پایان-نامه

چکیده: موضوع تحقیق پیرامون شاخصه‌های جامعه اخلاقی در اسلام و مسیحیت است؛ که در آن، ارزش‌های اخلاقی در حوزه رابطه انسان با انسان‌های دیگر ارزیابی می‌شود. شاخصه‌هایی که وجود یا عدم آن‌ها در هر جامعه‌ای، اخلاق آن جامعه را، به‌سوی تعالی یا سقوط اخلاقی سوق می‌دهد. تلاش این نوشتار، تطبیق اخلاق متن با اخلاق جامعه مطلوب و استحصال مهم‌ترین شاخصه‌های چنین جامعه‌ای است. ساختار بحث، بر دو محور مبانی اخلاق و شاخصه‌های جامعه اخلاقی، در دو دین اسلام و مسیحیت می‌پردازد. محور اول به تشریح علل و عوامل ارزش‌های اخلاقی و لایه‌های اخلاقی و راهکارهای اخلاقی مشترک، در قرآن و…

چکیده: جابر بن عبدالله انصاری در تاریخ صدر اسلام از نقش و جایگاه بالایی برخوردار بود. او به‌عنوان یکی از صحابه پیامبر (ص) از نوجوانی با دین اسلام آشنا شد. جابر پس از شهادت پدرش در نبرد احد، در بیشتر غزوات پیامبر (ص) شرکت کرد. از او گزارش‌هایی از آن جنگ‌ها نقل شده است. گرایش فکری او همسو با خط و مشی پیامبر (ص) بود. نام او جزو اولین کسانی که به‌طرف امیرالمؤمنین برگشتند ذکر شده است. درباره نقش او در رویدادهای زمان خلفا از جمله نبردهای ردّه و فتوحات، اطلاعات چندانی در دست نیست. وی در این مدت، بیشتر…

چکیده: عملکرد خلفای سه‌‏گانه در برخورد با متخلفان اجتماعی بیانگر چگونگی روابط و تعاملات طبقه‏‌ی حاکم جامعه در برخورد با طبقات متخلف می‌‏باشد، اگر دولت اسلامی در عملکرد خود دقیقاً به وظایف و هنجارهای تعیین شده، در تعالیم اسلامی عمل کند، بالطبع زمینه تحقق جرائم اجتماعی به حداقل ممکن خواهد رسید. مهم‌ترین عامل برای به وجود آمدن تخلفات اجتماعی عملکرد ناصحیح دولت‌ها و ایجاد نارضایتی در اجتماع است و بهترین شیوه برای جلوگیری از تحقق تخلفات توجه دولتمردان و رهبران اسلامی به اصول و ضوابط رفتاری بزرگ‌ترین حاکم جامعه اسلامی، نبی مکرم اسلام است. در این تحقیق تلاش شده است…

چکیده: از امامت و ولایت اهل‌بیت (ع) به‌عنوان مهم‌ترین رکن اسلام یاد شده است. از نظر شیعه امامت مقامی است الهی که در طول رسالت از جایگاه مهمی برخوردار است. از نگاه متکلمان شیعه امام حداقل دارای سه مقام والاست: 1. مقام علمی؛ 2. مقام معنوی؛ 3. مقام سیاسی. با صرف‌نظر از دو مقام معنوی و سیاسی، درباره مقام علمی و دامنه علم امام اختلافاتی میان متکلمان و محدثان شیعه وجود دارد. گروهی آن را محدود به حوزه دین شناخت می‌دانند و گروهی دامنه آن را تا علوم غیبی و فرا طبیعی گسترده می‌انگارند. رساله حاضر درصدد اثبات این نکته…

چکیده: در این رساله سه جریان مهم؛ مکتب خلفا، زندیقان و غالیان، مورد بازشناسی قرار گرفته و آن دسته از اقدامات آنان که در زمینه تفسیر مفسران تأثیرگذار بوده، ارزیابی شده است. مکتب خلفا که پس از رحلت رسول گرامی اسلام (ص) در برابر مکتب اهل‌بیت (ع) تأسیس و به دست امویان و عباسیان (به‌طور عموم) توسعه یافت، در حقیقت ارائه کننده نسخه حکومتی حاکمان جور از اسلام و توجیه‌گر اعمال نامشروع و ظالمانه آنان بود. برخی اقدامات پیروان این مکتب، چون: تدوین و نشر حدیث، خلق تئوری عدالت جمیع صحابه، ترویج احادیث جعلی و اسرائیلی؛ از طرفی موجب به…

