فقهی

چکیده: ارتزاق یکی از مصارف بیت‌المال است و در لغت به معنای درخواست و دریافت روزی و در اصطلاح «عقدی جایز است که طبق آن، فرد مستحق خواه از کارگزاران حکومت باشد یا خیر برحسب آنچه که حاکم شرع تشخیص می‌دهد، از بیت‌المال روزی دریافت می‌کند». ارتزاق غالباً مربوط به مصالح و مناصبی است که قوام و پایداری نظام اسلامی بدان وابسته است و از این‌رو حائز اهمیت بوده و کاربرد فراوانی دارد و لذا هدف از این تحقیق تبیین ابعاد مختلف ارتزاق جهت استفاده‌ی کاربردی کارگزاران می‌باشد و در این راستا از کتب فقهی و برخی مواد قانونی استفاده…
چکیده: بیت‌المال از منابع مهم اقتصادی جامعه‌ی اسلامی محسوب می‌شود و تک‌تک افراد جامعه در آن سهیم بوده و باید در جهت مصالح جامعه مصرف شود. در برخی از متون معاصر، از بیت‌المال به اموال عمومی تعبیر شده است. البته برخی از فقها، اموال دولتی را نیز بیت‌المال می‌دانند؛ ولی با توجه به آنکه منابع بیت‌المال و اموال دولتی متفاوت هستند، خود این دو مقوله نیز متفاوت به نظر می‌رسند. پایان‌نامه حاضر به شیوه توصیفی –تحلیلی به بررسی قواعد مربوط به مصارف بیت‌المال در فقه امامیه پرداخته است. مصلحت، مهم‌ترین ملاک مصرف بیت‌المال بوده و مراد از مصلحت، مصلحت عمومی…
چکیده: در این پژوهش به بررسی چهار موضوع اصلی می‌پردازیم؛ این موضوع‌ها عبارتند از: منابع درآمد بیت‌المال، روش‌های توزیع بیت‌المال و حکم فقهی تقسیم بیت‌المال، هزینه‌های بیت‌المال و گستره‌ی منابع آن. هدف ما بازشناسی چیستی بیت‌المال و سیر تحول آن در اسلام از دیدگاه فقیهان مذاهب اسلامی است. شیوه‌ی پژوهش تاریخی و تحلیلی می‌باشد. گردآوری مطالب به صورت کتابخانه‌ای است. ناگفته نماند که در بحث پیش رو گریزی از بحث تاریخی نیست؛ چرا که در فهم فقهی به ما کمک می‌کند. از تمام بحث‌های ذکر شده در این نوشتار به این نتیجه می‌توان رسید که بیت‌المال دارای ماهیتی حقوقی است…
عنوان کامل پایان‌نامه: «بررسی ماهیت و مبنای حق سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت و احکام آن‌ها در فقه اسلامی و حقوق ایران» چکیده: با توجه به نقش حق سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت در عرصه‌ی معاملات و با توجه به ابهامات زیادی که در احکام این دو دسته حقوق وجود دارد، بحث از ماهیت، مبنا و احکام حقوق مزبور ضروری است. در این نوشتار که یک پژوهش توصیفی، انتقادی و با ابزار گردآوری اطلاعات اسنادی و کتابخانه‌ای است، سعی شده است، ضمن تبیین ماهیت، مبنا و احکام حق از یک‌سو و ماهیت حق سرقفلی…
چکیده: تجارت الکترونیک مفهومی نوظهور است که مولود تکنولوژی نوین در عرصه‌ی ارتباطات می‌باشد. اساسی‌ترین و تنها رکنی که تجارت الکترونیک را از مبادلات سننتی ممتاز می‌کند تکنولوژی شبکه است. تجارت الکترونیک در اصل مبادله‌ی مالی است که در بستر ابزارهای به‌ هم‌پیوسته‌ی الکترونیکی صورت می‌گیرد؛ لذا یک قرارداد مالی نوین نیست و بلکه دربرگیرنده معاملات و عقود سنتی است. دخالت وسایل الکترونیکی تنها، ارکان این عقود را تغییر داده است. برای نمونه ایجاب و قبول الکترونیک، تراضی در عقود را با تحولی گسترده روبه‌رو کرده است. فن‌آوری شبکه علاوه بر آن، زمینه را برای پیدایش برخی از عقود که…
چکیده: عقد ضمان یا ضمانت علاوه بر قانون مدنی موضوع مواد 402 الی 411 از قانون تجارت ایران را نیز به خود اختصاص داده است. ما به این موضوع پرداختیم که ضمانت مندرج در قانون تجارت چه فرقی با ضمانت قانون مدنی و فقه دارد. چرا که در حقوق ایران اختلاف میان قواعد حقوق مدنی با حقوق تجارت در زمینه‌ی ضمانت وجود دارد که منجر به وجود آمدن مسائل بی‌شماری شده است که همین امر نیز باعث سردرگمی طرفین عقد می‌شود که به‌عنوان نمونه می‌توان به اثر عقد ضمان بر مبنای اینکه نقل ذمه یا ضم ذمه است اشاره کرد….
