پایان نامه ها

چکیده: خلافت و جانشینی پیامبر اکرم (ص) از مسائلی است که از دیرباز مورد بحث و گفتگوی میان مسلمین بوده و اظهارنظرهای گوناگون درباره آن ابراز شده است؛ شیعه به پیروی از کتاب و سنت و عقل، آن را منصبی الهی دانسته و معتقد است خلیفه رسول خدا (ص) جز علی بن ابی‌طالب (ع) و ائمه اهل‌بیت (ع)، افراد دیگری نیستند؛ در برابر این گروه اهل سنت اظهار می‌دارند: که امامت و جانشینی پیامبر (ص)، مانند دیگر مناصب اجتماعی، جنبه الهی ندارد و لازم نیست که رسول خدا (ص) در زمان حیاتش جانشینش را معرفی کند، این وظیفه اکثریت جامعه…

چکیده: شناخت و تبیین جایگاه امام علی (ع) در عصر سه خلیفه و بررسی مواضع وی در این دوران 25 ساله به‌عنوان یکی از موضوعات مهم پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) است. اقدامات شتاب‌زده و حساب شده برخی از صحابه منجر به حاشیه‌نشینی مستحق‌ترین فرد جانشینی پیامبر (ص) گردید. در این پایان نامه کوشش شده است تا با مراجعه به متون اولیه تاریخ اسلام به این حادثه پرداخته شود؛ و برای ریشه‌یابی این موضوع، فرهنگ جامعه عرب شبه‌جزیره و خاصه فرهنگ جاهلی مورد کاوش و بررسی قرار گرفته است. به نظر می‌رسد عصبیت قومی، افتخارات قبیلگی، نژادپرستی و تکیه…

چکیده: در این پژوهش به «بررسی فقهی و حقوقی مالکیت فدک از دیدگاه فریقین» پرداخته می‌شود. درباره فدک گرچه جنبه‌های تاریخی و به‌ویژه کلامی آن، پررنگ‌تر از جنبه‌های فقهی و حقوقی مورد بررسی قرار گرفته است، اما پایه‌های اصلی حقانیت اهل‌بیت (ع) در این خصوص، بر موازین فقهی و حقوقی نیز سخت استوار است. در این پژوهش موازین فقهی و حقوقی مالکیت فدک با توجه به مبانی فریقین، (شیعه و اهل تسنّن) مورد کنکاش قرار گرفته است و با توجه به‌ قاعده ید و دلایل و شواهد دال بر هبه ذی رحمی از سوی پیامبر اکرم (ص) و سلم و…

چکیده: بررسی مناسک عزاداری در اجتماعات مذهبی از دیدگاه پدیدارشناسی موضوع این تحقیق است که با مطالعه موردی دو اجتماع مذهبی در شهر مشهد انجام شد. در این تحقیق با مروری تاریخی بر روند شکل‌گیری و گسترش عزاداری سعی شده با معرفی دیدگاه پدیدارشناسی و با استفاده از مصاحبه عمیق چندلایه با کنشگران به فهم معنای عزاداری در بستر دو هیئت مورد بررسی به عنوان دو سنخ انقلابی و سنتی بپردازد. با مطالعه پدیده عزاداری از ابعاد اعتقادی، هنجاری، نمادین و عاطفی این تعریف را می‌توان ارائه داد که کنش عزاداری عملی آگاهانه (آگاهی و شناخت نسبی عزاداران از موضوع…

چکیده: عاشورا یکی از مهم‌ترین وقایع مذهبی شیعی است که تأثیر گسترده‌ای در آداب و رسوم، سنن و سوگواری‌های شیعیان دارد و این تأثیر مبنی بر ویژگی‌های بزرگی است که یکی از مهم‌ترین این ویژگی‌ها نماد و نماد گونه بودن بسیاری از این آداب و رسوم و سنن است در این رساله توضیحی در مورد نماد و تمثیل شناسی و بعد اشاره مختصری به تاریخ عاشورا و پس از آن نمادهای عاشورایی را مورد تحقیق و بررسی قرار می‌دهیم و به سؤالاتی از قبیل اینکه این نمادها و نشانه‌ها از چه زمانی وارد فرهنگ مردم ایران‌زمین شده‌اند؟ و چگونه و…

