پایان نامه ها

چکیده: پس از تشکیل حکومت پیامبر (ص) در مدینه، مسلمانان تجربه جدیدی به نام حکومت را تجربه کردند اما رحلت پیامبر (ص) تحولاتی ساختاری در میان مسلمانان به وجود آورد، مسائلی همچون خلافت، ایمان و جبر و اختیار انسان که در میان مسلمانان و متفکران دو سده نخستین اسلامی انعکاس یافت. یکی از آن جریان‌های مهم و بسیار تأثیرگذار در میان مسلمانان، جریان ارجاع و مرجئه و شاخه‌ای بسیار مهم از مرجئه، به نام جبریه است. مرجئه جبریه در بحث جبر و اختیار با امویان که برای مشروعیت بخشیدن به حکومت خود به آن استناد می‌کردند در ظاهر اشتراک عقیده…

چکیده: قدرت‌یابی امویان به دوره فتوح اسلامی در سرزمین شام بازمی‌گردد. یزید بن ابی سفیان در دوران خلافت عمر بن خطاب به امارت دمشق منصوب گردید. پس از مرگ یزید، معاویه به امارت تمام شام دست‌یافت و در دوره خلافت عثمان بر قدرتش افزوده شد. وی موفق به تشکیل سپاه منظم و نیروی دریایی گردید و ازاین‌پس به فتح شهرهای روم شرقی در آسیای صغیر و جزایر آن دولت پرداخت. معاویه در سال 41 ق موفق گردید خلافت اموی را تأسیس نماید. ازاین‌پس وی جنگ‌های فصلی منظمی را علیه رومی‌ها به راه انداخت و شهرهای مرزی را تقویت نمود. هدف…

چکیده: مدح و منقبت اهل‌بیت (ع) همواره مورد توجه شاعران و ادیبان قرار گرفته است. بسیاری از شاعران در پرداختن به این شیوه از آیات قرآن و روایات بهره برده‌اند و به فراز‌های مهم زندگی این بزرگواران اشاره کرده‌اند. شیخ هاشم کعبی از جمله‌ی این شاعران است که شعر خود را به نام مبارک چهارده معصوم (ع) زینت بخشیده و آن را از روی اعتقادات عمیق و ارادتی خالصانه انجام داده است. از آنجا که بیشتر اشعار این شاعر گرانقدر در مدح، منقبت و رثای اهل‌بیت به خصوص رثای امام حسین (ع) و تبیین واقعه‌ی کربلاست،‌ وی را شاعر اهل‌بیت…

چکیده: عطار نیشابوری از شاعران نامدار ادب فارسی در قرن هفتم می‌باشد که مضامین عرفانی را به‌صورت گسترده در آثارش وارد کرده است. وی با وجود داشتن مذهب شافعی و مدح خلفای راشدین در آثارش (الهی‌نامه، مصیبت‌نامه، منطق‌الطیر، مختارنامه، تذکره الاولیاء و دیوان) به مدح و ستایش اهل‌بیت پیامبر (ص) نیز پرداخته است. حضور ابیاتی دال بر ارادت شیخ نسبت به اهل‌بیت (ع) پژوهنده را بر آن داشت که به بررسی سیمای اهل‌بیت (ع) در آثار عطار بپردازد. شیوه‌ی نگارش این رساله به‌صورت توصیفی- تحلیلی می‌باشد که ابتدا ابیات و نوشته‌هایی که در ذکر منقبت اهل‌بیت پیامبر (ص) در آثار…

چکیده: موضوع اصلی در این تحقیق، بررسی تأثیرپذیری قصاید ناصرخسرو از نهج‌البلاغه است. تأثیرپذیری از مضامین و تعبیرات نهج‌البلاغه و تلاش شده در بخش محدود، انواع تأثیرپذیری از آن را، در دیوان قصاید این شاعر برجسته‌ی ایرانی نشان داده شده شود. در این راستا، ابیاتی از دیوان اشعار ناصرخسرو را که متحلّی به سخنان امام علی (ع) در نهج‌البلاغه است استخراج کرده و به دسته‌بندی آن‌ها تحت عنوان‌ها و موضوعاتی که عبارت‌اند از: خدا، امامت، آخرت، قرآن، اندیشه، خرد و دنیا پرداختیم، سپس ابیات دسته‌بندی شده را با عبارات و مضامین نهج‌البلاغه مقایسه کرده و بعد از تحلیل، به‌صورت تطبیقی…

