اخلاقی

چکیده یكی از مباحث مهم در اخلاق اسلامی كه در قرآن و روایات بدان بسیار توجه شده، آفات اعضای بدن است. بر مبنای آموزه های قرآن و سنت، هر یك از اعضای بدن، در كنار منافعی كه برای صاحب خود دارند، در صورت بهره برداری نادرست، مضاری نیز برای فرد می توانند داشته باشند. در این میان زبان یكی از اعضایی است كه به دلیل كاربست فراوانش در زندگی، لغزش های بیشتری نیز دارد و آفت های بیشتری را می تواند متوجه فرد سازد. این پژوهش، سه آفت مهم زبان یعنی غیبت، بهتان و تهمت را، كه به نوعی با…
چکیده قرآن كریم برای هدایت انسان ها نازل شده است و مسلما نباید این فلسفه ی مهم و اساسی نزول آن از سوی مسلمانان تحت الشعاع برخی از بهره گیری های ابتدایی و یا شاید نامربوط قرار گیرد. اگر چه قرآن كریم ذكر است و آرامش بخش دل های پویندگان راهش؛ اما این كه از آن فقط به عنوان ابزاری برای رسیدن به مقاصد شخصی و در اغلب موارد دنیوی استفاده شود، نه در خور سان و منزلت قرآن كریم است و نه زیبنده ی پیروان آن. کلیدواژگان: استخاره، استخاره‌ی قلبی، استخاره‌ی عام و خاص، تقال به قرآن
خردورزی یكی از نعمت‌های بزرگی كه خداوند متعال به بشر ارزانی داشته “عقل” است. انسان با چراغ عقل می‏تواند راه‌های تاریك زندگی را به سهولت طی كند و از خطرگاه‌های آن به سلامت بگذرد. هر كس كه این چراغ را در خود فروزان نگه داشت دنیا و آخرت او روشن و پرفروغ است. در قرآن، سفارش زیادی به باروری عقل و هم بهره ‏وری از آن شده است؛ در این كتاب عظیم، بدترین موجودات آنانند كه اندیشه‏ گر نیستند: “ان شرّ الدواب عنداللّه الصّمّ البكم الذین لایعقلون”.1 اساساً یكی از علل مهم بعثت پیامبران نیز همین بوده است كه عقل‌های…
چكیده: این بحث كه بازنویسى درس‏‌هاى اخلاق استاد مصباح است، به بازكاوى موانع توبه میپردازد. طرح شبهات و وساوس شیطان از جمله عواملى است كه موجب میشود انسان در انجام توبه و بازگشت حقیقى به سوى خداى متعال با تردید مواجه شود. توهم اینكه شفاعت موجب میشود همه گناهان انسان بخشیده شود و نیازى به توبه نیست نیز از جمله موانع بزرگ توبه است. در صورتى شفاعت رخ میدهد كه اولاً، انسان شرایط لازم را براى آن داشته باشد. ثانیا، این شفاعت شامل عالم برزخ نمیشود؛ فرد گناهكار در عالم برزخ، عذاب و كیفر گناهان خویش را خواهد چشید. علاوه…
چکیده: توبه از مسائل اساسی دین است و همواره آثار تربیتی سازنده ای در زندگی انسان دارد انسان همواره در معرض گناه و وسوسه های شیطانی قرار دارد و گاه ممکن است در اثر غفلت دچار لغزش و آلوده به گناه شود…
چکیده: فقیهان شیعه با توجه به روایات اهل‌بیت (ع) ـ در مقابل دیدگاه اهل سنت ـ بین مرتد فطری مرد و مرتد ملی تفاوت قائل شده‌اند، از این حیث که از مرتد فطری توبه خواسته نمی‌شود و حد ارتداد بر او جاری خواهد شد، اما از مرتد ملی حاکم شرع توبه می‌خواهد و در صورت توبه، حد ارتداد برداشته می‌شود. حال اگر مرتد فطری پیش از اقامه بینه ـ بدون اکراه و اجبار ـ توبه کرد آیا فایده‌ای بر آن مترتب است یا خیر؟ مشهور فقها بر این باورند که توبه مرتد فطری، حکم قتل، جدایی از همسر و تقسیم…
چکیده: گرچه توبه از بنیادهای حقوق کیفری اسلام است که برای اصلاح مجرم و خطاکار در نظر گرفته شده است و حتی در پاره‌ای موارد، باعث سقوط (عفو) مجازت می‌شود، کمتر می‌بینیم که در محاکم قضایی و در نزد قضات از آن برای سقوط مجازات مجرمان استفاده شود. در این مقاله ضمن بررسی مسأله توبه و بیان دلایل فقهی در این باره، به چگونگی و اهمیت استفاده از آن در سقوط مجازات مجرمان پرداخته‌ایم و چنین نتیجه گرفته‌ایم که اگر به توبه متهم و مجرم توجه خاصی بشود (البته با توجه به آیات و روایاتی که در این زمینه وجود…
چکیده مؤمنان همواره در جست‌وجوی معارف بلند و برخورداری از نعمت‌های دنیوی و اخروی هستند و در مناجات با خدای خویش، در پی وصول به قرب الهی هستند. از این‌رو، به خدای متعال و اهل‌بیت «علیهم‌ السلام» توسل می‌جویند. مؤمنانی که به‌ مراتب عالی معرفت خدا دست‌یافته‌اند، قرب خدا را مطلوب ذاتی خویش می‌دانند. این مقصد از طریق سیر اختیار و از شیوه‌ها و راه‌های ممکن خاصی امکان حصول دارد. شیوه‌های ذوقی و سلیقه‌ای راه به‌جایی نمی‌برد.
