فقهی

چکیده: در مسأله موسیقی آوازی، مرحوم شیخ انصاری اعتقاد دارد که غنا ذاتاً یعنی از حیث مجرد آواز بودن و صرف نظر از الحاقش به عناوین حرام دیگر مثل لهو و باطل و قول زور حرام نیست بنابراین اگر غنا منفک از این عناوین حرام فرض گردد فی نفسه حرمتی ندارد و منحصراً در صورتی که مصداقاً بر یکی از عناوین حرام منطبق گردد مشمول حکم حرمت می شود…
 چکیده: در این نوشتار، با عنایت به آیات الهی قرآن مجید و نیز روایات پیامبر اعظم (ص) و معصومین (ع) نگاهی عمیق و نیز جدیدتر از آنچه که در منابع و کتب گذشته بوده، در پی تبیین رابطه‌ی حکم کلی صدق و کذب بوده و دیدگاه‌های مختلف را تقریر و عرضه نموده‌ایم. اگر آیات قران را بکاویم و یا سخنان معصومین (ع) را درباره «صدق و کذب» کنار یکدیگر قرار دهیم، دریافت عمیقی از ماهیت، کارکرد و جایگاه صدق به‌عنوان یک صفت پسندیده اخلاقی – فطری از یک‌سو و آفات و مضرات کذب از سوی دیگر به دست می‌آوریم. در…
 چکیده: تکفیر سلاحی مؤثر برای جداسازی پلیدی و کفر از دامان اسلام است، دقت و توجه به معیارها و موارد جواز تکفیر در بکار گیری صحیح و بجا از آن ضروری است. شناخت دایره‌ی اسلام و مسلمین و تفکیک آن از دایره‌ی مؤمنین دارای اهمیت فراوانی است. حریم اسلام و مسلمین دارای قداست و ارزش فوق‌العاده‌ای است که ورود به آن سهل و آسان است و خارج کردن مسلمانی از این حریم به دلیلی یقینی نیازمند است. ابراز شهادتین برای قرار گرفتن در دامن اسلام و در زمره‌ی مسلمین کفایت می‌کند و روایاتی که متضمن کفر برای گروه‌هایی از مسلمین…
چکیده: این تحقیق به تبیین نقش فقیهان شیعه در عصر حضور امامان معصوم (ع) در تبلیغ، ترویج، تفسیر و اجرای احکام و قوانین دین اسلام به‌عنوان نایب و وکیل از طرف ائمّه (ع) در پاسخگویی به نیازهای دینی مردم می‌پردازد و تفاوت نقش فقها در عصر غیبت و حضور امام معصوم را بررسی می‌کند. نوشتار حاضر در پنج فصل تهیّه شده است. نویسنده در فصل اول ضمن بیان معنای فقه و فقاهت از لحاظ لغوی، اصطلاحی، قرآنی، روایی و فرهنگ و متون اسلامی به ادوار مختلف فقه، فقاهت و فقها در عصر حضور معصومین (ع) از صدر اسلام تا زمان…
چکیده: تقیه جزء اصول مبارزاتی همه انبیای الهی، از جمله پیامبر گرامی اسلام (ص) بوده است. آنچه از مفهوم لغوی تقیه و موارد کاربرد آن در گفتار معصومین (ع) استفاده می‌شود آن است که تقیه منحصر در مخفی کردن اعتقاد دینی و یا اظهار سخنانی برخلاف عقیده نیست؛ بلکه تقیه عبارت است از گفتار و کردار مدبرانه، توأم با پرده‌پوشی و یا خودداری از اقدام عملی مورد انتظار که صیانت از مال، جان، آبرو و ارزش‌ها را در پی دارد. ائمه بزرگوار شیعه نیز همانند پیامبر خاتم (ص) دارای مکتب و آرمان سیاسی و اجتماعی خاصی بودند که در راه…
چکیده: مطالب مورد بحث و بررسی در این رساله عبارت است از: مقدمه و پیشگفتاری در باب ادله شیعه در اثبات حجیت سنت اهل‌بیت (ع)، ادله شیعه از کتاب، آیه تطهیر و دلالت آن بر عصمت، شبهاتی در اطراف آیه تطهیر و پاسخ به شبهات، آیه اولی‌الامر، استدلال رازی بر عصمت به‌وسیله آیه ‌اولی‌الامر، شبهاتی در اطراف تعیین اولی‌الامر و پاسخ به شبهات، ادله شیعه از سنت، حدیث ثقلین، سند حدیث، دلالت حدیث ثقلین بر عصمت، مناقشات ابو زهره پیرامون حدیث ثقلین، سخنی چند پیرامون مناقشات، اهل‌بیت (ع) چه کسانی هستند؟ دلایل عقلی و کیفیت دلالت آن‌ها.
