کلامی

چکیده: پژوهش حاضر، دیدگاه‌های عارفان معاصر در کشف و شهود عرفانی یا همان تجربه عرفانی و مؤلفه‌های آن را تجزیه‌وتحلیل کرده و شیوه‌های عقلانی و برهانی آنان در تبیین مفهوم مکاشفه عرفانی و شاخصه‌های آن را شرح می‌دهد. ازنظر نویسنده عرفای متأخر بر اهمیت علمی و ارزش عملی مکاشفه با روش‌های خاص خود تأکید می‌کردند و در زنده نگاه‌داشتن و پویا ساختن مسائل عرفانی اهتمام می‌ورزیدند و با این‌که خود هرکدام به‌عنوان یک فقیه، متکلم و فیلسوف تمام‌عیار بودند، اما بر مسئله مکاشفه پایبندی خاصی نشان داده و مقولات جدیدی در این عرصه پدید آوردند؛ به‌طوری‌که مسئله تجربه دینی غرب،…

چکیده: «اخلاق اسلامی چیست؟»؛ «چگونه ممکن است؟»؛ «ساختار آن کدام است؟» اصلی‌ترین مسائلی است که در این رساله دکتری به آن‌ها پرداخته‌ایم. اخلاق اسلامی به‌عنوان نوعی از اخلاق دینی ـ هم به لحاظ فلسفی و هم به لحاظ دینی ـ موضوع پراهمیتی است. امّا در عین حال استدلال شده است که اخلاق اسلامی نمی‌تواند وجود داشته باشد کما اینکه دیگر اخلاق دینی هم امکان تحقّق ندارند؛ آنچه وجود دارد اخلاق مسلمانان است. کسانی که چنین ادّعایی را مطرح می‌کنند، گاه به این نکته پناه می‌برند که ما به واقع‌ِ اسلام دسترسی نداریم و فقط با تفسیرهای مسلمانان از آن مواجهیم…

چکیده: از اموری که اخلاق کاربردی باید به کمک نظریه‌های اخلاقی به آن‌ها بپردازد، ارائه کدها و وظایف اخلاقی، ارزیابی عملکردها و حل معضلات اخلاقی است. در این رساله نشان داده می‌شود که اخلاق فضیلت، به‌عنوان نظریه‌ای که بیشتر بر منش و شخصیت فاعل تأکید دارد تا فعل و کردار، می‌تواند در جهت وظایف اخلاق کاربردی، موفق باشد. اگرچه برخی منتقدین، قائل به چنین امکانی نیستند. ادعای این رساله آن است که هم وجود قواعد و هم توجه به حقایق و شرایطِ اخلاقاً مرتبط با هر موقعیت، برای توفیق یک نظریه در مقام عمل لازم‌اند و اخلاق فضیلت، با برخورداری…

چکیده: بر اساس تعالیم ناب اسلام عزیز، بهترین نسخه برای سعادت بشر، قرآن کریم است و از همین روست که جایگاه تفسیر قرآن و تدبر درآیات آن روشن می‌شود؛ و حرکت در این مسیر موجبات سعادت انسان را فراهم می‌کند. از طرفی نوع تفاسیر مفسرین به قرآن خود یک مسئله‌ی جداگانه و مهم است؛ و تفسیر علامه طباطبائی و استاد مطهری رضوان‌الله تعالی علیهما، یک تفسیر اجتماعی به‌حساب می‌آید. این دو بزرگوار دغدغه‌ی اصلاح اجتماع را داشته‌اند نوشته‌های خود را با همین نگاه و با استفاده از آیات شریفه‌ی قرآن مطرح نموده‌اند؛ و لذا می‌توان در میان نوشته‌های قرآنی آن‌ها…

چکیده: تحقیق حاضر به بررسی رابطه اخلاق و عبادت در نگرش اسلامی می‌پردازد. از آنجایی که اخلاق و عبادت از لوازم تکامل انسان هستند ما باید هم اخلاق و هم عبادت و رابطه بین آن‌ها را بدانیم تا بتوانیم به کمال برسیم. همچنین با شناخت اخلاقیات متناسب با هر یک از عبادات روح ما در عبادت لطیف‌تر شود و در اخلاق ما تأثیر بگذارد و ما را به اخلاق الهی مهذب کند. کمال نهایی انسان قرب به خدای متعال است و راه تقرب به خداوند عبادت می‌باشد. تحقق این هدف نیز جز در پرتو اعتقاد توحیدی، تهذیب نفس و فضائل…

چکیده: هدف این پژوهش بررسی دیدگاه‌ها و آراء سارتر در اصول اخلاق و مقایسه این دیدگاه با دیدگاه علامه جعفری به‌عنوان دو دیدگاه مختلف در اخلاق است که یکی غیر الهی و دیگری الهی است؛ و همچنین توضیح و بررسی نقدهای وارده بر افکار و آراء سارتر در زمینه اخلاق با تأکید بر دیدگاه علامه جعفری است. این پژوهش با استناد به آثار ژان پل سارتر و علامه جعفری (ره) صورت گرفته. پرسش‌های اصلی مطرح شده در این رساله به شرح زیر است: ارزش‌های اخلاقی مطلق‌اند یا نسبی؟ آیا بشر مستقل از خدا می‌تواند اخلاقی باشد؟ رابطه نظام اخلاقی فردی…

چکیده: به‌طورکلی این رساله شامل نظرات فلسفی ملاصدرا و کی یر کگو درباره اخلاق می‌باشد که هر کدام را جداگانه بررسی نموده‌ایم. در این رساله سعی بر این است که مجموعه‌ها بایدها و نبایدها و همچنین هست‌ها و نیست‌ها در مورد اخلاق و رفتار انسان و مرز بین آن‌ها مشخص شوند و کار اخلاقی از غیراخلاقی متمایز گردد و نیز راه‌های رسیدن به یک زندگی مطلوب و سراسر اخلاقی را به انسان‌ها بنمایانیم. در این پژوهش از روش کتابخانه‌ای استفاده شده و از منابع فلسفی فیش‌برداری شده است. این رساله از یک مقدمه و چهار بخش تشکیل شده است. در…

چکیده: عارف کامل، حضرت علامه میرزا محمدعلی شاه‌آبادی (ره) که از نوادر دوران و نوابغ زمان است و حقیقتاً ایشان را باید مفسر جدی فطرتِ قرآنی دانست، با نظریه‌ی فطرت خود، مبنای وثیقی در تبیین ارتباط میان کتاب تکوین (انسان) و کتاب تدوین (قرآن) بنا نهادند؛ که هم مبتنی بر آموزه‌های قرآنی است و هم از پشتوانه‌ی محکم فلسفی و عقلی برخوردار است، ضمن آن‌که از صبغه‌ی عرفانی نیز بی‌بهره نیست. این‌که تمام دین با همه‌ی اصول و فروعش و با فقه و اخلاق و اعتقاداتش ریشه در فطرت بشری داشته باشد، تنها از نظریه‌ی فطرت علامه شاه‌آبادی (ره) قابل…