چکیده: اساطیر بیان روایتی و آیین‌ها انعکاس عملی باورهای اقوام به شمار می‌آیند. پژوهش حاضر بر این هدف تمرکز دارد که آیین‌ها و به‌خصوص آیین‌های سوگواری چگونه در کل جامعه عمل می‏‌کنند. در فصل نخست به کارکردهای مختلف آیین‌ها از جمله؛ بلاگردانی، سودمندی و سرگرمی، تعلیم و تربیت و غیره پرداخته و در ادامه به شرح ریختار اساطیر و آیین‌های سوگواری در ایران می‌پردازیم. در فصل دوم آیین نخل‌گردانی و پیشینه‌ی آن که ریشه در آداب کهن تابوت گردانی دارد؛ مورد ارزیابی و تحلیل قرار می‌گیرد. نخل تابوت‌واره‌ای ست که شیعیان هرساله در روز عاشورا برای سوگواری و شهادت امام…

چکیده: هدف از این پژوهش بررسی مراسم نخل‌آرایی و درک اشخاص بومی (ساکن در ششتمد) به‌جا آورنده این آیین به عنوان بخشی از مراسم نخل‌گردانی به روش مردم‌نگاری تفسیری است. بدین منظور و با هدف شناخت عمیق‌تر آیین نخل‌بندی و نخل‌گردانی، از روش‌های مردم‌نگارانه مشاهده مستقیم، مصاحبه عمیق، توصیف و تفسیر و هم‌چنین از اطلاعات ذخیره شده توسط افراد محلی برای کمتر شدن خطاها استفاده شده است. ابتدا در بحث مفهومی به‌مرور مباحث اندیشمندانی چون ترنر، اشنایدر و گیرتز پرداختیم و مفاهیم توصیف انبوه، هرمنوتیک و درام اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته است و از مفهوم توصیف انبوه به عنوان…

چکیده: نوحه‌ها بخش عظیمی از ادبیات منظوم است که ریشه در فرهنگ پرمایه و کهن سرزمین ما دارد. سال‌های بسیار زیادی می‌گذرد که این نوع ادبی، پنجه در پنجه‌ی احساسات و عواطف فارسی زبانان انداخته و با محتوای نهفته در دل ادبیات و واژه‌های خویش انتقال دهنده آراء و عقایدی است که شالوده‌ی اندیشه جامعه را قوام می‌بخشد و بنای افکار آن‌ها را استوار می‌سازد. نقد و تحلیل همه‌جانبه اشعار نوحه و بررسی جامع ساختاری محتوای آن‌ها ما را در شناخت هرچه بیشتر و بهتر روند پیدایش، شکل‌گیری و تکامل نوحه‌سرایی و تقویت کارکردهای آن در آینده یاری می‌دهد. این…

چکیده: «زراره بن اعین» و «محمد بن مسلم» از اصحاب اجماع و دو تن از پر روایت‌ترین راویان کتاب‌های حدیثی امامیه هستند. رجال‌شناسان به کتاب‌های این دو طریق خاصی ارائه می‌دهند؛ از سوی دیگر محدثانی چون کلینی، صدوق و طوسی اسناد متفاوتی برای روایات این دو دارند. افزون بر رجال‌شناسان، هر محدث الگو یا سند ثابتی برای روایات زراره بن اعین و محمد بن مسلم داشتند. در این پژوهش با رویکردی نو، الگوی ثابتی که هر محدث داشته است، کشف می‌شود. پس از آن، این الگوی ثابت محدثان با طریق رجالی مقایسه می‌شود. در این فرآیند، راویان اولی که حدیث…

چکیده: یونس بن عبدالرحمن (ره) از راویان شاخص شیعه، در دوره امام صادق (ع)، امام کاظم (ع) و امام رضا (ع) است. جلالتِ مقام نزد امامان، گستره‌ی دانش دینی، ژرفای فهم، دلدادگی به اهل‌بیت (ع)، استواری بر امامت، از شمار اصحاب اجماع امامیه، مکتوبات حدیثی متنوع از جمله خصائص شخصیتی وی به شمار می‌آید. در منابع رجالی و تراجم نگاری، اثری با عنوان «تفسیر القرآن» در کارنامه وی گزارش شده است. این کتاب هرچند تا قرن پنجم هجری نزد محدثان شیعه شناخته شده بوده است لکن به‌مرور نسخه آن مفقود شد و امروزه آگاهی‌هایی از اصل آن در اختیار نیست….