چکیده: در توجه اسلام به علل جرائم و سیاست پیشگیری از جرم، دیدگاه‌های امام علی (ع)، با توجه به اینکه ایشان تنها امام همامی است که به زمامداری و حکومت نسبتاً طولانی نائل گشته و توانسته‌اند در این مدت اندیشه‌های اسلامی را به منصه اجرا بگذارند، سهم به سزایی دارد. در تحقیق مذکور به این سؤال پاسخ داده شده است که آیا امام علی (ع) به‌عنوان یک حاکم و پیشوای بزرگ اسلامی، در گفتار و کردار خویش، مواضعی ابراز داشته که بتوان از آن‌ها به‌عنوان دیدگاه جرم شناسانه یاد کرد؟ آیا در مجازات‌ها یا احکام صادره از ایشان، توجهی به…
چکیده: در این رساله که موضوع آن آسیب‌شناسی حکومت از دیدگاه علی (ع) است به دنبال پاسخ به این سؤال است که از نگاه آن حضرت کدام امور آفات حکومت است و ریشه آن چیست؟ سه نظریه عمده در تبیین تحولات اجتماعی وجود دارد، نظریه اقتصادمحور، که همه تغییرات را تابع روابط تولید می‌داند و نظریه سیاست محور، که تصمیمات حکومت را سلسله‌جنبان تحولات می‌بیند و نظریه فرهنگ محور، که باورهای عمومی را سر منشا و پایه بقیه جنبه‌های زندگی جمعی معرفی می‌کند. فرضیه رساله این بود که از دیدگاه علی (ع) همه امور از فرهنگ جامعه یعنی از اخلاق…
چکیده: رسم برده‌داری با سابقه‌ای دیرین، در تمدن بشری و عربستان عصر جاهلی امری متداول بود و مقارن با ظهور اسلام برده‌داری به عنوان یک معضل اجتماعی مطرح شد. برخورد کلی اسلام با پدیده اجتماعی بردگی، مبارزه با این سنت غلط از طریق ارائه راهکارهایی برای حذف تدریجی بردگی بود؛ اما پس از رحلت پیامبر (ص) با پی‌ریزی سیاست فتوحات توسط خلفا، با ورود اسراء فراوان به جامعه اسلامی، برده‌داری رشد کرد و سران مسلمانان برخوردهای متفاوتی نسبت به این موضوع از خود نشان دادند. در این میان ائمه اطهار (ع) که خلفای راستین رسول خدا (ص) در بعد استمرار…
چکیده: موضوع این رساله بررسی نقش زنان مسلمان در جنگ‌های صدر اسلام است. جهت بررسی این موضوع سؤال اصلی به این شکل طرح گردید: نقش زنان در جنگ‌های صدر اسلام تا آغاز امویان چه بوده است؟ جهت بررسی سؤال اصلی، فصولی چند در نظر گرفته شد. از آنجایی که بررسی موضوع رساله نیازمند نگاهی اجمالی به جایگاه و موقعیت زنان در جاهلیت، جایگاه و منزلت زن در اندیشه‌ی اسلامی می‌باشد، در آغاز به این مهم پرداخته، سپس نقش زنان مسلمان در جنگ‌های زمان پیامبر (ص)؟ در سه بخش اساسی رزمی، غیر رزمی و بعد از جنگ، مورد بررسی قرار گرفته…
چکیده بحث در زمینه «ماهیت حق» در فقه، از جمله مباحث پایه‌ای و بنیادین در استنباط است که شناخت لازم نسبت به آن مبنای بسیاری از احکام و قوانین مستنبط از ادله در خصوص حقوق قرار می‌گیرد و در این‌باره تاکنون، به لحاظ اهمیت مسئله نظریات و آرای متعددی ارائه گردیده است؛ اما این نکته مطرح است که آیا تحقیقات و تأملات صورت گرفته، به نظریه‌ای بلامنازع و عاری از اشکال منتهی گردیده و انتظار پژوهشگران و صاحب‌نظران عرصه فقه و حقوق را در این زمینه پاسخ درخور داده است یا خیر؟ این نوشتار از میان نظریات مختلف دراین‌باره، نظریه…
مقدمه: یکی از موضوعات مهم و مورد ابتلا که در فقه اسلامی و حقوق مدنی مورد بحث و بررسی واقع شده وکالت زوجه در طلاق است. ممکن است ضمن عقد نکاح یا عقد لازم دیگر یا به صورت قراردادی مستقل شوهر به زن وکالت دهد که از طرف او خود را مطلقه سازد. زوجه برای اینکه به آسانی بتواند خود را از قید یک ازدواج نامناسب رهایی بخشد، می تواند از طریق شرط ضمن عقد نکاح چنین اختیاری را برای خود تحصیل کند. در این صورت وکالت زن، مادام که ازدواج منحل نشده باقی خواهد ماند. و از آنجا که…