ادیان،-مذاهب-و-فرق

چکیده: پژوهش حاضر به بررسی آسیب‌شناسی گروه‌های اجتماعی کوفه در دوران امام علی (ع) اختصاص دارد. روند تاریخی تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی صدر اسلام در دوره‌ی امام علی (ع) نشان می‌دهد که کوفه به عنوان یکی از پایگاه‌های مهم اسلامی تا چه حد از نابسامانی‌ها و انحرافات رنج می‌برد. بر همین اساس، شناخت زیرساخت‌های معیوب اجتماعی و اقتصادی کوفه و پرداختن به برخی گروه های موثر و ذی‌نفوذ در کوفه که در ایجاد ناهنجاری‌ها نقش داشتند، دریافت بهتری از اوضاع نابسامان کوفه در حکومت امام فراهم می‌سازد. برای این وارسی ابتدا روند های تاریخی به تفصیل مورد توجه قرار…
چکیده: شهادت امام حسین (ع) و حوادث سیاسی و اجتماعی پس از آن تا پایان حکومت اموی برای جامعه شیعه از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. چراکه در این برهه زمانی شیعیان از یک سو در وضعیتی بسیار بحرانی به سر برده و از سویی دیگر پرچمداری مخالفت با حکومت را در دست داشتند. در چنین شرایطی است که رهبران شیعه تحت تاثیر عوامل گوناگون به اتخاذ مواضع متفاوتی در مقابل جامعه و حکومت دست زدند. ارائه الگویی جامع یا حتی به نسبت جامع از علل اتخاذ مواضع متفاوت توسط شیعیان، که شامل همه مولفه‌های درون دینی و برون دینی…
چکیده: دختری که در امر ازدواج قرار می‌گیرد در چند صورت تصور می‌شود: یا بالغه یا صغیره. اگر بالغه باشد یا باکره است یا ثیبه. در صغیره نیز یا باکره است یا ثیبه. اگر دختر صغیره باشد باکره بودن یا ثیبه بودن در فقه اهل‌بیت (ع) و مذهب حنفیه هیچ تأثیری ندارد. چراکه ملاک در مکتب اهل‌بیت (ع) و مذهب حنفیه در صغیره، صغیره بودن دختر است، پس پدر بر دختر صغیره ولایت دارد؛ و اگر دختر بالغه و ثیبه باشد بنا بر مذهب حنفیه هیچ اختلافی بر عدم ولایت پدر بر دختر وجود ندارد. ولی اگر دختر باکره رشیده…
چکیده: افغانستان کشور کثیرالاقوام، با زبان‌های گوناگون است. جمعیت عمده‌ی این کشور را چهار قوم پشتون، تاجیک، هزاره و ازبک- ترکمن تشکیل می‌دهند. اقوام شیعه‌مذهب افغانستان عبارت‌اند از: هزاره، قزلباش، بلوچ و خلیلی، تاجیک، هراتی، توری و پشه‌ای. هزاره‌های بودائی مذهب در زمان غازان خان مغول به دین اسلام و مذهب تشیع گرویده‌اند. آداب فرهنگی و اجتماعی ازدواج، میان اقوام شیعه متنوع و بعضاً مطابق شرع نمی‌باشند. با بررسی متون حدیثی به این نتیجه می‌رسیم که پدر، بر دختر باکره‌ی رشیده در امر ازدواج ولایت ندارد. طبق بررسی متون حدیثی و فتاوای فقها، ازدواج تحمیلی دختر از طرف پدر غیرشرعی…
چکیده: فاصله گرفتن از مکتب تبشیری، استعماری و اقبال به رویکرد علمی داعیه‌ای است که امروزه مستشرقان بر آن تأکیددارند، امّا این‌که تا چه اندازه این ادّعا واقعیت دارد جای تأمل و بررسی است. آنچه واضح است، انتشار برخی آثار از خاورشناسان است که به‌طور زیرکانه و تهاجمی و در برخی موارد به‌صورت علنی به‌نقد و نفی باورهای ملّی و مذهبی اقوام و ادیان شرقی پرداخته‌اند و همین مسئله بر علمی بودن رویکرد مستشرقان خدشه وارد می‌کند. مباحث علوم قرآن و تفسیر، دو محور اساسی است که مطالعات استشراقی در رابطه با اسلام و قرآن با آن مواجه است. اهمیت…
چکیده: روایات مأثوری که به تبیین و تفسیر آیات قرآن کریم می‌پردازد از صدر اسلام تابه‌حال بهترین برداشت تفسیری از آیات قرآن کریم را در پیش روی ما قرار داده است اما تفسیر مأثوری که از آیات صورت گرفته، اختلافاتی را در تبیین و تفسیر آیات بین مسلمین ایجاد نموده، باوجوداینکه در بین روایات تفسیری می‌توان روایات مشترک فراوانی را بیان نمود که سبب کم کردن اختلافات در تبیین و تفسیر آیات گردد همان‌طور که ما در این پایان‌نامه این کار را انجام داده‌ایم و روایات مشترک فراوانی که ازنظر سند و متن یکی هستند و این روایات شامل روایات…
