کلامی

چکیده: چنان‌که از بررسی آیات کریمه قرآنی به دست می‌آید مکتب حیات‌بخش اسلام سعادت فرد و جامعه را از هم جدا نمی‌داند و در همین راستا دگرسازی با خودسازی نیز از چنین پیوندی برخوردار می‌باشد. از یک مکتب جامع انتظار می‌رود که تلاش‌های فرد را در عرصه حیات فردی و جمعی هماهنگ سازد در همین راستا این پرسش جدی مطرح می‌شود که قرآن کریم در این زمینه چه رهنمودهایی ارائه داده است؟ پژوهش حاضر به‌منظور بررسی دیدگاه قرآن کریم درباره چگونگی رابطه تربیت فردی با وظایف اجتماعی و نحوه تأثیر هر یک بر دیگری سامان یافته است و نشان می‌دهد…
چکیده: دعا از تعالیم عالیه دینی و نعمت‌های ارزشمند الهی است که از سوی خداوند به‌وسیله رسولانش برای رشد و تعالی بشر به انسان‌ها ارزانی شده است. در قرآن و مکتب اهل‌بیت (ع) از دعا و مناجات به‌عنوان یک اصل مهم عبادی یاد شده و آثار و برکات فراوانی برای آن قائل شده‌اند. متأسفانه امروزه به علت عدم شناخت کافی از قدر و منزلت دعا و آثار سازنده آن، این امر مغفول مانده است؛ لذا در این پایان‌نامه به جهت ضرورت بحث، پس از ذکر مقدمات، فصل دوم به «اهمیت دعا و جایگاه آن» اختصاص یافته است. از طرفی مشاهده…
چکیده: پایان‌نامه حاضر به بررسی راه‌های دستیابی به آرامش از دیدگاه قرآن می‌پردازد چرا که یکی از خواسته‌های همیشگی بشر در طول اعصار مختلف دستیابی به آرامش روانی و بدون شک یکی از اهداف علوم مختلف و مبعوث شدن پیامبران برای هدایت انسان، فراهم نمودن موجبات آرامش انسان بوده است.
چکیده: در این مقاله راهکارهای لازم در جهت گام برداشتن در تهذیب و پاک‌سازی نفس با تکیه بر معارف علوی در چهار فصل تنظیم گشته که شامل کلیات، راهکارهای شناختی، عملی و الگویی است. در فصل اول بعد از بیان طرح کلی از موضوع بحثی راجع به‌ضرورت خودسازی بیان گردیده، در فصل دوم به راهکارهای شناختی و بیان مطالبی در مورد خودشناسی و شناخت رذایل و یقظه پرداخته شده، در فصل سوم با عنوان راهکارهای عملی، مطالبی در مورد سه مرحله‌ی اصلی تهذیب نفس که شامل تخلیه، تحلیه و تجلیه می‌باشد، بیان گشته، بدین‌سان که در مرحله‌ی تخلیه باید فرد…
چکیده: پژوهش حاضر با هدف بررسی زهد و جلوه‌های عینی آن از نوع توصیفی، تحلیلی است که برای پاسخ به سؤالات زیر طراحی شده است؛ نخست اینکه حقیقت زهد چیست؟ و دیگر اینکه جلوه-های عینی آن در اخلاق فردی، اجتماعی و سیاسی چه چیزهایی می‌باشند؟ در پاسخ به سؤال اول گفته می‌شود زهد به معنای بی‌رغبتی به دنیا و اکتفا کردن به آن به ‌اندازه ضرورت می‌باشد؛ و مقصود از جلوه‌های عینی زهد در اخلاق فردی، عینیت بخشیدن به همین معنا می‌باشد، به‌گونه‌ای که زهد در تمام جوانب زندگی فرد قابل مشاهده شود، این زهد در اخلاق فردی می‌تواند در…
چکیده: هدف تحقیق، تبیین عزت‌نفس و تأثیر آن در آرامش روان زوجین از منظر آیات و روایات است و سؤال اصلی این است که در نگاه اسلامی عزت‌نفس چیست و چه تأثیری در آرامش روان زوجین دارد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است که بر روی آیات و روایات مرتبط با عزت‌نفس انجام شده است. در پاسخ به سؤال تحقیق، نتایج به دست آمده در قلمروهای جایگاه، راهکارهای تقویت عزت‌نفس و رابطه‌ی عزت‌نفس با آرامش روانی زوجین تبیین شده است: در جایگاه عزت‌نفس، آیات و روایات اهمیت عزت‌نفس، لزوم حفظ عزت‌نفس و نتایج و آثاری همچون خداشناسی، تقوی، شناخت نسبت به…
