ادیان،-مذاهب-و-فرق

چکیده: پایان‌نامه حاضر، با هدف بررسی درون‌مایه‌های عرفان شیعی در کتاب جواهرالسنیّه فی الاحادیث القدسیه، تألیف شیخ حر عاملی به انجام رسیده است. حرّ عاملی از علما و محدثین قرن یازدهم هجری است و کتاب جواهرالسنیّه اولین کتابی است که به تألیف و نگارش آن دست زده است. این کتاب پرارزش، مجموعه نفیسی از احادیث قدسی است که مورد اتفاق و قبول اهل سنت و تشیع می‌باشد. تشیع معنای مکتوم و باطنی دین اسلام است، امری که سبب شده اسلام در طول قرن‌های متمادی پایداری خود را حفظ کند. عرفان شیعی تلفیقی از همراهی و پیوستگی میان شریعت و طریقت؛…
چکیده: پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به این سؤال پی گرفته شد که جایگـاه خاندان‌های شیعی در عصر غیبت چگونه بود؟ فرضیه‌ای که برای پاسخگویی به این سؤال در نظـر گرفتـه شده، خاندان‌های شیعی به‌تناسب جایگاه سیاسی، فرهنگی و مذهبی خود نقش‌های متفـاوتی در روند گسترش تشیع امامی ایفاء کردنـد. از آغـاز غیبـت صـغری بـه سـبب اوضـاع داخلـی حکومت عباسی موقعیت مناسب سیاسـی بـرای شـیعیان توسعه‌ی بیـشتری یافـت. شـماری از شخصیت‌های شیعه‌مذهب، در مناصب اداری و حکومت عباسیان نفوذ کرده و تصدی برخـی امور را به دست گرفتند این امـر در تغییـر وضـعیت عمـومی شـیعیان نقـش مهمـی داشـت و شخصیت‌های…
چکیده: بنی عمار خاندانی حکومتگر از قبائل مغرب آفریقا است که همانند دیگر هم‌قبیله‌ای‌های خود با شکل‌گیری حکومت فاطمیان در مغرب، به فعالیت‌های ایشان پیوستند. برخی از بزرگان این قبیله ابتدا در مناصب نظامی و پس از انتقال مقر خلافت فاطمی به مصر، وارد منصب قضا شده و به‌عنوان قاضی ایشان در طرابلس شام به‌گونه‌ای نیمه‌مستقل و وابسته به دستگاه خلافت مرکزی فاطمیان به فعالیت پرداختند. همزمان با بروز بحران‌های سیاسی و اقتصادی فاطمیان که در دوره ایشان به بالاترین حد خود رسید، اعلان استقلال کرده و دولت مستقل بنی عمار توسط امین‌الدوله – نخستین امیر- در طرابلس تشکیل شد….
چکیده: اقلیت‌های دینی در بیشتر دوران‌های تاریخی در جوامع مختلف وجود داشته‌اند اما تعامل حاکمیت‌ها با این‌گونه اقلیت‌ها همواره یکسان نبوده است. حکومت اسلامی نیز از همان بدو تأسیس در مدینه با اقلیت‌های دینی یهودی، مسیحی و غیره روبرو بود؛ لذا در اسلام نیز برای حضور این اقلیت‌های دینی تحت سیطره حکومت اسلامی قوانینی گذاشته شد که بر اساس آن ایشان در جامعه اسلامی باقی ماندند. پژوهش حاضر درصدد بررسی وضعیت اقلیت مسیحی در عصر عباسیان در قرون دوم و سوم هجری است. سؤال اصلی این پژوهش چنین است: سیاست عباسیان در قبال مسیحیان در قرون دوم و سوم هجری…
چکیده: تاریخ اسماعیلیان نزاری ایران در زمان فرمانروائی دولت سلجوقیان با فتح قلعه الموت به رهبری حسن صباح در 483. ه ق، آغاز و تا سقوط آن به دست مغولان در 654. ه ق، ادامه یافت، آنچه در این پژوهش بررسی شده است، علل و انگیزه‌های ترور و حذف فیزیکی مخالفان توسط اسماعیلیان نزاری (483- 654) ق.ه و واکاوی چرایی و چگونگی انتخاب خط‌مشی مسلحانه در برابر مخالفان است. در این پایان‌نامه سؤالات بر مبنای روش پژوهش تحقیقات تاریخی با تکیه بر اسناد و منابع موجود کتابخانه‌ای بررسی و فرضیات مورد آزمون قرار گرفته‌اند، هرچند در این زمینه منابع مورد…
چکیده: علویان طبرستان نخستین حکومت شیعی را در شمال ایران تأسیس کردنـد. دولتـی عقیـدتی کـه از یک نهضت یا قیام روستایی و دینی آغاز شد و به حاکمیت سادات علوی در خطـه طبرسـتان و دیلـم منجر گردید و قریب 66 سال دوام آورد. تا روزگار حسن بن زید مردمان طبرسـتان و دیلمـان کـافر بودند تا اینکه علویان در بین ایشان آمدند و تعدادی از آن‌ها را به دین اسلام دعوت نمودند و بسیاری از آن‌ها نیز به مذهب شیعه گرویده و شیعه را نیز به‌عنوان مذهب خـود انتخـاب نمودنـد. فعالیت‌های فکری و فرهنگی شیعه، مناسب‌ترین وسیله‌ای بود که باعث شد…
