اخلاقی

چکیده در ادامه قسمت نخست که به بررسی فقهی پنج شرط از شرایط عمومی ولایت پرداخته شد، در این قسمت باقی شرایط عمومی ولایت؛ یعنی طهارت باطن، کمال عقلی، شجاعت ـ چنانکه مشاوران حاکم نیز نباید ترسو و ضعیف النفس باشند ـ شرح صدر ـ که آیات و روایات فراوان، هم برای هدایتگری و هم برای حکمرانی و ولایت آن را ضروری دانسته اند ـ ذکوریت ـ که عقل و نقل بر اشتراط آن دلالت می کند ـ عدم سوء پیشینه و اشتهار به بدنامی، ثبات شخصیت به دلیل آنکه مانع بی ثباتی انجام امور مربوط به تصدی جامعه می…
چکیده خرد حکم می کند که برای حکومت بر مردم شرایطی لازم است. این ضرورت در حکومت اسلامی مضاعف است که اهدافی وسیع تر و والاتر از سایر حکومت ها را تعقیب می کند. بنابراین، فردی که ولایت بر جامعه پیدا می کند باید بتواند جامعه را در مسیری هدایت کند که به مصلحت دنیا و آخرت مردم است. از این شرایط به شرایط عمومی ولی فقیه یاد شده که مورد تایید عقل و نقل می باشند و این انطباق عقل و شرع نشانگر این است که این ولایت، میان عقلا و دینداران اجماعی است. در قسمت اول این نوشتار،…
چکیده با این که همیشه از فرهنگ عرب قبل از اسلام به عنوان فرهنگ جاهلی یاد می شود، اما طبیعی است که تمامی سنت ها و نظام های اخلاقی و اجتماعی عرب را سنت های بد و نکوهیده، یا اخلاق مکروه و مذموم تشکیل نمی‌داده است؛ که اگر چنین بود آنان هرگز نمی‌توانستند به حیات خود ادامه دهند، ولی بدون تردید، در غالب شئون زندگی آنها، فرهنگ غلط و آداب و عادت های ناپسند جلوه بیشتری داشته است. ما در قرآن مجید با بسیاری از آرمان‌های اخلاقی برخورد می‌کنیم که به شکلی در میان عرب وجود داشت، فضیلت‌هایی چون سخاوت،…
چکیده: در دوره جاهلی اعراب آداب و اندیشه های عجیب و غریبی داشتند. اسلام بیشتر این آداب و اندیشه ها را از آنجا كه در اساس ناسازگار و مغایر با وحی و سنت الهی بود مردود شمرد، اما برخی از آن ها را با تغییرات و اصلاحاتی در شكل و جوهر پذیرفت و موفق شد كه از آن ها اندیشه های اخلاقی متعالی ای بسازد. در این میان واژگان در انتقال این اصلاحات و تغییر مفاهیم نقش ارزنده ای را ایفا كردند. این مقاله با این فرض كه معنای شجاعت جاهلی با معنای قرآنی آن یكی است به تبیین مقایسه…
چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه‌ی بین شجاعت اجتماعی و فرهنگ سیاسی در میان دانشجویان دانشگاه شیراز انجام گرفته است. در این مطالعه از نظریه‌ی لاتانه و دارلی و همچنین نظریه‌ی آلموند و وربا به‌عنوان چهارچوب نظری استفاده شده است. این تحقیق به روش تحقیق پیمایش بوده که با ابزار پرسشنامه در میان یک نمونه‌ی 400 نفری از دانشجویان و با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای انجام شده است. برای آزمون فرضیات پژوهش از تکنیک‌های همبستگی پیرسون، آزمون مقایسه‌ی میانگین و آزمون واریانس یک‌طرفه استفاده شده است. نتایج پژوهش بیانگر آن بود که فرهنگ سیاسیِ 6/17 درصد از دانشجویان مشارکتی، 5/58…
چکیده این مقاله به حکم نماز شب بر پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) می پردازد. با توجه به آیات قرآن و روایات وارده از طریق شیعه و اهل سنت و نیز گفتار مفسران و فقهای شیعه و اهل سنت درباره نماز شب رسول خدا(صلّی الله علیه وآله ) سه فرض را به این شرح می توان بیان کرد: فرض اول: نماز شب از ابتدا بر پیامبر (صلّی الله علیه وآله) مستحب بوده و برای آن چهار دلیل ذکر شده که ضعیف است. فرض دوم: نماز شب در آغاز بر پیامبر (صلّی الله علیه وآله) و یارانش واجب بوده است…
