فقهی

چکیده: منظور از معیار تمییز حق‌الله و حق‌الناس این است که ملاکی ارائه شود تا طبق آن مصادیق آن دو از هم تمییز داده شود و احکام آن‌ها به‌طور مشخص تبیین گردد و چون در فقه اسلامی مصادیق زیادی از حق‌الله و حق‌الناس وجود دارد و در روایات هم احکامی به این عنوان ذکر شده‌اند و از طرفی مسئله حق‌الناس یعنی حق انسان در مسائل بین‌المللی جایگاه تعیین‌کننده‌ای دارد لذا مشخص شدن معیار تمییز بین آن دو از اهمیت قابل توجهی برخوردار می‌باشد.2- با نظری گذرا و مطالعه مروری آثار فقهی به دست می‌آید که پژوهشی تحلیلی مستقلی در این…
چکیده: مفاهیم از عمده ابزارهای معنا بخشی به جهان و از مهم‌ترین ابزارهای ساخت اندیشه هستند. مفاهیم وقتی در بستر گفتمان‌ها قرار می‌گیرند کاربرد آن‌ها عوض می‌شود. در این پژوهش از دیدگاه تبارشناسی به تحول مفهوم اجماع در تاریخ اندیشه سیاسی شیعه می‌پردازیم. متعاقب انقلاب مشروطه، با گذار از ساخت قدرت سنتی به ساخت قدرت جدید و تحول روابط قدرت ـ دانش، مفهوم اجماع نیز متحول می‌شود. به‌گونه‌ای که می‌توان گفت انقلاب مشروطه نقطه عطف تحول مفهوم اجماع است. مفهوم اجماع در بستر گفتمان قبل از مشروطه در هیأتی نخبه‌گرایانه و متصلب، صرفاً در استنباط احکام فردی بروز کرد، لیکن…
چکیده: اشتغال زنان یکی از مسائل مهم عصر حاضر می‌باشد که در زندگی آن‌ها نقش بسیار مهمی دارد. این مسئله از جهات مختلف، زندگی زنان را تحت تأثیر قرار داده است؛ به‌طوری‌که دانشمندان و روان شناسان پیرامون آن بحث می‌کنند و برخی با دید مثبت به آن می‌نگرند و سعی می‌کنند با ارائه‌ی راه‌حل مشکلات ناشی از اشتغال زنان را رفع کنند، اما برخی دیگر با دید منفی به این مسئله نگاه می‌کنند و بر نقش مادری و همسری زنان تأکیددارند.
چکیده: عفو و مجازات، از شاخصه‌های مهم و ویژگی‌های کاربردی در عرصه حکومت‌داری حضرت علی (ع) است که در کتاب گران‌بهای نهج‌البلاغه به آن پرداخته است، در این رساله سعی شده با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی با تکیه بر دیدگاه امیرالمؤمنین علی (ع) عفو و مجازات در تمامی جهات اعتقادی و معنوی، فردی و اخلاقی، اجتماعی و سیاسی، مورد بررسی قرارگرفته شود. جایگاه عفو و مجازات از دیدگاه قران، تعیین حدود الهی در ابعاد اعتقادی و معنوی عفو و مجازات، آثار دنیوی و اخروی و قلمرو فردی عفو و مجازات شامل گفتار و رفتار، توجه به اثرگذاری آن در حوزه…
چکیده: در این رساله بر آنیم وجوه پسندیده و وجوه ناپسند تولید ثروت را از منظر حضرت علی (ع)، بررسی نماییم. هدف، آشنایی بیشتر و عمیق‌تر و کاربردی‌تر با سخن و سیره حضرت علی (ع)، در راستای استفاده بهینه از ثروت دنیا در راستای سعادتمندی جامعه بشری؛ و عمده‌ی منبعی که از آن در این تحقیق استفاده شده کتاب شریف نهج‌البلاغه است و در کنار آن به بعضی از شروح نهج‌البلاغه و منابع تاریخی هم مراجعه شده است. موضوعاتی که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته مشتمل است بر ثروت و زمینه‌های مختلفی که ثروت در آن نقش ایفا…
چکیده: در این تحقیق در سه فصل، با رویکردی تفسیری _ فقه الحدیثی و با نگاهی میان‌رشته‌ای و ناظر به نیازهای مفهومی نظام اسلامی به جایگاه مفهوم قرآنی «برکت» می‌پردازیم. از آنجا که ترویج سبک زندگی غربی به‌عنوان ستون اصلی جنگ نرم همچون توفانی سهمگین جوامع بشری را درنوردیده و معضلات بی‌شماری را برای آن‌ها به وجود آورده است و از آنجا که یکی از مهم‌ترین آثار این پدیده، ایجاد احساس فقر در جوامع است، لازم است با بررسی ابعاد مادی و معنوی الگوی اسلامی توزیع ثروت و خصوصاً تأثیر عوامل معنوی بر جنبه‌های مادی آن، به راهکارهای رفع احساس…
