدا به‌وسیله خدا است و هدف…

چکیده: این نوشتار، ضمن بررسی زوایایی از حیات امام صادق (ع) و اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آن دوران، به نقش ایشان در عرصه‌های گوناگون می‌پردازد و هدایتگری دینی، جلوگیری از انحراف‌های فکری و عملی جامعه و پایه‌ریزی مکتب مهم فقهی و کلامی توسط آن حضرت را تشریح می‌کند. پژوهش حاضر در چهار فصل سامان یافته است. در فصل اول کلیاتی از مسأله امامت و حیات امام صادق (ع) ارائه شده و ظرفیت‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، فکری، دینی و اقتصادی جامعه اسلامی در دوران قبل از امامت حضرتش و موضع‌گیری ائمه معصومین از این اوضاع بیان گردیده است. نگارنده با…

چکیده: شخصیت رسول گرامی اسلام (ص) از ابعاد و زوایای گوناگون مورد مطالعه قرار گرفته است و این رساله، شخصیت سیاسی، اخلاقی و فردی رسول گرامی (ص) را از منظر یگانه فرزندش حضرت فاطمه ی زهرا (س)، در قالب سخنان و خطبه های آن حضرت با استناد به کتب فریقین، مورد بررسی قرار داده است. تبیین شخصیت فردی و اجتماعی پیامبر (ص) پیش از بعثت و حتی پیش از خلقت، توسط پیامبران پیشین و همچنین بیان شخصیت اجتماعی او و توجه به ویژگی‌هایی چون حسن خلق، رحمه للعالمین بودن، سخاوت و بخشش از مباحث این رساله می‌باشد. حضرت فاطمه ی…

چکیده: بر اساس آنچه از آیات قرآن کریم استفاده می‌شود، پیامبر گرامی اسلام (ص) و اهل‌بیت آن حضرت، اسوه و الگوی جامعه بشری بوده و رهبری و حاکمیت بر جامعه نیز فقط از آن رسول خدا (ص) و اهل‌بیت (ع) می‌باشد. اگرچه در عمل، به‌جز پیامبر اکرم (ص) و تعداد اندکی از اهل‌بیت (ع) به حکومت نرسیدند، ولی شیوه برخورد آن حضرات، چه به‌عنوان حاکم و چه به‌عنوان راهنما و هادیان حاکمان وقت، می‌تواند جزئی از سیره حکومتی اهل‌بیت (ع) در برخورد با ناهنجاری‌های فردی و اجتماعی تلقی ‌شود. در این زمینه، بررسی سیره نبی اکرم (ص) و اهل‌بیت ایشان…

چکیده: اهل‌بیت (ع) در جذب مخالفان از شیوه‌های متعددی بهره گرفته‌اند که در این تحقیق به تبیین مهم‌ترین آن‌ها پرداخته شده است. در ابتدا ذکر این نکته لازم است که سیره‌ی اهل‌بیت (ع) دارای اصول ثابتی مانند هدایت و تکامل بشر و اصول متغیری است که طبق شرایط تغییر می‌کند؛ مثلاً صبر و سکوت امام علی (ع)، صلح امام حسن (ع) و قیام امام حسین (ع) جزء این اصول متغیر هستند که در بررسی سیره‌ی ایشان باید مورد توجه قرار. اهل‌بیت (ع) در جذب مخالفان شیوه‌های متعددی را در پیش گرفته‌اند که اخلاق یکی از مهم‌ترین آن‌ها بوده است. عفو…

چکیده: در این پژوهش، شخصیت تفسیری ابن عباس با روش تحلیلی و توصیفی مورد بررسی قرار گرفته است. عبدالله بن عباس بن عبدالمطلب، در کودکی ملازم پیامبر اسلام (ص) بود و با وجود سن کم، نام او در میان صحابه آن حضرت ثبت شده است. شخصیت علمی ابن عباس از زمان خلیفه دوم مورد توجه بود، اما جنبه‌های گوناگون شخصیت وی، از زمان حکومت امیرالمؤمنین (ع) علی آشکار گردید. ابن عباس به خاطر گستردگی و فزونی دانش به لقب «بحر» معروف شده بود و نظرات تفسیری او مورد تأیید امام علی بود. او علاوه بر تفسیر، در حدیث، فقه، تاریخ،…