پایان نامه ها

چکیده: تاریخ پرفراز و نشیب تشیع همواره با محنت‌ها و رنج‌های بسیاری همراه بوده است. این آلام پس از رحلت رسول اکرم (ص) و در ماجرای سقیفه و مظلومیت اولین خلیفه و جانشین بر حق رسول اکرم (ص) حضرت علی (ع) آغاز گردید و در دوره‌ها و قرون بعدی به اشکال مختلفی ادامه پیدا کرد. از ماجرای صلح امام حسن (ع) گرفته تا ماجرای شهادت مظلومانه امام حسین (ع) در کربلا و اسارت امام سجاد (ع) و خاندان رسول گرامی اسلام. از به زندان افتادن امام کاظم (ع) گرفته تا جانشینی امام رضا (ع) به‌عنوان ولیعهد مأمون عباسی و ایجاد…

چکیده: استفاده صحیح از سنت معصومین (ع)، با توجه به شرایط خاصی امکان‌پذیر است؛ و علم رجال، یکی از علوم اساسی در بهره‌گیری از احادیث بشمار می‌رود. در زمینه این علم، اکنون چهار کتاب از رجالیان گذشته، تحت عنوان اصول اربعه در اختیار می‌باشد. کتاب اختیار معرفه الرجال، مهم‌ترین کتاب از این اصول چهارگانه، می‌باشد که توسط ابوعمرو محمد بن عمر بن عبدالعزیز کشی تألیف گردید و پس از حذف مواردی از آن توسط شیخ طوسی (ره)، به‌صورت موجود تقدیم جامعه شیعه گردید. مطالعه درباره کتاب رجال کشی، مخصوصاً از آن جهت اهمیت دارد که این کتاب، قدیمی‌ترین کتاب رجالی…

چکیده: رساله‌ی حاضر، پژوهشی است در موضوع امامت در «ملحمه ی اهل البیت (ع)»، اثر ارزشمندِ عبد المنعم فرطوسی یکی از شعرای معاصر عراق. بررسی این‌گونه مباحث در آثار شعری علاوه بر ارزش ادبی آن، می‌تواند جلوه‌هایی از حقانیت اهل‌بیت عصمت و طهارت (ع) را نمایان سازد. این رساله در یک مقدمه و پنج فصل تنظیم شده است، فصل نخست به شرح مختصری از زندگی، شعر و آثار فرطوسی اختصاص دارد. فصل دوم تأملی است در مفهوم ملحمه و اقسام آن، هم‌چنین جایگاه ملحمه در ادبیات عربی مورد بررسی قرار گرفته است و در انتهای این فصل شرح مختصری از…

چکیده: در قرآن مجید، آیاتی وجود دارد که در عظمت و شأن اهل‌بیت (ع) نازل شده است و یکی از مباحث مهم در تفاسیر شیعه و اهل سنت توجه به آیاتی است که راجع به فضایل این بزرگواران است. در این پژوهش دیدگاه ابواسحاق ثعلبی (م 427 ق) در مورد آیات نازله در شأن اهل‌بیت (ع) مورد بررسی قرار گرفته است. فصل اول مربوط به «کلیات تحقیق» و «مفهوم شناسی اهل‌بیت» است. فریقین در این‌که منظور از اهل‌بیت رسول خدا (ص) چه کسانی هستند دچار اختلاف شده‌اند؛ شیعه معتقد است که اهل‌بیت رسول خدا (ص) دوازده امام معصوم و حضرت…

چکیده: این پژوهش با این پیش‌فرض که متون دینی از سازوکارهای متون ادبی برای اثرگذاری بر دل و جان مخاطب بهره می‌گیرند، به توصیف و تحلیل مؤلفه‌های زیبایی‌شناختی صحیفه سجادیه می‌پردازد. از میان عناصر متعددی که ناقدان به‌واسطه آن‌ها به نقد و بررسی آثار هنری می‌پردازند، سه عنصر تصویرپردازی، موسیقی و آشنایی‌زدایی را برگزیدیم و با ذکر شواهد متعدد از هر یک از این مؤلفه‌ها در صحیفه سجادیه به نقد و بررسی این اثر پرداختیم و به این نتیجه رسیدیم که امام سجاد (ع) هنگامی‌که درصدد انتقال مفاهیم دینی و انتزاعی هستند، به جهت ملموس و محسوس نشان دادن این…

چکیده: صحت انتساب اشعار منسوب به حضرت علی (ع) از زوایای مختلف قابل بررسی است، زیرا ابیات مذکور از جهت منابع و وجود مضمون و واژگان مشترک با سخنان علی (ع) یکسان نیستند، به‌گونه‌ای که بخشی از آن‌ها در دیوان شاعران عرب دیده می‌شود و یا در منابع عربی به گویندگان دیگری نسبت داده شده است. در این پژوهش دامنه کار با به بررسی اسناد این اشعار و مقایسه‌ی آن با سخنان علی (ع) در نهج‌البلاغه قرار داده‌ایم تا با ظن قوی صحت انتساب این اشعار به علی (ع) را نشان دهیم. کلیدواژه:حضرت علی (ع)، نهج‌البلاغه، دیوان منسوب به حضرت…