چکیده: هر انسان با معرفت و اندیشه مندی چون به کردار گذشته خود نظر افکند، بی شک خویش را در برابر وجدانش شرمسار و در پیشگاه با عظمت آفریدگار گناهکار می یابد. اگر شخصی را این حال نباشد یا غافل و بی فکر است یا بی معرفت. این حال که از آن به یقظه یا هشیاری وجدان تعبیر می کنند، مبدأ حرکتی است روحانی که از آگاهی برمی خیزد و انسان را به بازگشت به خدای مهربان و جبران خسران گذشته وا می دارد، در حالی که با نوعی بیم و خشیت همراه است. بیمی که در این هشیاری و…
چکیده: در این مقاله ابتدا جایگاه حضرت زینب (س) در واقعه عظیم عاشورا مورد نظر قرار گرفته و در ادامه، خطبه‌های ارزشمند ایشان معرفی‌ شده‌اند. خطبه‌های حضرت زینب (س) را می‌توان در رسالت عظیم ایشان یعنی زنده نگه‌داشتن فلسفه عاشورا به معنای عدالت‌خواهی و ظلم‌ستیزی و برپا نگه‌داشتن حق و حقیقت در طول تاریخ دانست. با روشنگری‌های زینب كبری (س)، همگان از حقیقت واقعه عاشورا آگاه شدند، بسیاری از مردم ابراز پشیمانی نمودند، دستگاه اموی رسوا شد و زمینه‌های حركات نظامی علیه امویان و یزید فراهم گردید. پرچم‌داری حضرت زینب (س) در ابلاغ پیام عاشورا برای جهانیان ثابت كرد كه…
چکیده: امروزه، گسترش بازارها، تنوع محصولات و افزایش تعداد شرکت‌های تولیدی، فضایی رقابتی را در بازار پدید آورده و در نتیجه شرکت‌ها ناچار به استفاده از راهبردهایی هستند که سودآوری و ماندگاریِ بیشتر آنها را در بازار به ارمغان آورد. در این میان، توجه بیش از اندازه به بقای شرکت و سودآوری آن، موجب انحراف توجه مدیران از یک اصل اساسی، یعنی اخلاق در مدیریت فعالیت‌های بازاریابی می‌گردد. اهمیت این امر به‌طور خاص در جوامع اسلامی بسیار چشمگیر است؛ بنابراین شناختِ معیارهای اخلاقی اسلام در فعالیت‌های بازاریابی و عمل به آنها، راهکاری است که نه‌تنها در چنین جوامعی به دلیل…
چکیده: الگوی زندگی مؤمنانه در همه ابعاد سبک زندگی (نگرش، انگیزش، منش) تأثیرگذار است. در نظام اخلاق اسلامی، پیوند ناگسستنی میان رفتارهای دینی و صفات نفسانی (فضایل و رذایل) برقرار است. برخی از این صفات، تأثیرات مهمی بر انسان و ظهورات بیرونی وی دارد. بخل به‌عنوان یکی از این رذایل اخلاقی، نگرش، انگیزش و رفتارهای فرد مبتلی را تغییر می‌دهد. این مسئله موجب تغییر سبک زندگی وی و فاصله گرفتن از شاخص‌های سبک زندگی مؤمنانه می‌شود. در این مقاله برآنیم تا به روش اسنادی و کتابخانه‌ای و با رویکرد سبک زندگی پیامدهای بخل را در سه سطح نگرش ـ شناخت،…