پایان-نامه

چکیده: نخبگان شیعه اثناعشری، پس از غیبت کبری، بناتر روایات منقول از ائمه (ع)، حاکمان وقت را غاصب و جائر قلمداد کرده‌اند و همکاری با آنان را تنها در صورت ضرورت و یا عادل بودن حاکمان، جایز دانسته‌اند. بااین‌حال در نگاه اول، در رفتار سیاسی‌شان، یکدستی و انسجام رویّه دیده نشده است. به نظر می‌رسد بعضی از آنان در مناصبی چون وزارت، نیابت، قضاوت و … به اجرای فرمان‌ها و هنجارهای موردقبول و انتظار حاکمان پرداخته‌اند و بعضی، از هرگونه همراهی خودداری ورزیده‌اند و یا با رعایت مصلحت، همکاری کرده‌اند که نشان از جهت‌گیری‌ سیاسی متفاوت نخبگان شیعی دارد. پژوهش…

چکیده: مجموعه‌ی پیش رو در پنج فصل گردآوری‌ شده است. فصل اول شامل کلیات تحقیق می‌باشد که در آن ابتدا به بیان مسئله پرداخته می‌شود. وبر در مطالعه تطبیقی خود بین ادیان مختلف، به جهت مقایسه آن‌ها با آیین پروتستان در رابطه با روح سرمایه‌داری، زمانی که اسلام را موردبررسی قرار می‌دهد اعلام می‌کند که این ویژگی وراثتی یا پاتریمونیال نهادهای سیاسی مسلمانان بود که مانع ظهور پیش‌شرط‌های سرمایه‌داری گردیده و این در حالی است که این تطبیق با مؤلفه‌های اخلاق اقتصادی که در پروتستانتیسم تشخیص داده، همخوانی ندارد. به عبارتی تفسیر وبر از اسلام، با حکم ویژه او درباره…

چکیده: در بحث که راجع به مهم‌ترین تمایزات اعتقادی شیعه نسبت به اهل سنت است، در حوزه جبر و اختیار، معتزله به تفویض، اشاعره به جبر و شیعه به «امر بین‌الامرین» قائل‌اند. از منظر شیعه، امام باید منصوص از جانب خدا و رسول باشد و نیز نبی و اما باید هر دو معصوم از گناه و اشتباه باشند. لیکن اهل سنت تصمیم اهل حل و عقد را در انتخاب امام شرط می‌دانند و به عصمت ائمه معتقد نیستند. موضع اهل سنت در خصوص بداء انکار است، اما شیعه آن را پذیرفته است؛ و در مورد رجعت، اهل سنت برخلاف شیعه…

چکیده: کشورها با استفاده از پدیده‌ها و عوامل گوناگون تلاش می‌کنند تا حوزه نفوذ خود را افزایش دهند. گسترش حوزه نفوذ در خارج از مرزهای یک کشور معمولاً از نشانه‌های قدرتمندی آن کشور محسوب شده و به همین خاطر کشورها، به‌ویژه قدرت‌های منطقه‌ای علاقه‌مندند که از طریق عوامل و متغیرهای مختلف، در فضاهای پیرامونی خود به نقش‌آفرینی بپردازند. در این میان یکی از این متغیرها، ‌عامل مذهب است. با توجه به نقش اساسی مذهب در زندگی بشر که امروزه آن را به یکی از مؤلفه‌های زیر بنایی هویت انسان‌ها تبدیل کرده است، به نظر می‌رسد که این عامل از حیث…

چکیده: حدیث و سنت به‌عنوان دومین منبع دین شناخت، از جایگاه والایی در شریعت اسلام و مذهب شیعه برخوردارند و بیشترین استناد عملی و اعتقادی شیعیان و مسلمین به این منبع مهم است. از همان صدر اول، علل متعددی ازجمله وجود وضاعان و منحرفان، نحله‌ها و گرایش‌های متعددی را در تشخیص اعتبار روایات به وجود آورد و فاصله زمانی بیش از یک هزاره نیز، سبب تشدید این چالش شد. در این میان دو منهج معروفی که در ارزیابی روایات به وجود آمده بودند عبارت بودند از: یکی شیوه رجالی که مختص به اهل سنت بود که با پذیرش حجیت تعبدی…

چکیده: دوران حکومت صفوی یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخی ایران می‌باشد؛ زیرا این حکومت توانست پس از حمله اعراب به ایران و با گذشت 8 قرن یک حکومت مستقل ایرانی را ایجاد کند؛ اما این حکومت برای شکل گرفتن به دینی نیاز داشت که هم در داخل ایران تا حدی نفوذ داشته باشد و هم آن را از دیگر حکومت‌های همسایه مستقل کند و با توجه به تاریخ شیعه در ایران، مهم‌ترین راه را در مذهب تشیع یافت و به همین دلیل آن را به‌عنوان مذهب دولتی و رسمی اعلام داشتند. براثر چنین سیاستی قشر ویژه روحانیت در نظام اجتماعی…

چکیده: ورود دین در روابط بین‌الملل در دهه‌های اخیر فارغ از اینکه برای انسان امروز بازگشتی است به خویشتن خویش، گونه‌ای بیداری سیاسی را نیز به ارمغان آورده است. این بیداری موجب تغییر در رفتار و روابط سیاسی دولت‌ها شده است. از سوی دیگر تولد مجدد شیعه پس از وقوع انقلاب اسلامی ایران، گفتمان جدیدی را در روابط بین‌الملل به وجود آورد تا جایی که از آن به‌عنوان بازیگر نوین در عرصه سیاست در خاورمیانه یاد می‌شود و نتیجه‌اش در بیداری اسلامی دهه اخیر در منطقه قابل‌مشاهده است. کارشناسان سیاسی غرب، به دلیل واهمه از قدرت نرم‌افزاری این «گفتمان» تلاش…

چکیده: با توجّه به جامعیت دین مبین اسلام و خصوصاً مذهب تشیع که شامل مسائل سیاسی نیز می‌شود، بررسی رابطه‌ی فقه سیاسی شیعه و دموکراسی مفید خواهد بود، به این صورت که با در نظر گرفتن منابع اصلی فقه شیعه شامل قرآن کریم، عترت و دیدگاه متفکّران شیعه به بررسی اصول دموکراسی یعنی حکومت توسط مردم، آزادی سیاسی و برابری سیاسی در فقه شیعه پرداخته می‌شود.