چکیده: در جمهوری اسلامی ایران برطبق اصول قانون اساسی و قوانین عادی رابطه بین فقه و حقوق رسماً در تمامی زمینه‌ها پذیرفته شده است و قانون تجارت نیز از این قاعده مستثنی نمی‌تواند باشد. یکی از موضوعات مهمی که در قانون تجارت تحت عناوین مختلف مطرح شده وکالت است از این‌رو تبیین و تطبیق آن با فقه، قانون‌گذار را در اصلاح و تکمیل این مقررات که باید بر مدار شریعت باشد، یاری خواهد رساند و راه را بر هرگونه افراط و تفریطی خواهد بست. در این تحقیق ما با تطبیق مقررات وکالت در قانون تجارت بر فقه، سازگاری بین آن‌ها…
چکیده: حد در لغت به معنای منع و بازداشتن است و به همین علت در کلام عرب، سخن جامع‌ و مانع را حد میگویند چون مانع ورود معانی دیگر به ذهن می‌شود و نیز دربان را حداد نامیده‌اند چون مانع ورود افراد می‌شود. در قرآن کریم واژه حد و حدود چندین بار تکرار شده است از جمله: «تلک حدود الله فلا تقربوها» بقره 187 و «و من یتعد حدود الله فأولئک هم الظالمون» بقره 299؛ که واژه حد در این آیات به معنی مرز و ثغور به کار برده شده است که می‌توان گفت این معنا هم به معنی لغوی…
چکیده: این پایان‌نامه در سه بخش مورد بررسی قرار گرفته است. در بخش اول: واژه‌های کلیدی را که عبارت از تسامح، ادله و سنن بود را معنا کردیم و آنچه مراد از تسامح در ادله سنن بود را به‌طور مشخص و معین بیان نمودیم که مراد، حجیت خبر ضعیف برای اثبات احکام استحبابی جایز است. در بخش دوم: عنوان را از حیث سند آن بررسی نمودیم و سه نوع دلیل در رابطه با اثبات تسامح در ادله سنن مطرح شد. 1) اخبار و روایات، 2) اجماع، 3) حکم عقل. بخش سوم: در این رساله تنبیهات پیرامون این قاعده مطرح شده…
چکیده: موضوع مورد تحقیق در این رساله «بررسی تطبیقی آیات و روایات تقیه از نظر فریقین» است، این رساله در حقیقت دو موضوع را در خود اختصاص داده یکی اصل اثبات و مشروعیت تقیه و دیگری شبهات وارده به آن و جواب آن شبهات؛ و هدف تدوین این پایان‌نامه دفاع از حریم تشیع و اسلام ناب محمدی (ص) است و نیز آشنا کردن مسلمین (اعم از شیعه و سنی) به این موضوع مهم است؛ و بیان اینکه مشروعیت تقیه در شریعت اسلام ثابت است و در زمان پیامبر اکرم (ص) از این رخصت استفاده شده است؛ و بعد از پیامبر…
چکیده: این رساله به برخی از این نسبت‌های ناروا اشاره شده است. به‌هرحال در نتیجه برداشت و استنباط اشتباه از تقیه، برخی از دانشمندان درباره مورد تقیه به اشتباه افتاده‌اند تا آنجا که در برخی از موارد که تقیه حرام بوده، تصور جواز یا لزوم تقیه را نموده‌اند. تقیه از طرفی مشخصه امامیه است و امامیه بران شناسایی می‌شوند و از طرفی دیگر وسیله‌ای برای تشیع و ایراد بر تشعیع گردیده که علت آن همان‌طور بدان اشاره شد، بی‌اطلاعی از حقیقت آن و دست نیافتن و به محتوای واقعی آن می‌باشد، کما اینکه در بسیاری از مباحث اختلافی بین مذاهب،…
چکیده: اسلام که اکمل ادیان الهی می‌باشد، برای عزت و شوکت دین خدا و حفظشان و آبروی موحدان و مؤمنان تأکید بر حفظ وحدت کلمه و جلوگیری از تفرقه نموده است تا جایی که علاوه بر سفارش مسلمانان نسبت به این امر از پیروان سایر ادیان نیز خواسته است، حول محور الله و اقرار به یگانگی او به هم نزدیک بوده و اشتراک داشته باشند. تقیه مداراتی بیش از هر جا در حج نمود می‌یابد چرا که در این هنگامه، مسلمانان از سراسر عالم، با رنگ‌ها و نژادهای مختلف و فرق و مذاهب متفاوت، گرد هم می‌آیند. پس لازم است…