متن مقاله: «نماز شب» در اسلام جایگاه والایی دارد و در آیات بسیاری از قرآن مجید بدان سفارش شده است. [1] در گفتار گهربار ائمه اطهار «علیهم السّلام»، به «نماز شب» اهمیت بسیاری داده شده و در عظمت آن ده‌ها حدیث وارد شده است، ما در این جا درصدد بیان آن آیات و روایات نیستیم و خوانندگان گرامی را به کتاب‌های مفصّل حواله می دهیم. شاعران متعهد و مسلمان نیز، در توصیف راز سحرگاهی و سوز شب و صلاة اللیل، اشعار بسیاری سروده اند و نویسندگان پراحساس شیعی کتاب‌ها و رساله های گوناگون در عظمت «نماز شب» ساخته و پرداخته…
چکیده : نویسنده مقاله، اظهار می‌دارد که این دعا با حمد الهی آغاز می‌شود و در عین اظهار خضوع در برابر پروردگار، به قدرت او بر جهان هستی و مقام کبریایی حق اشاره می‌کند. در ادامه با اشاره به برخی ویژگی‌ها و صفات قرآن مثل نور و هدایت و برخی صفات حاملان قرآن، قرائت قرآن، تهجد، قلب و جایگاه آن در فهم قرآن پرداخته است. همچنین توجه به شفا بخشی آیات، پیروی از احکام، توجه به واجبات، عجایب، حکمت‌ها و هشدار پذیری از نکات برجسته این دعا است. در پایان جایگاه راستین شهدا، همنشینی با انبیا و صالحان را در…
تهجد و شب زنده داری و دعا و مناجات در شب‌ها سكّويی است كه انبياء و اولياء و صُلحاء از آنجا تا بی نهايت پرواز كرده اند و مقرّبان درگاه ربوبی هر چه دارند، از شب زنده داری‌ها و مناجات‌های شبانه دارند. اگر پيامبر اكرم «صلی الله عليه وآله» به مدال ختم رسالت دست يافت، زمينه اصلی آن را شب نشينی‌های غارِ حرا و گريه های شبانه او فراهم می كرد… کلمات کلیدی: نماز، عبادت، تهجد، صلاه اللیل، شب زنده داری، سیره، الگو، اسوه، سجده
چکیده مقاله: آیه 204 سوره اعراف دستور سکوت و استماع را به شنوندگان قرائت قرآن می‌دهد. این آیه در تفسیر و فقه در موارد متعدد مورد بررسی قرار گرفته و دیدگاه‌های مختلف پیرامون آن ارائه شده است. از جمله وجوب سکوت و استماع در نماز و غیر نماز، وجوب در نماز جماعت و استحباب در غیر نماز یا وجوب در هنگام نزول قرآن؛ البته برخی مفسران نیز استماع را کنایه از عمل به محتوای آیات دانسته‌اند. در مورد وجوب استماع و سکوت به ظاهر آیه فوق و نیز آیه 21 سوره انشقاق و احادیث و برای عدم وجوب نیز به…
چکیده: نویسنده در این مقاله در صدد برآمده است تا مبحث «سكوت» را از دو منظر متفاوت – ویتگنشتاین – و فرهنگ اسلامی – مورد مقایسه قرار دهد. در این مقاله كه از سه قسمت تشكیل شده است، ابتدا چكیده ای از آرای ویتگنشتاین ارایه شده است تا نشان داده شود كه چگونه ویتگنشتاین كار خود را به عنوان منطقدان آغاز كرد، در مسیر تفكر خود حوزه امور با معنا و بی معنا را مشخص نمود و آن را از گستره تنگ منطق به امور دیگر سرایت داد. در قسمت دوم، با استفاده از احادیث و روایات، نظر متفكران اسلامی…
متن مقاله: زیان‌‏هاى پرگوئى شاید هیچ عضوى از اعضاى بدن انسان به اندازه زبانش پرکار نباشد، و این پرکارى بالطبع لغزش‌هایى را خواه ناخواه در پى خواهد داشت. اکثرا لب به سخن میگشاییم و آسمان به ریسمان میبافیم و در هر موضوعى اعم از زمینى و آسمانى داد سخن میدهیم، ولى وقتى منصفانه به گفته‏‌هاى خود میاندیشیم، درمییابیم که چیز زیادى براى گفتن نداشته‏‌ایم و فقط بیش از حد به موضوع محقر خود شاخ و برگ داده‌‏ایم. و با افزودن به کمیت و طول جمله‏‌هاى خود، به کاهش کیفیت و ارزش گفته‌‏هاى خود پرداخته‌‏ایم. امام على «علیه السلام» در ذم…