چکیده: این نوشتار به معرفی اقوام، قبایل و شخصیت‌های (غیر خاندان اهل‌بیت) اختصاص دارد و در پنج باب سامان یافته است. نویسنده در باب اول ضمن معرفی انصار امام حسین (ع) از اهل کوفه به وصف قبیله سجنا، بنی اسد، آل همدان، اوس و خزرج، بنی‌تمیم، بنی‌تغلب، ازدیان، بنی‌کلاب، حنفیان، جهنیین، غفاریان و شیبانیین و … می‌پردازد. سپس نامه‌نگاری‌های افرادی از قبایل مذکور در دعوت و یاری کردن سیّد الشهدا، مانند نامه حبیب بن مظاهر و همسرش، شرح علاقه، شجاعت و غیرت او به امام حسین (ع)، کمک‌رسانی بنی اسد و بعضی افرادِ قبیله بنی اسد همچون: مسلم بن عوسجه…

چکیده: سفیان بن مصعب عبدی کوفی از شعرای اهل‌بیت (ع) در قرن دوم هجری است که تاریخ دقیق ولادت و وفات وی مشخص نیست. وی از اصحاب امام صادق (ع) بشمار می‌رود که به حضور آن حضرت می‌رسید و قصائدش را قرائت می‌نمود و امام (ع) نیز افراد خانواده‌اش را فرامی‌خواند تا به اشعار وی از پشت پرده گوش دهند. همراهی عبدی با امام (ع) تنها در انس و الفت با آن حضرت یا رفت‌وآمد به نزد ایشان خلاصه نمی‌شد بلکه وی نزد امام (ع) از مقام و منزلتی برخوردار بود که ناشی از مودت و ایمان خالصانه وی نسبت…

چکیده: شعر و شاعری در میان شیعیان و شیفتگان اهل‌بیت (ع)، از جایگاه والایی برخوردار است، بی‌شک عاطفه و احساس پاک و خالص شاعر نسبت به اهل‌بیت (ع)، انگیزه اصلی سرودن بسیاری از این اشعار بوده است. شعر متعهد شیعی، از زمان پیدایش خود یعنی صدر اسلام تا به امروز، نقش مهمی در بیان احساسات نسبت به عقاید شیعی شاعران، ایفا نموده است. با توجه به جایگاه رفیع اهل‌بیت (ع)، شعر شیعی باید همچون آینه‌ای، نشان‌دهنده فضیلت‌ها و تابندگی‌های خاندان پیامبر (ص) باشد. در عصر کنونی با توجه به مسائلی چون تبلیغات گسترده و نفرت انسان‌های پاک‌نهاد از ظلم و…

چکیده: معاد که همان زنده شدن موجودات پس از مرگ برای مشاهده اصل و نتایج اعمال نیک و بد در سرای آخرت می‌باشد موضوع اصلی این نوشتار است که از منظر صحیفه سجادیه مورد بررسی قرار می‌گیرد، بدون تردید مبحث معاد از تاثیرگذارترین مباحث عقیدتی است که هرچقدر درباره آن تحقیق و بحث شود باز ناچیز است چراکه از اصول دین مقدس اسلام شمرده شده و تأثیر فراوانی در نحوه زندگی، موضع‌گیری‌ها و چگونگی رابطه انسان باخدای متعال، جهان خلقت و دیگر انسان‌ها دارد، کما اینکه صحیفه سجادیه کتابی است که به‌حق زبور آل محمد (ص) لقب گرفته، این کتاب…

چکیده: پیامبر گرامی اسلام (ص) در طی 23 سال رسالت خود کوشید نظام طبقاتی و تبعیضات موجود در جامعه را از بین برده و عدالت را جایگزین آن نماید اما پس از ایشان ابوبکر جانشین بلافصل وی به‌ظاهر سعی در ایجاد عدالت در جامعه و پیروی از شیوه او نمود به همین خاطر سعی کرد در سیاست‌های اقتصادی خودش توزیع عادلانه ثروت را رعایت نماید، عمر خلیفه پس از وی، از آنجا که با ثروت سرشار ناشی از فتوحات مواجه شده بود دیوان را تأسیس نمود و در آن امتیازات معنوی را دلیل کسب امتیازات مادی دانست و به این…

چکیده: حکومت امویان (131-41 هجری) نمایانگر دورانی از سلطه عنصر عربی همراه با تعصب نژادی، قومی بود. استواری جامعه عرب بر پایه نظام قبیله‌ای باعث ظهور تعصبات قبیله‌ای در آن بود و والیان اموی در خراسان با توجه به پایگاه قبیله‌ای خویش در اوضاع سیاسی و اقتصادی این ایالت تأثیر می‌گذاشتند، اگرچه در این ایالت غلبه با قبایل شمالی (مضری‌ها) بود ولی اختلافات بین قبایل شمالی و جنوبی در سراسر دوران بنی‌امیه وجود داشت و حتی در تعیین یک والی یا کنار زدن والی دیگر اثرگذار بود چه‌بسا شورش‌هایی که ریشه در این اختلافات داشت و درنهایت براندازنده حکومت اموی،…