چکیده: قرآن برای ارتباط همسری بین زن و شوهر، قوانین و تکالیفی را قرار داده است و حقوقی را نیز برای هر یک ثابت دانسته است، هر تکلیفی حقی را ثابت می‌کند و هر حقی تکلیفی را با خود به همراه دارد. ازاین‌رو اگر سخن از حقوق متقابل زن و شوهر به میان می‌آید در همان حال بایستی توجه داشت که تکالیفی نیز برای آنان ثابت است. در تفاوت‌هایی که در تفاسیر شیعه و اهل سنت در مورد حقوق متقابل زن و شوهر مشاهده می‌شود تفاوت جوهری و اساسی دیده نمی‌شود اما آنچه این دو را از هم متمایز می‌سازد…
چکیده: با هجوم مغولان به ایران در سال 656 ه.ق و همچنین ساقط شدن خلافت عباسی که مهم‌ترین حامی مذهب تسنن به شمار می‌رفت، فضایی همراه با تسامح و تساهل به مذهب تشیع از سوی ایلخانان در جامعه ایران به‌واسطه علمای شیعی، مقرب به دولت ایلخانان، شکل گرفت. جامعه ایران که اکثریت آن را اهل تسنن شکل می‌داد، در این فضا با مذهب شیعه امامی، مباشرت بیشتری ازنظر علمی نیز پیدا کرد. در این تحقیق بر اساس روش تحقیق در تاریخ با رویکرد تبیینی به چگونگی حیات سیاسی اجتماعی شیعه امامی در دوره ایلخانان پرداخته‌شده است؛ که بر اساس این…
چکیده: در تحقیق پیش رو، تاریخ اجتماعی شیعیان در عصر حضور ائمه (ع)، با محوریت کتاب شریف الکافی موردبررسی قرارگرفته است. در این تحقیق ضمن اشاره به ابعاد مختلف رفتار و افکار شیعیان که در تحولات زندگی روزمره‌شان مؤثر بوده است، کوشیده شده با اتکا به مستندات تاریخی، سبک زندگی شیعیان تبیین شود. مهم‌ترین یافته‌های این تحقیق را می‌توان دست‌یابی متقن و مستند به بخش قابل‌توجهی از اصول و آداب سبک زندگی شیعه و اشراف بر میراث معنوی و فرهنگ غنی و مستدل ایشان دانست. این مهم، در پی واکاوی کنش‌های شخصی شیعیان در موضوعاتی چون حوزه خوراک، پوشاک، زینت،…
چکیده: این پژوهش به بیان ارتباط بین دو نهاد قدرتی حاکم بر تاریخ ایران یعنی روحانیت و حکومت می‌پردازد و سیر منطقی حاکمیت شیعه را در تاریخ ایران بررسی کرده، اینکه چگونه علمای دوره قاجاریه توانستند قدرت و نفوذ سیاسی خود را که بعد از سقوط صفویه، از بین رفته بود، احیا نمایند و نوعی تجدد شیعی را در برابر تجدد فرهنگ غرب ایجاد کرده که مشروعیت آن کاملاً استحکام داشت. نقش علمای شیعه را در حوادث سیاسی دوره اول حکومت قاجار موردبررسی قرار داده و سعی در آن دارد که نشان دهد، علما در سایه فرهنگ سیاسی تشیع و…
چکیده: جمهوری آذربایجان که به لحاظ درصد جمعیت، دومین کشور شیعه جهان اسلام می‌باشد، تحولات سیاسی- اجتماعی جهانی باعث شده است تا شیعیان این کشور روز بروز بر تحرکات سیاسی، اجتماعی خود در مسائل مختلف داخلی و بین‌المللی بی افزایند. موقعیت راهبردی، رشد اسلام‌گرایی و ایران گرایی، خلأ اعتقادی و فرهنگی و آموزه‌های شیعی، توجه محافل صهیونیستی و غربی و رشد فعالیت‌های پان ترکیستی، انجام مطالعات در یک حوزه شیعی با قلمرو سیاسی مشخص و با روش‌های جامعه‌شناسانه را ضروری می‌نمود. در این تحقیق با اتکا به مطالعات اسنادی و میدانی مشخص‌شده است که شیعیان جمهوری آذربایجان مشترکات فرهنگی –…
چکیده: تشیع به‌عنوان یکی از مذاهب مؤثر اسلام، همواره در طول تاریخ نقش مهمی را ایفا نموده است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، نظامی متأثر از مذهب تشیع در ارکان و ساختار سیاسی آن شکل گرفت. طی سال‌های گذشته، رویدادهای گوناگونی در خاورمیانه منجر به افزایش نقش ایران و گسترش حوزه‌ی نفوذ آن شده است. به‌طوری‌که برخی از کشورهای منطقه در ارتباط با اقتدار شیعیان و طرح نمودن هلال شیعی ابراز نگرانی نموده‌اند و قدرت‌های فرا منطقه‌ای نیز جهت حضور دائمی خود و بهره‌برداری از منابع انرژی خلیج‌فارس آن را تقویت و بر آن دامن می‌زنند. در بین…