چکیده: نخبگان شیعه اثناعشری، پس از غیبت کبری، بناتر روایات منقول از ائمه (ع)، حاکمان وقت را غاصب و جائر قلمداد کرده‌اند و همکاری با آنان را تنها در صورت ضرورت و یا عادل بودن حاکمان، جایز دانسته‌اند. بااین‌حال در نگاه اول، در رفتار سیاسی‌شان، یکدستی و انسجام رویّه دیده نشده است. به نظر می‌رسد بعضی از آنان در مناصبی چون وزارت، نیابت، قضاوت و … به اجرای فرمان‌ها و هنجارهای موردقبول و انتظار حاکمان پرداخته‌اند و بعضی، از هرگونه همراهی خودداری ورزیده‌اند و یا با رعایت مصلحت، همکاری کرده‌اند که نشان از جهت‌گیری سیاسی متفاوت نخبگان شیعی دارد. پژوهش…