چکیده: ارزش‌ها و فضایل اخلاقی را باید در پرتو سیره معصومین شناخت، زیرا ائمه خود تجسم ارزش‌های اخلاقی می‌باشند، با توجه به این‌که بعد از پیامبر (ص)، امام علی (ع)، مصداق عینی این ارزش‌هاست. این پژوهش در پی آن است تا زهدگرایی و تولید ثروت در سیره علوی را بررسی نماید و چگونگی جمع بین این دو مقوله به ظاهر متضاد را اثبات کند و مؤلفه‌های زهدگرایی و تولید ثروت را از آموزه‌های علوی استخراج و آن‌ها را برای جویندگان راه حقیقت بهتر معرفی کند. در این پژوهش از منابع سیره شناسی، روایی، تاریخی، به ویژه نهج‌البلاغه و شروح آن…
چکیده: آنچه امروزه جهان بشری به شدّت به آن نیازمند است، تعامل و گفتگوی ادیان در جهت کم کردن فاصله‌های موجود بین ادیان، تألیف قلوب پیروان آن‌ها و یکسو نمودن حرکت انسان‌ها به‌سوی سعادت است. از اصول گفتگوی ادیان، آگاهی پیروان هر دین از حکم اهانت به مقدسات ادیان دیگر است این آگاهی می‌تواند پیروان ادیان را از اهانت به مقدسات یکدیگر بازدارد و بستر را برای گفتگوی ادیان و تقریب پیروان ادیان و درنهایت آشکار کردن کمال اسلام فراهم نماید. اهانت به مقدسات هر یک از ادیان الهی، از جانب پیروان آن‌ها، گفت‌وگوی ادیان را به بن‌بست می‌کشاند؛ ولی…
چکیده: روایی یا ناروایی حیله‌های شرعی، یکی از مناقشه‌انگیزترین حوزه‌های فقه اسلامی است. این موضوع در فقه امامیه به گستردگی فقه عامه نیست؛ وانگهی، اهمیت مسئله و ابتلای جامعه به این موضوع، از همان روزهای نخستین تدوین فقه شیعه، موردتوجه فقیهان امامی بوده است و هر یک با استناد به دلایلی از قرآن و سنت، در دو صفِ موافقان و مخالفان حیل، قرار گرفتند. این پژوهش، با تحلیل دلالی آیات و بررسی سندی و دلالی روایات، به تبیین قلمرو مشروعیت یا عدم مشروعیت حیل شرعی می‌پردازد. ضرورت رسیدن به این هدف در به‌کارگیری حیله‌ها که از سویی رهایی از حرام…
چکیده: حق‌الله و حق‌الناس از جمله مفاهیمی هستند که به‌طور پراکنده، در مباحث گوناگون فقهی و حقوقی مطرح شده‌اند. تشخیص و تفکیک این دو مفهوم از یکدیگر، آثار و نتایج متفاوتی در مسائل مختلف، به ویژه در حوزه‌ی حقوق کیفری و جزایی به دنبال خواهد داشت. بیشترین کاربرد این دو مفهوم در مباحثی نظیر ادله‌ی اثبات دعوا، آیین دادرسی، اجرای مجازات و گذشت از مجازات مجرم می‌باشد. برای اثبات جرایم حق‌اللهی، سخت‌گیری بیشتری (نسبت به جرایم حق-الناسی) در نظر گرفته شده است. بارزترین تفاوت حق‌الله و حق‌الناس از نظر آیین دادرسی، لزوم مطالبه‌ی شاکی خصوصی در دعاوی که جنبه‌ی حق‌الناسی…
چکیده: هر فعل يا ترک فعلي را که در قانون براي آن مجازات تعيين شده باشد، جرم است. براي ارتکاب يک عمل مجرمانه چهار مرحله وجود دارد: 1_ قصد ارتکاب جرم 2_ تهيه مقدمات جرم 3_ شروع به جرم 4_ انجام کامل جرم. قصد مجرمانه، اراده و تمايل شخص به انجام عملي است که قانون آن را نهي کرده باشد. مرحله انديشه و قصد مجرمانه از جمله مواردي است که محل نقد و نظر علما، فقها و حقوقدانان اسلامي است. در اين تحقيق نگارنده با روش تحلیلی توصیفی سعي نموده با تبيين آيات و روایات و نظرات علما و فقها…
چکیده: این رساله در هفت فصل به مباحثی از گناه پرداخته شده است که فصل اول آن اختصاص دارد به تعریف گناه و حقیقت آن و اثبات این مبنا که گناه یعنی درگیری با نظام هدایتی الهی. فصل دوم، به ارکان گناه اشاره دارد و به بررسی سه رکن در گناه یعنی ((علم)) و ((اراده)) و ((عمل)) پرداخته شده است. در فصل سوم، گناه به دو تقسیم طولی و عرضی تقسیم گردید، در تقسیم طولی گفته شد آیا گناه دارای حقیقتی متواطی است یا مقولبه تشکیک است؛ و در تقسیم عرضی گناه از دید اعتقادی و اخلاقی و فقهی و…