کلامی

چکیده: قرآن کریم موهبتی الهی است که از جانب پروردگار عالمیان برای سعادت و کرامت بشر فرستاده شده است تفسیر و فهم این پیام الهی در جهت عمل به دستورات آن ضروری است و از مقدمات فهم و کشف معانی مفردات آیات می‌باشد معناشناسی واژه‌های قرآن کریم رویکردی جدید در جهت کشف لایه‌های باطنی کلام خداوند می‌باشد. نسیان از جمله مفاهیم بکار رفته در قرآن کریم، در 36 آیه به همراه مشتقاتش آمده است. با لحاظ کردن معنای ضمنی و بار عاطفی این واژه می‌توان گفت که در 6 آیه به معنای «فراموشی ناخواسته»، در 11 آیه به معنای «فراموشی…
چکیده: آرامش و طمأنینه که نقطه مقابل اضطراب وبی قراری است از اساسی‌ترین امورات بشر برای ادامه حیات است؛ زیرا بخش عمده سلامت، از جان و روان سرچشمه می‌گیرد، جسم آدمی زمانی آرامش و آسودگی خود را زمانی آرامش و آسودگی خود را زمانی می‌یابد که اندیشه‌ای سرشار از آرامش و آسایش داشته باشد. این مسئله در دین مبین اسلام جایگاه به‌خصوص و ویژه‌ای دارد و با اطمینان می‌توان گفت، محوریت بحث بسیاری از آیات و احادیث معصومین (ع) می‌باشد که در واقع این گنجینه‌های ارزشمند هدایتگر انسان می‌باشند و سعادت و کامروایی بشر مشروط به عمل به توصیه‌های آن‌هاست؛…
چکیده: پایان‌نامه پیش رو به این منظور سامان یافته است که به این پرسش پاسخ دهد که با توجه به علم معناشناسی، معنا و مقصود از ذکر در قرآن کریم چیست؟ لذا با هدف تعیین دقیق معنای ذکر در قرآن و نشان دادن این‌که این کلمه تنها با معنای اساسی خود به کار نرفته است، این تحقیق انجام شده است. برای انجام این کار قبل از هر چیز آشنایی با مباحث معناشناسی لازم می‌باشد که فصل اول کلیاتی در مورد این علم ارائه می‌دهد. فصل دوم به بررسی همنشین‌های ذکر پرداخته است. در ابتدای فصل معنای اساسی ذکر با مراجعه…
چکیده: معناشناسی بخشی از دانش زبان‌شناختی یا شاخه‌ای مستقل از آن است که از رهگذر آن می‌توان به تحلیل معنای واژه‌ها و جمله‌های یک متن پرداخت. گام نخست برای دستیابی به معارف قرآن، شناخت دقیق معانی واژگان آن است. در قرون اخیر با رواج رویکرد معناشناسی در مطالعات قرآنی، شیوه‌ای نوین در این عرصه پدید آمد. هدف این شیوه، اکتشاف معنایی است که ورای لایه‌های متن نهفته شده است تا بتوان از طریق ساختار و الفاظ خود قرآن و روایات، معنای دقیق و جامع واژه مورد نظر را استخراج نمود. در این پایان‌نامه در آغاز مؤلفه‌های معنایی واژه نسیان و…
چکیده: مطالب آرامش روحی و بهداشت روانی و دوری از نگرانی‌ها و اضطراب‌ها، نیاز اساسی امروز بشر است. انسان‌ها برای رفع این نیاز راه‌های گوناگونی را پیموده‌اند ولی در بسیاری از موارد به بیراهه رفته و به هدف خود نرسیده‌اند. در این میان توجه دادن انسان‌ها به علل ماورای ماده و از آن جمله باور و اعتقاد به توحید و عمل براساس این اعتقاد آیا می‌تواند انسان‌ها را به این گمشده‌شان برساند؟ ما در این تحقیق اثرات اعتقاد به توحید ربوبی الهی را در ایجاد بهداشت و آرامش روانی از دیدگاه آیات الهی مورد بررسی قرار دادیم. این همان مطلبی…
چکیده: تزکیه و تهذیب نفس در اسلام، سرآمد و بنیان همه‌ی مفاهیم اخلاقی دیگر است، زیرا رشد و تکامل و سعادت انسان‌ها را در دنیا و آخرت در پی دارد. فلسفه‌ی فرستادن انبیاء و ائمه معصومین (ع) تعلیم دادن، ارتقا معرفت راه و روش تزکیه و تهذیب نفس به بشریت بوده و به همین جهت پیامبر بزرگ اسلام (ص) همواره می‌کوشید تا انسان‌ها را از راه تعلیم و تزکیه نفس به کمال و سعادت برساند و بعد از پیامبر (ص)، ائمه معصومین (ع) تلاش و کوشش می‌کردند تا جامعه بشریت را از گرفتاری‌های نفسانی برهانند و به حقیقت، پویایی و…
