ادیان،-مذاهب-و-فرق

چکیده: برابری زن و مرد در دستیابی به ارزش‌های اخلاقی و کمالات انسانی از اصول نگرشی اسلام است؛ بنابراین اسلام ضمن حمایت از جایگاه و شخصیت انسانی زن میان زن و مرد در دستیابی به درجات والای انسانی تفاوتی قائل نشده است. در همین راستا خداوند در قرآن کریم بالاترین ستایش‌ها را از حضرت مریم (س) به عمل آورده و با ذکر اوصافی همچون: محدثه، صدیقه، مطهره، قانته به ابعاد والای انسانی و برگزیدگی او اشاراتی داشته است. صاحب‌نظران در مورد مقام اصطفای حضرت مریم (س) نظرات مختلفی ارائه داده‌اند. برخی، چگونگی باردار شدن مریم و ارتباط این رویداد را…
چکیده: با مقایسه شخصیت عیسی مسیح (ع) در عهد جدید و قرآن کریم نکات و اختلافات فراوانی به دست می‌آید که از جمله آن‌ها: 1- مریم (س) در عهد جدید جایگاه برجسته‌ای جز اینکه فرزندی موعود را به دنیا آورده است، ندارد و در عقد شخصی به نام یوسف بوده است. امّا در قرآن کریم، مریم جایگاه ویژه‌ای دارد و از جمله اینکه، خداوند مریم را برگزید، پاک ساخته و بر تمام زنان عالم برتری داده است. 2- عهد جدید؛ مسیح را با نام‌هایی چون پسر خدا و خداوند ذکر می‌کند که قرآن کریم به‌شدت آن را رد می‌نماید. 3–…
چکیده: این پایان‌نامه، تحت عنوان شخصیت حضرت ابراهیم (ع) در قرآن و عهدین بر آن است که مقایسه‌ای تطبیقی بین قرآن و عهدین، صورت دهد. لذا نگارنده، شخصیت حضرت ابراهیم (ع) را در قالب یک مقدمه و چهارده فصل، به ترتیب: نام ابراهیم (ع)، اوصاف حضرت ابراهیم (ع)، تبار، زمان ولادت و زادگاه، آیین و شریعت حضرت ابراهیم (ع)، چگونگی ولادت حضرت اسماعیل (ع)، ذبیح‌الله اسماعیل یا اسحاق؟ چگونگی قربانی فرزند، احتجاجات و مناظرات حضرت ابراهیم (ع)، احیای مردگان، هجرت، بنیان‌گذاری کعبه و مقام امامت حضرت ابراهیم (ع)، مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. کلیدواژه‌ها: حضرت ابراهیم (ع)، قرآن کریم،…
چکیده: یکی از شیوه‌های قابل توجه ارشادات قرآنی بیان حکایاتی از سرگذشت انبیا و امم گذشته است. در این بین سرگذشت حضرت ایوب، دارای ویژگی‌های مهم و شایان توجهی است. چون شخصیت حضرت ایوب و سرگذشت او بیان کننده آموزه‌های مهمی از تعالیم الهی است که می‌تواند تأثیری شگرف در زندگی انسان‌ها داشته باشد. جالب توجه است که این داستان نیز به‌طور مفصل در عهد قدیم بیان شده است. بررسی و تطبیق آن با قرآن می‌تواند آشکار کننده وجوه اختلاف و اشتراک دیدگاه‌های اخلاقی این دو کتاب مقدس در خصوص شخصیت حضرت ایوب و هویت اخلاقی وی داشته باشد. پژوهش…
چکیده: قرآن کریم و احادیث معصومان (ع) شخصیت کم‌نظیر حضرت ابراهیم خلیل (ع)، با زندگی پرفراز و نشیبش را به‌عنوان اسوه و الگو برجسته ساخته است. از این‌رو ما با برشی در زندگی و ابعاد شخصیتی آن پیشوای بزرگ آسمانی، شیوه‌های رویارویی آن حضرت با مخالفان و طاغوتیان را به‌طور ویژه موضوع اصلی این پژوهش قرار دادیم و با تکیه بر منابع حدیثی و تاریخی و تفسیری در پی به دست آوردن صحنه‌های بدیع و درس‌آموز و الگویی برخورد و کشمکش آن حضرت با مخالفان و منحرفان و شیوه‌های رویارویی وی با آنان برآمدیم و بر اساس نتایج حاصله در…
 چکیده: این پژوهش در پی این است که ویژگی ها و آموزه های آیین حضرت ابراهیم را مورد بررسی قرار دهد.قرآن کریم برای آیین حضرت ابراهیم ویژگی هایی چون توحیدی بودن، اعتدال گرایی، عقلانیت، برگزیدگی و آسانی و آموزه هایی چون آموزه های اعتقادی، شعائری و اخلاقی را بیان می کند. دین حضرت ابراهیم، دینی توحیدی، به دور از افراط و تفریط و مطابق با فطرت انسان ها است. چنان که احتجاج های آن حضرت بر محور توحید است. خداوند متعال پیوسته پیامبراکرم را به پیروی از این آیین امر می کند، چراکه این آیین از طرف خداوند برگزیده شده…
