کلامی

چکیده: اسراف و سخاوت به لحاظ نظری، کم ارتباط هستند اما در تحقق خارجی گاه محل نزاع می‌شوند. این پژوهش کوشیده است تا با تکیه‌بر منابع ادبی، اخلاقی، تفسیری و روایی ابتدا به مفهوم شناسی کامل این دو صفت بپردازد و سپس از رهگذر استخراج شاخصه‌های اسراف و سخاوت، مرزبندی میان آن دو را در مصادیق و نمونه‌های مشتبه و دارای ابهام هموار سازد.

 چکیده: الحاد در علم کلام و فقه اسلامی به معنای انکار وجود خدای یگانه، رد کردن و نپذیرفتن دین حق، بازگشت از دین اسلام یا ارتکاب گناه در مسجدالحرام است؛ اما شواهد و مستندات تاریخی از اتهام به الحاد و مصادیق آن به‌عنوان دستاویز و ابزاری برای حذف رقیبان و مخالفان حکایت می‌کند. حکام، امرا و کارگزاران حکومتی از اتهام به الحاد برای طرد دشمنان و مصادره اموال آنان استفاده می‌کردند. رهبران فرقه‌های مذهبی نیز برای اثبات حقانیت عقاید خویش و منفور قلمداد کردن فرقه‌های دیگر، آن‌ها را به الحاد، ارتداد و کفر متهم می‌کردند. با توجه به اینکه نهاد…

 چکیده: در قرآن کریم برخی از اهل کتاب با عناوینی چون صالح، متقی و مؤمن توصیف شده‌اند که به نظر برخی از تفاسیر، آن‌ها اهل کتابی مؤمن و معتقد به پیامبر اسلام (ص) هستند و جایگاه اخروی آن‌ها بهشت است. در مقابل، دسته‌ای دیگر از آیات، گروهی دیگر از اهل کتاب را معرفی می‌کند و آن‌ها را در کنار مشرکان، کافران، منافقان، فاسقان و ظالمان جای داده است، آن‌ها از شریعت اسلام و خاتمیت پیامبر (ص) آگاهی داشتند ولی با تحریف کتب آسمانی خود و انکار حضرت محمد (ص) نمودند و باعث انحراف گروهی دیگر از اهل کتاب شدند که…

چکیده: نیایش‌‏‏های معصومان فصلی فربه از فرهنگ زندگی ایشان است. از آنجا که پیوند اهل‌بیت (ع) با قرآن جاودانه است، بی‌گمان، قرآن – بیش از هر منبعی- خاستگاه اندیشه‏‏‌ها ‏‏و رفتارشان در هر بخش از سیره گفتاری و رفتاری، از جمله «‏‏دعا»‏‏ است. دعا، میراثی گران‌سنگ و ذخیره‌ای ارجمند از آموزهای بنیادین دینی است، که با بهره‌گیری از قرآن فراز آمده است و آینه وار، اندیشه‏‏‌های قرآنی آنان را بازتاب می‌دهد و با زبانی خاص که در آن مخاطب خداست، بسیاری از معارف قرآن را باز می‌گوید. اثبات این مدعا، نیازمند کاویدن گونه‌‏‏های این تجلی و انگیزه‌ای این وام‌گیری است….

 چکیده: پژوهش حاضر؛ به بررسی «آثار و پیامدهای کتمان حق از دیدگاه آیات و روایات» پرداخته است. کتمان حق با مصادیق: کتمان علم، شهادت و کتمان هرگونه ارزشی، به‌عنوان یکی از عوامل فرهنگی زمینه‌ساز گناه در قرآن کریم و روایات به شدت مورد مذمت واقع شده است؛ که بستر مهمی در ایجاد انحراف و مقابله با حق و ارزش‌های الهی معرفی ‌شده است. بدین روی؛ در قرآن کریم و روایات فراوانی از آن شدیداً نهی شده است. از آنجایی که انسان به‌طور فطری؛ خواهان حق و سعادت است کسانی که حق را کتمان می‌کنند، در واقع جامعه بشریت را از…