چکیده: آدمی فطرتاً علاقه‌مند به نیکی‌هاست،‌ اما در مقام عمل غالباً‌ موفق نمی‌شود که در مسیر فضایل اخلاقی گام بردارد. یافتن راهکاری برای حل این مشکل،‌ قرن‌هاست که ذهن بشر را به خود مشغول کرده است و عدّه‌ای علم و گروهی،‌ ایمان را کلید حل این مشکل دانسته‌اند. گفتنی است که فلاسفه و مربّیان یونان باستان، همچنین فلاسفۀ حقوق و اندیشمندان دوره‌ی رنسانس و پس از آن،‌ بر نقش علم و در مقابل،‌ پیامبران و اولیای الهی،‌ بر نقش ایمان در این باره تأکید ورزیده‌اند. از این‌رو،‌ این مسئله در حوزه‌هایی چون فلسفه‌ی‌ اخلاق، فلسفه حقوق،‌ فلسفه تعلیم و تربیت…
چکیده: پژوهش حاضر از جنبه‌های گوناگون کاربردی و بنیادی حائز اهمیت است. از آنجایی که دعا یگانه راه ارتباط با خدا بوده و تنها وسیله‌ای است که خدای متعال برای ارتباط با خود مقرر فرموده، در واقع دعا بین خالق و مخلوق رابطه برقرار می‌کند. تاریخ دعا با پیدایش انسان قرین است، زیرا انسان هرگز از نیازمندی‌ها جدا نبوده و در درون خود این احساس را داشته است که باید در پناه قدرتی آرام بگیرد. اگر حقیقت دعا مورد تحلیل قرار گیرد خود بندگی و عبادت حضرت حق است. دعا درمانی باعث افزایش انرژی بیمار می‌گردد و اثر مثبت روان‌درمانی…
چکیده: تمامی ادیان الهی دارای آموزه‌های دینی خاصی برای پیروان خود می‌باشند. در این میان اسلام در تمام ابعاد زندگی وارد شده و توصیه‌هایی برای سعادت و رستگاری انسان ارائه نموده است و طریقتی کامل و همه‌جانبه را که تمامی استعدادهای کمالی انسان را به منصه ظهور بیاورد را در پیش راه انسان‌ها قرار داده است. با بررسی آگاهانه و حکیمانه توصیه‌های الهی و عمل به آن‌ها نه‌تنها نیازهای روحی و جسمی و مادی و معنوی فرد بلکه اجتماع بشریت برآورده گردیده و سعادت جامعه بزرگ انسانی تأمین می‌گردد. از دیدگاه قرآن و سنت تأثیر ذکر در کمال انسان امری…
چکیده: با استیلای فرهنگ مدرنیته بر جوامع غربی، فضای فکری، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و … این جوامع، به ناگاه دستخوش تغییرات بسیار گسترده‌ای گردید. جامعه خدامحور و آخرت‌گرا تبدیل به جامعه‌ای انسان‌محور و دنیاگرا گشت، وحی الهی که تا دیروز منبع شناخت و داوری معرفت بود، جای خود را به عقل بشری داد و حتی مفاهیم اخلاقی نیز از این تغییرات گسترده بی‌نصیب نماند و ضمن نسبی شدن مفاهیم اخلاقی، ملاک اخلاقی بودن یک رفتار، هماهنگی آن با احساسات انسانی و برآورده نمودن نیازهای دنیوی انسان گردید. در این میان واضح است که دیگر نمی‌توان انتظار داشت که جامعه مدرن…
چکیده: با توجه به تاریخ اسلام از آغاز تاکنون و با مطالعه و بررسی در فرق و مذاهب مختلف که با نام دین‌داری و مسلمانی و ادعای زهد و تقوا خود را عارف و زاهد معرفی کرده و دانسته یا ندانسته با اعمال خود ضربه‌های مهلکی بر پیکره اسلام و مسلمین وارد ساخته‌اند، از این‌رو موضوع این پژوهش «آسیب‌شناسی زهد اسلامی از دیدگاه قرآن و روایات» انتخاب گردید تا در آن به بررسی مشکلات و آسیب‌هایی که زهد راستین اسلامی را تهدید می‌کنند پرداخته شود و هدف این تحقیق شناسایی آسیب‌های زهد اسلامی و علل و ریشه‌های پیدایش این آسیب‌ها…
چکیده: «نیت» در لغت به معنای قصد است و در شرع- به‌تناسب مفهوم عبادت- عبارت است از قصد و اراده‌ای جهت‌دار برای طلب رضای خداوند و امتثال امرش. نیت برای تمییز عبادات از عادات و یا برای تشخیص مراتب عبادات از یکدیگر واجب است و فقها برای اثبات این امر به قرآن (بینه/آیه‌ی 5)، سنت: «إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّیَّاتِ» و «لَا عَمَلَ إِلّا بِالنّیّة» و همچنین اجماع و عقل استناد کرده‌اند. صحت آن دسته از اعمالی که ترک کردنی هستند- مانند زدودن نجاسات و باز پس دادن اموال غصبی و عاریه‌ای و مانند آن- منوط به اعتبار نیت نبوده و عدم…