چکیده: شیعیان بغداد در دوره آل‌بویه، به دلیل فضای باز فرهنگی ایجاد شده و اندیشه‌های عقل‌گرایانه حاکم بر آن، توانستند با نگارش کتاب‌های متعدد در علوم مختلف از جمله تاریخ، نقش مهمی در تولید علم ایفا نمایند که به‌جز چند کتاب معروف، سایر منابع تاریخی آنان با کمترین توجه و اقبال در معرفی روبرو شده‌اند. برای درک جایگاه و نقش واقعی شیعیان در پیشبرد علم تاریخ در این دوره، بررسی و شناخت تمامی این منابع امری ضروری است. در اهمیت نوشته‌های تاریخی شیعیان در دوران حاکمیت آل‌بویه همین بس که بدانیم تعدادی از این کتاب‌ها، از جمله بزرگ‌ترین منابع تاریخی…
چکیده: چندی از ظهور دین اسلام نگذشته بود که این آیین آسمانی دچار انشعاب شد و به فرق گوناگون تبدیل گردید که مهم‌ترین نمودش را باید در رویارویی دو مذهب تشیع و تسنن دید. تثبیت سیطره سیاسی اهل سنت در پی تأسیس خلافت عباسی باعث گردید تا فرق مخالف و به‌ویژه تشیع مترصد فرصتی برای به چالش کشیدن اقتدار سیاسی و معنوی خلیفگان سنی باشد. استقرار مقر خلافت در شهر ایرانی بغداد به سال 135 ه ق این فرصت را به شیعیان داد و با تجمیع اقوام و فرق گوناگون در پایتخت اسلام، تعامل و تقابل شیعه و سنتی به…
چکیده: یکی از شیوه‌های قابل توجه ارشادات قرآنی بیان حکایاتی از سرگذشت انبیا و امم گذشته است. در این بین سرگذشت حضرت ایوب، دارای ویژگی‌های مهم و شایان توجهی است. چون شخصیت حضرت ایوب و سرگذشت او بیان کننده آموزه‌های مهمی از تعالیم الهی است که می‌تواند تأثیری شگرف در زندگی انسان‌ها داشته باشد. جالب توجه است که این داستان نیز به‌طور مفصل در عهد قدیم بیان شده است. بررسی و تطبیق آن با قرآن می‌تواند آشکار کننده وجوه اختلاف و اشتراک دیدگاه‌های اخلاقی این دو کتاب مقدس در خصوص شخصیت حضرت ایوب و هویت اخلاقی وی داشته باشد. پژوهش…
چکیده: متکلمان امامیه‌ی در دو مدرسه کوفه و بغداد پیرامون مسائل مختلف، دارای دیدگاه‌های متفاوتی بوده‌اند و از جمله مهم‌ترین اختلاف آن‌ها در تعریف امامت و شئون آن یعنی علم و عصمت امام بوده است. امامت در دیدگاه متکلمان اسلامی یعنی خلافت رسول خدا (ص) در امور دین و دنیا. طبق این تعریف گستره‌ی زعامت امام بر مسائل مربوط به حوزه دین و همچنین مسائل سیاسی و حکومت‌داری و تمامی امور مربوط به دنیا تسری و تعمیم می‌یابد. این تعریف مورد اتفاق بزرگان متکلمین شیعه و سنی است. متکلمین امامیه، مقام مفترض‌‌الطاعه را برای امام قائل بوده‌اند. متکلمان امامیه در…
چکیده: حمله مغول به بغداد مرکزیت سیاسی جهان اسلام را فرو پاشید. این رخدادی بود که تا زمان حاضر، بحث و جدل‌هایی دربارۀ آن هست. اهل تسنّن به نقش علمای شیعه در این باره، حساس هستند. امّا بر پایۀ منابع تاریخی، می‌توان گفت، نابودی خلافت عباسی، در شمار اولویت‌های حکومتی مغولان بود. در این پژوهش، با هدف تبیین اوضاع شیعیان اثنی عشری بغداد در دستگاه خلافت عباسی و نقش آن‌ها در سقوط بغداد (656 ه.ق)، تلاش شده است که با روش تحلیلی _ توصیفی، منابع نزدیک به حادثه را مورد بررسی قرار دهیم. نتیجه کلی آن‌که با برافتادن این نهاد،…
چکیده: از نیمه دوم قرن اول هجری به بعد فرق و مذاهب مختلف کلامی شروع به نشو و نما کردند. فرقه معتزله نیز توسط و اصل بن عطاء‌ پایه‌گذاری شد و برخی مؤسس اصلی معتزله را عمر و بن عبید می‌دانند. این فرقه در عهد عباسی و به‌خصوص در ایام خلافت سه تن از خلفای عباسی به‌صورت جدی موردحمایت قرار گرفت؛ و دوره محنت را برای اصحاب حدیث و حنابله فراهم آورد. زمانی که متوکل به خلافت رسید به مخالفت با سیره خلفای قبل از خود پرداخت و دستور داد که قائلین به خلق قرآن را مورد تعقیب و آزار…