چکیده: بعثت‌ نبی‌ مکرم‌ اسلام‌(ص‌) در دورانی‌ از تاریخ‌ جزیره العرب‌ به‌ وقوع‌ پیوست‌ که‌ ‌این‌ سرزمین‌ به‌جز بخش‌هایی‌ از آن‌ (یمن‌ فعلی‌) که‌ به دست‌ ساسانیان‌ اداره‌ می‌شد، فاقد هرگونه‌ حکومت‌ مرکزی‌ و تشکیلات‌ متمرکز سیاسی‌ _ اجرائی‌ جهت‌ اداره‌ امور عمومی‌ بود لذا نوعی‌ خودمختاری‌ بر محوریت‌ «قبیله‌» در سرتاسر این‌ سرزمین‌ و از جمله‌ یثرب‌ و مکه‌ حکم‌فرما بود. شرایط‌ اقلیمی‌ و آب‌ و هوای‌ جزیره العرب‌ و عدم‌ تمایل‌ دولت‌های بزرگی چون‌ ایران‌ و روم‌ به فتح‌ جزیره العرب‌ به‌ علت‌ همین‌ شرایط جغرافیایی، ‌از مهم‌ترین علل تداوم ‌ساختار‌ قبیله‌ای‌ و سنن‌ و فرهنگ‌ ناشی‌ از…

چکیده: هنگام پیدایش اسلام در جزیره العرب نظام قبیله‌ای حاکم بود. با گسترش تدریجی اسلام در مدینه، بعضی از قبایل با پیامبر هم‌پیمان شدند؛ اما در هم‌پیمانی خود سستی و ضعف نشان می‌دادند. چون سرزمین‌های این قبایل محل عبور کاروان‌های تجاری قریش به شام و عراق بود، لذا پیامبر سعی می‌نمود تا آن قبیله‌ها را از قریش جدا ساخته و با آن‌ها پیمان ببندد. از طرفی حجاز یک موقعیت منحصربه‌فرد داشت؛ زیرا میان تمدن یمن در جنوب و تمدن‌های بین‌النهرین و شام در شمال واقع شده بود. پس تسلط بر این قبایل و معاهد ساختن آن‌ها، موقعیتی مناسب برای رشد…

چکیده: هدف کلی این تحقیق بررسی مهم‌ترین ویژگی‌های اجتماعی مدینه قبل از ورود اسلام به این شهر و تأثیر آن در گسترش اسلام است؛ که با تأکید بر اختلافات داخلی بین قبایل یثرب جاهلی و نقشی که وجود این اختلافات در پذیرش اسلام در این منطقه داشته، صورت گرفته است. روش مورد استفاده در تحقیق حاضر تاریخی _ جامعه‌شناختی با تکیه بر نقد تاریخی متون است. برای بررسی عوامل طبیعی مؤثر بر قبایل و مناسباتشان با یکدیگر و روشن شدن عرصه بحث، نخست جغرافیای طبیعی، جمعیتی و سیاسی یثرب بررسی شد. برای شناسایی بافت اجتماعی یثرب و تأثیر آن در…

چکیده: 13 سال از دوران دعوت 23 ساله پیامبر (ص) در مکه سپری شد. بعد از آن‌که دعوت عمومی پیامبر (ص) آغاز شد، دو جناح موافق و مخالف در ارتباط با پیامبر (ص) شکل گرفت. در دوران مکی که ساختار و وضعیت اجتماعی مکه تغییری نکرده بود، موافقان و مخالفان پیامبر برحسب دوره جاهلیت از جایگاه و منزلت مقبولی برخوردار بودند. پژوهش حاضر درصدد است تا با رویکردی توصیفی و بهره‌گیری از روش‌های آماری، افراد، جایگاه و منزلت اجتماعی موافقان و مخالفان پیامبر در دوران مکی را از زمان بعثت در دوره 13 ساله مورد شناسایی و بررسی قرار دهد….

چکیده: عبدالله ابن خازم در دوران گسست سیاسی پس از مرگ یزید بن معاویه در خراسان با بهره‌گیری اختلافات قبیله‌ای، قدرت را در دست گرفت و به حمایت از عبدالله ابن زبیر یکی از داعیان خلافت پرداخت. به هنگام انتقال قدرت از شاخه‌ی سفیانی به مروانی، حکومت ابن خازم مشروعیت خود را از دست داده و به شورش تبدیل شد. او با این اقدام روند فتوح در خراسان و ماوراءالنهر را با تلاطم‌های جدی مواجه کرد و به مخالف اصلی حکومت بنی‌امیه تبدیل شد. در بررسی تأثیر شورش ابن خازم در معادلات قدرت در درون جامعه اسلامی و قدرت‌های منطقه‌ای…