چکیده: شناخت عوامل آرامش و اضطراب، موضوعی است که در این تحقیق از دیدگاه قرآن و سنت مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است، به همین منظور ابتدا به حوزه معنایی اضطراب و آرامش در لغت، آیات و روایات و نیز به مفهوم اضطراب در روان‌شناسی، توجه گردیده و سپس با متقابل خواندن آرامش با اضطراب، همانند دو حالت بیماری و سلامتی انسان، بررسی عوامل اضطراب‌های مخرب و آرامش مفید، مورد اهتمام ویژه قرار گرفته است که در این بخش نخست عوامل اضطراب به سه دسته کلی شناختی، رفتاری و اخلاقی-روانی، تقسیم و زیرمجموعه‌های هر یک مورد کنکاش واقع شده…
چکیده: هدف از این پژوهش، بررسی کارکردهای معنوی و تربیتی توکل به خداوند در قرآن و روایات است تا با شناخت این فضیلت اخلاقی و کارکردهای مهم آن، سعی در تحصیل آن نموده و از ثمرات و آثار مفید و ارزنده آن بهره‌مند شویم. بر این اساس در این پژوهش ضمن بیان مفهوم توکل به خدا از دیدگاه قرآن و روایات، با استفاده از منابع اخلاقی، تفسیری و روایی به بیان مهم‌ترین کارکردهای توکل به خداوند در ابعاد و جنبه‌های معنوی آن پرداخته‌ایم که مشتمل است بر: عزت و محبوبیت نزد خداوند، آرامش و اطمینان قلبی، عزت اجتماعی و احساس…
جایگاه خاص ادعیه مأثوره در فرهنگ و معارف شیعه و امیرالمؤمنین علی (ع) و تنوع ادعیه منقول از ایشان با توجه به رخدادها و مسائل اتفاق افتاده در طول زندگی ایشان که در زندگی معصومین دیگر (ع) وجود ندارد و عدم بررسی درون و برون‌متنی ادعیه حضرت که ناظر به چه موضوعاتی است گونه‌ای ادعیه آموخته شده به حضرت و توسط حضرت و … لزوم مطالعه ادعیه حضرت را بیشتر می‌نماید.
چکیده: دستیابی به شیوه برخورد و مواجهه صحیح با پدیده‌ها و شئون دنیوی و بهره‌مندی مناسب از آن‌ها مطلبی است که همواره مورد توجه عالمان و محققان دینی قرار گرفته و از کهن‌ترین اهداف تلاش‌های علمی دین‌پژوهان بوده است و ما در این پایان‌نامه درصدد برآمده‌ایم که درباره مبانی زهد و تهذیب نفس و تطابق آن با رفاه دنیوی کنکاش کرده و این موضوعات را و جمع آن‌ها را مورد بررسی قرار دهیم.
چکیده: فهم درست مراد از «تقوا» در آیات قرآن کریم، می‌تواند به معرفت بیشتر ازحدود این امر الهی منجر شود. این معرفت نیز بالقوه زمینه‌سازی برای عملی کردن و بهره‌مندی از آثار آن در زندگی فردی و اجتماعی مؤمنان محسوب می‌شود. مراد از معناشناسی تقوی در اینجا معناشناسی مصطلح و جدید نیست، بلکه مقصود از معناشناسی تبیین ابعاد مختلف معنایی واژه تقوی با توجه به کاربرد‌های مختلف آن در سیاق آیات قرآن و نیز آثار و موانع یاد شده برای آن در قرآن می‌باشد. بدیهی است برای رسیدن به این منظور لازم است در ابتدا معنای لغوی واژه تقوا در…
چکیده: معناشناسی یکی از رهیافت‌های نوین در حوزه‌ی زبان‌شناسی است که به مطالعه و تفسیر و نیز ترکیب کلمه‌ها در عبارت‌ها و جمله‌های خاص می‌پردازد. در واقع معناشناسی کلیدی برای گشایش درهای متن کلام است. واژگان اطمینان و سکون از تأثیرگذارترین واژگان در زندگی بشر هستند، قرآن هم به‌عنوان برنامه زندگی بشری به آن‌ها و عواملی که به وجود آورنده‌ی آن‌ها هستند، توجّه داشته است. پژوهش حاضر درصدد است که به معنای دقیقی از این واژگان از طریق بررسی منابع لغوی، تفسیری، بررسی آیاتی که در آن‌ها به کار رفته‌اند، نگاه به معنای آن‌ها در قبل و بعد از اسلام…