چکیده: در این پژوهش، مبانی اعتقادی ناصرخسرو و ابن هانی مقایسه شده است. این دو شاعر اسماعیلی در مورد امامت، وصایت، تأویل و تولّی و تبرّی و … اشعار متعددی سروده‌اند. هر دو شاعر خداوند را از اتصاف به اسماء و صفات منزّه می‌دانند و آن‌ها را به امام نسبت می‌دهند. هم‌چنین معتقد به وصایت که نقش آن را عمیق‌تر از پیامبری می‌دانند، هستند. در دیوان اشعار خود را دوستدار حضرت علی (ع) می‌نمایانند و دنباله تولّی خویش را در ابراز سرسپردگی و دلبستگی به خلفای فاطمی می‌بیند؛ و دیگر این‌که هر دو شیعه‌ی تبرّایی هستند که چه دشمنان حضرت…

چکیده: در این رساله به شرح و بررسی مناقب پیامبر اکرم (ص) و اهل‌بیت (ع) در اشعار نظیری نیشابوری شاعر برجسته و شیعه‌مذهب قرن دهم و یازدهم هجری پرداخته شده است. پس از بیان کلیات تحقیق، ابتدا به وضعیت شعر و ادب در دوره‌ی صفوی و سپس به شرح احوال، اعتقادات مذهبی، سبک شعری نظیری نیشابوری همچنین به نظر بزرگان اشاره شده است. سپس تعریفی از منقبت ارائه شده و ویژگی‌های شاعر منقبت ذکر شده است همچنین به شاعران شاخص و برجسته‌ی شعر آیینی اشاره شده است. نیز در پایان این فصل اشعار منقبتی نظیری نیشابوری به تفکیک مشخص شده…

چکیده: پس از قرآن کریم و حدیث نبوی، سخنان امام علی (ع) که بخش اعظم آن در نهج‌البلاغه گردآوری‌ شده، یکی از منابع باارزش و گران‌بهایی است که مضامین مختلف دینی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و … را در خود جای داده است؛ علاوه بر نهج‌البلاغه اشعاری با مفاهیمی تقریباً‌ شبیه به مطالب فوق نیز به آن امام همام منسوب است. به دلیل شباهت‌ها و مطابقت‌های چشمگیری که این دو اثر در مضامین با هم دارند، بررسی و مقایسه‌ی این دو، هرچه بیشتر پرده از شباهت‌ها و تفاوت‌های آن‌ها برمی‌دارد. این پژوهش با بررسی موضوع باورهای دینی و فضایل اخلاقی…

چکیده: تأثیر در لغت به معنای «باقی ماندن اثر در چیزی» است. اثرپذیری می‌تواند به‌صورت آشکار یا پنهان باشد و انواع گوناگونی دارد. «حکمت» نیز در اصطلاح بر تجربه‌های انسانی اطلاق می‌گردد که حکما و شعرا، آن را با زبانی بلاغی و در قالب نظم و یا نثر بیان می‌کنند. سخنان امیرالمؤمنین علی (ع) که دربردارنده‌ی حکمت‌هایی والاست، در میان عرب از جایگاهی ویژه برخوردار گشته است. با توجه به این‌که نهج‌البلاغه از زمان تدوین تا‌‌کنون تأثیر انکار‌ناپذیری بر ادبیات جهان اسلام داشته و با توجه به عدم شناخت جامعه‌ی فرهیخته‌ی ایرانی نسبت به اثرپذیری گردآورنده‌ی آن (شریف رضی) از…

چکیده: شیخ محمدعلی یعقوبی از شاعران معاصر کشور عراق (1385 _ 1313 ه.ق) است. او دیوان شعری به نام «الذّخائر» دارد که در آن، ارادت خالصانه‌اش را به اهل‌بیت (ع) عرضه می‌نماید. یعقوبی به زیبایی از آرایه‌های ادبی و بلاغی بهره جسته و از آیات قرآن و احادیث نبوی و ائمه اقتباس نموده است. قسمتی از این مجموعه شعری در مدح و رثای امام چهارم تا امام دوازدهم می‌باشد که شاعر به بیان سیره و فضائل ایشان پرداخته است. نگارنده در این رساله بر آن است تا به ترجمه، شرح و تحلیل این بخش بپردازد.

چکیده: پایان‌نامه حاضر به اعراب‌گذاری، ترجمه، شرح و تحلیل برخی از ابیات دیوان محمد بن حسن حر عاملی (از بیت 401 تا 600) اختصاص دارد. محمد بن حسن حر عاملی از شعرای جبل عامل لبنان می‌باشد که دیوان خود را به مدح اهل‌بیت (ع) اختصاص داده است. با توجه به این‌که ابیات دیوان به بیان فضایل و مناقب یکایک اهل‌بیت می‌پردازد اما تاکنون ترجمه‌ای از آن ارائه نشده است و در این پایان‌نامه تلاش شده است تا این ابیات مورد ترجمه و تحلیل قرار گیرد. شایان‌ ذکر است که ابیات انتخابی نگارنده به مدح امام علی (ع) و امام مهدی…