اخلاقی

چکیده مقاله حاضر میان هروی در سیره اهل بیت(ع) را برای ارائه معیار و الگوی مناسب در سبک زندگی اسلامی مورد بررسی قرار داده است. ضرورت این تحقیق در ارائه معیار برای نیفتادن در دام افراط و تفریط و آسیب‌های اخلاقی در جامعه اسلامی است. سبک زندگی یکی از اصول سبک زندگی اسلامی «میانه روی» دارای مبانی، اصول و نمودهایی است که می باشد. در این راستا، این مقاله با ارائه تحلیلی بر معنای سبک زندگی و تعیین دامنه معنای میانه روی، شاخصه های میانه روی در سخن و سیره معصوم (شامل: حق محوری، به هنگامی و مقتضای حال، شمول…

بخشی از مقاله: “یجعل له مخرجا و یرزقه من حیث لا یحتسب و من یتوکل علی ا…” (طلاق/آیات 3-2) از منظر اجتماعی برای رسیدن به عدالت اجتماعی، سیاست‌های اقتصادی باید به گونه‌ای تدوین شود که طبقه متوسط نیز رشد نماید و شکاف طبقاتی عمیقی در جامعه به وجود نیاید و در این راستا مفهوم «سبد کالا» به عنوان یک شاخص برای‌ تعیین قدرت خرید و سایر تصمیم‌های اقتصادی به کار گرفته می‌شود. برای «خودپرورشی» صاحب نظران تلفیقی از مهارت‌های خودمدیریتی، مدیریت مسیر پیشرفت، مدیریت تضاد، مدیریت‌ مالی شخصی و مدیریت زمان را ضروری می‌دانند و یک مدیر نیز برای این…

چکیده مقاله: سلسله تفکرات، ارزش ها، اعمال و رفتاری که به چگونه زیستن جهت می دهد سبک زندگی نامیده می شود. سبک زندگی دینی در جوامع مسلمان بر اثر عمل به آداب، اخلاق و اعتقادات دینی به دست می آید و در نتیجه عمل به تعالیم دینی حاصل می شود. در عصر غیبت امام مهدی (عج) باید به دنبال الگویی از سبک زندگی شیعی بود که مبتنی بر باورداشت به مساله انتظار و بازگشت امام باشد. اعتقاد به حقانیت و مشروعیت امام مهدی (عج) و انتظار بر شکل گیری جامعه توحیدی که مبتنی بر حاکمیت ایشان است. و این امر…

چکیده ایجاد اعتدال در قلمرو نفس از دغدغه های اساسی فلاسفۀ اسلامی می باشد. مسئله این است: بحث از اعتدال در قلمرو نفس آدمی از چه جایگاهی در دستگاه فلسفی و حکمت عملی فیلسوفان اسلامی برخوردار است و چه نقشی در زندگی فردی و مدنی و سیاسی ایفا می کند و مراد از آن چیست؟ و ادعا این است: که اعتدال وجود توازن و تعادل بر قوای نفس است که از طریق حاکمیت عقل و شرع بر دیگر قوای نفس حاصل می شود در عین حال که اعتدال شرط کمال نفس و پایۀ همه فضایل مدنی و سعادت نفسانی می…

چکیده: نوشته‌ای حاضر تحقیقی درباره تعریف استغفار، چگونگی آن و آمرزش‌طلبی انبیاء است که خود دارای تفاسیر گوناگونی است. اعتراف پیامبران به گناه و آمرزش‌ طلبی آنان با متابعت از اوامر مولوی خدا در تضاد نیست. دلائل عقلی، روانی و قرآنی فراوانی مبنی بر عصمت پیامبران و عدم ارتکاب آنها به گناه در دست است و در صورت وجود مطالبی مبنی بر ارتکاب آنها به گناه، باید آن مطالب را به تاویل برده و حمل بر گناه مصطلح نکرد. این بحث در مورد آمرزش‌طلبی اولیا الهی نیز مطرح است، چنانچه کلمات و دعاهای ائمه (علیهم‌ السلام) و مناجات‌های آن بزرگواران…

چکیده: یکی از واژگان کلیدی در عرفان، «ذکر» و به یاد خدا بودن در همه اوقات و همه اعمال است. ابن عربی مطابق این معنا، ذکر را به «همراه مذکور بودن» تعریف می کند. استفاده از واژه ذکر بیان گر رابطه دوسویه خدا و انسان است. به نظر ابن عربی، ذکر با نبوت پیوند دارد، زیرا این وظیفه پیامبران است که خدا را به یاد مردمان بیاورند. به عبارت دیگر، آنان «مذکّر» خدا از جانب خدا هستند. لازم به یاد خدا بودن این است که یگانگی و حقیقت مطلق و بی نهایتش را محور اندیشه، گفتار و کردار قرار دهیم….