چکیده: شیعیان از بدو به وجود آمدن این گروه همواره در نقطه مقابل حکومت‌های اموی و عباسی قرار داشتند به همین جهت این حکومت‌ها نه‌تنها از تشکیل مؤسسات و مدارس آموزشی شیعیان از جهت سیاسی و مالی حمایت نمی‌کردند بلکه از آن جلوگیری نیز به عمل می‌آوردند ولی با این‌حال علاقه به انتقال و گسترش عقاید شیعی باعث شد تا شیعیان از هر فرصت بدین منظور بهره ببرند مؤسسات و مراکز آموزشی شیعیان امامی از دوران امامت امام محمد باقر (ع) و امام صادق (ع) شکل و روش خاصی خود را پیدا کرد و بعد از آن با کمک شاگردان…
چکیده: تحقیق جامع و دقیق در منابع مذهبی و غیرمذهبی اهل سنت و سایر منابع فرق اسلامی به لحاظ تاریخی، رجالی، روایی و تفسیری به‌روشنی نشان می‌دهد، حسین حلاج فرزند منصور بن محمد حلاج یک شخصیت فلسفی و در عین حال یک صوفی بزرگ است. حسین در یک خانواده ایرانی در تور از توابع بیضاء شیراز به دنیا آمد و در اوان به همراه پدر در واسط رحل اقامت افکند. همزمان با ظهور جوانه‌های دین‌باوری در ذهنش به تصوف گرایش یافت، در میان متصوفه، در جستجوی خدای الحق و اتحاد الهی شهر به شهر کوچ نمود و سرانجام دریافت که…
چکیده: پژوهش حاضر در چهار فصل به بررسی این موضوع پرداخته اسـت کـه نقـش شـیعیان در ساختار حکومت عباسیان از خلافت ناصر تا سقوط بغداد را چگونه می‌توان تبیین کرد؟ آغاز رهبری خلیفه ناصرالدین الله نقطه عطفی در تاریخ اواخر حکومـت عباسـیان محـسوب می‌شود چراکه روی کار آمدن وی پس از یک دوران رکود قـدرت در خلافـت اسـلامی صـورت گرفت و همراه با اجرا برنامه‌های اصـلاحی در بعـد داخلـی و خارجی و احیـاء مجـدد سـاختار حکومت عباسیان بود. ساختار حکومت عباسـیان متـأثر از الگـوی دولـت اسـلامی اهـل سـنت و متشکل از نهادهای متعدد و متنوع و پیچیده بود که عباسیان…
چکیده: از موضوعات مطرح در انسان‌شناسی، سعادت انسان است. سعادت در اسلام، قرب به خداوند است. نزدیک شدن به خداوند در اسلام، موضوعی محوری است. این نزدیک شدن را می‌توان از ابعاد گوناگون، همچون حقیقت قرب به خدا، اسباب نیل به قرب، تأثیر آن در زندگی دنیوی و اخروی، و ویژگی‌های مقرب بررسی کرد. یکی از پرسش‌های مطرح درباره این موضوع، جایگاه مقربان در دین است؛ اینکه در اسلام، مقربان خداوند به چه جایگاه، مقام یا مقاماتی دست می‌یابند. قرآن کریم و احادیث معصومان (ع) به جایگاه سالکان مقرب اشاره‌ کرده‌اند که شاکله این نوشتار همین موضوع است.
چکیده: صحاح سته در میان منابع روایی اهل سنت و کتب اربعه در میان جوامع روایی شیعه، از اعتبار و ارزش بالایی برخوردار بوده و در موضوع مهدویت نیز دارای احادیث فراوان و ارزشمندی هستند. کتاب بحارالانوار علامه مجلسی نیز در نوع خود، از جهات متعددی ارزشمند بوده و احادیث مربوط به مهدویت را به‌صورت مبسوط مطرح کرده است. به‌علاوه، دو کتاب کمال‌الدین و تمام النعمه شیخ صدوق و غیبت شیخ طوسی، که به‌صورت اختصاصی در موضوع مهدویت تألیف گردیده، در بین کتب مهدویت از اهمیت خاصی برخوردار است. مهم‌ترین مباحث و مسائلی که از بررسی تطبیقی جوامع روایی فریقین…
چکیده: در این نوشتار، ضمن بحث و بررسی «شرایط و معیارهای امامت و تعیین امام از دیدگاه متکلمین اشعری، معتزلی و شیعه امامی»؛ اختلاف‌نظر آنان در این زمینه مطرح شده است. نویسنده پس از بررسی مفاهیم مفردات تحقیق، امامت را نزد اکثر متکلمان مسلمان، به‌عنوان زعامت و سرپرستی امت اسلام به‌طور عام به نیابت از پیامبر اسلام (ص) دانسته و معیارها و شرایط امامت را از دیدگاه قرآن، روایات و عقل بحث و بررسی کرده است. وی از دیدگاه شیعه امامیه و مبانی کلامی این مذهب، عصمت امام، اعلمیت او، منصوص بودن امامت امام و افضلیت او را از شرایط…