چکیده موضوع این مقاله آداب مهمانی در سیره امام علی «علیه السلام» می‌باشد. با توجّه به اجتماعی بودن انسان، ارائه الگوهای کامل در این عرصه برای رسیدن او به نقطه مطلوب ضروری است. بهترین گزینه در این زمینه معصومین «علیهم السلام» هستند. متأسّفانه زندگی مدرن آثار منفی در روابط اجتماعی ایجاد کرده است که اگر تصحیح نگردند، سبک زندگی اسلامی به حاشیه رانده می‌شود. این مقاله که به روش کتابخانه‌ای گردآوری شده، تلاش دارد تا یکی از این ابعاد، یعنی مهمانی در سیره امیرالمؤمنین «علیه السلام» را بررسی کند تا با روشن شدن فاصله‌ای که با نقطه مطلوب داریم، گامی…

چکیده زنان در طول تاریخ همواره مورد ظلم و تعدی قرار گرفته و حقوق انسان یشان پایمال شده است. با ظهور اسلام جلوه ای زیبا به شخصیت زن بخشیده شد. سبک های رفتاری پیامبر اسلام(ص) با زنان، به عنوان الگویی جاویدان براساس شناخت موقعیت ویژه جنسیتی آنان، مقام اجتماعی و نیز تابع مصالح عامه و در پاره ای موارد مشمول حکم حکومتی بوده است. آنچه به عنوان معیار اساسی رفتار با زنان در این نوشتار میتوان ارائه داد، حفظ حرمت ویژه زنان و توجه به نقش اساسی و اصلی آنان است. در یک تقسیم بندی، سبک های رفتاری زیر بررسی…

چکیده قرآن کریم در نقل سرگذشت فردی انسان و نیز اقوام و تمدن‌‌های گذشته، از حوادثی یاد می‌‌کند که به مثابه قوانینی کلی، در صورت فراهم آمدن زمینه‌‌هایش، هر زمان قابل تکرارند. یکی از این سنت‌‌ها که در آیات نسبتاً بسیاری از قرآن منعکس شده، سنت استدراج است. این سنت در هر دو حوزۀ فردی و اجتماعی رخ می‌‌دهد. مطالعۀ معناشناختی مفهوم استدراج در قرآن، و بررسی آرا و دیدگاه دانشمندان مسلمان دربارۀ عوامل و فلسفۀ سنت استدراج، هدف اصلی نوشتن این مقاله است کلیدواژه‌ها: استدراج؛ املاء؛ امهال؛ سنت‌‌های قرآن

«وَالّذینَ ‏کَذّبُوا بِ‏آیاتِنا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَیْثُ لا یَعْلَمُون* وَاُمْلی لَهُمْ اِنَّ کَیدی مَتین» (اعراف/182، 183). تعریف استدراج استدراج در لغت، به معنای «فریفتن و نزدیک ساختن»(1) و یا به معنای «پله پله و به تدریج از مکانی یا امری بالا و پایین آمدن و یا نسبت به امری نزدیک شدن»(2) آمده است و در اصطلاح، چنین تعریف شده است: «تجدید نعمتی بعد از نعمت دیگر تا بدین وسیله، التذاذ به آن نعمت‌‏ها، [گنه‏کاران] را از توجه به وبال کارهایشان غافل سازد»(3) «و پندارند که مشمول لطف الهی شده‌‏اند»(4) و «اینکه خدا تمام خواهش‏‌ها و درخواست‏‌های بنده‌‏ای را تا پایان عمرش،…

چکیده مقوله تعلیم و تربیت از مهم‌ترین مباحث مشترک در میان متفکّران اسلامی و غربی می‌باشد. در غرب از دیرباز و خصوصاً با شکوفایی مکتب یونان در آرای افلاطون و ارسطو بدین امر توجّه شده است. در اسلام نیز توجّه به مقوله تعلیم و تربیت سابقه‌ای دیرینه دارد و این امر ناشی از جایگاه والا و دغدغه وافری است که مکتب اسلام برای تعلیم و تربیت قائل است. اندیشمندان مسلمان در پرتو تعالیم انسان‌ساز اسلام به موضوع انسان و کمال و سعادت او و راه‌های وصول به کمال، بسیار پرداخته‌اند و نظام‌هایی فکری را برای پاسخگویی به سؤالات مربوط به…

چکیده: یكی از فضایل مهم در حوزه اخلاق، «تواضع» است و فیلسوفان اخلاق در باب ماهیت تواضع و مولفه های تشكیل دهنده آن بسیار سخن گفته اند. در این پژوهش به تبیین و تحلیل دیدگاه های فیلسوفان اخلاقِ معاصر غربی پرداخته شده است؛ این نظریات را می توان در چهار گروه دسته بندی كرد: 1. نظریه باور محور؛ 2. نظریه مبتنی بر غفلت؛ 3. نظریه میل محور؛ 4. نظریه مبتنی بر عدم تقارن. با تحلیل این نظریات معلوم می شود كه برخی از آنها نه جامع اند و نه مانع و برخی دیگر از توجیه فضیلت بودنِ تواضع ناتوان اند….