پایان-نامه

چکیده: در جهان اندیشه شیعی به دلیل گستردگی و دیرینه فراوان این مکتب، شخصیت‌های بزرگ فراوانی درخشیده و البته به این اندیشه نیز کمال و توسعه بخشیده‌اند، از دوره‌های مهم تاریخ تشیع به لحاظ تأثیر شگرف آن در فرهنگ دینی، فاصله بین قرون چهارم تا آغاز قرن دهم هجری است. در این دوره از جمله اقشار تأثیرگذار بر تحولات و اوضاع اجتماعی شیعیان، افراد و اشخاص صاحب نام شامل: علما و فقهای مدارس علمیه‌ی به ویژه نجف، بغداد، حله و… بودند. پیش از ورود سلجوقیان به بغداد، محافل علمی در این شهر رونق داشت که در رأس آن‌ها شیخ مفید،…
چکیده: پژوهش حاضر با عنوان وضعیت سیاسی و اجتماعی شیعیان عراق در دوران حزب بعث به پاسخ این سؤال می‌پردازد که وضعیت شیعیان عراق در سال‌های ۱۹۶۸، از زمان روی کار آمدن حزب بعث تا سقوط آن در ۲۰۰۳ از لحاظ سیاسی و اجتماعی چگونه بود؟ فرضیه پژوهش برآنست که شیعیان عراق در دوره حزب بعث با نوعی استیصال حقیقی سازمان‌یافته‌ای از طرف رژیم بعث مواجه شدند که زمینه‌های ضعف اجتماعی و سیاسی آنان را در درازمدت فراهم آورد اوضاع سیاسی و اجتماعی شیعیان عراق پیش از روی کار آمدن حزب بعث، محور اصلی بحث در فصل اول است. تشیع…
چکیده: تحولات خاورمیانه در چند دهه اخیر شاهد جنبش‌های اسلامی، متأثر از تغییرات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مسلمانان است. در این میان، خیزش شیعیان به‌عنوان بازیگران مهم منطقه‌ای و بین‌المللی نقش مؤثری در این معادلات داشته؛ به‌طوری‌که ما همواره در منطقه خاورمیانه شاهد جنبش‌های اسلامی متأثر از تشیع سیاسی هستیم؛ و همچنین این شاخص هویت‌ساز در بروز انقلاب، تسریع تحولات و ایجاد تغییرات سیاسی در بین کشورهای منطقه موثّر بوده و چارچوبِ تحلیلی جدیدی را برای توزیع قدرت ارائه کرده بطوریکه شیعیان منطقه ضمن نقش‌آفرینی در عرصه تحولات جدید به‌ویژه بیداری اسلامی درپی خودباوری، خیزش، وتکاملیابی سیاسی هستند و در…
چکیده: مکتب ائمه شیعه (ع) حاوی مطالب غنی، عمیق و همه‌جانبه در مورد آموزش بشر می‌باشد و چرا چنین نباشد، درحالی‌که داعیه این مکتب هدایت حقیقی انسان است. ازاین‌رو استخراج عناصر آموزش از این مکتب، ضروری به نظر می‌رسد. در این پژوهش سعی شده با عنایت به گفتار و رفتار معصومین (ع) درزمینه¬ی ماهیت و تبیین عناصر آموزش، به کشف قوانین و قواعد حاکم بر آن‌ها و نظام بخشی به مجموعه آن‌ها پرداخت. کوشش نگارنده بر این بوده تا در بررسی موضوع، حتی‌المقدور به همه عناصر آموزش، پرداخته شود و بنای تحلیل و تبیین خود را قرآن و روایات قرار…
چکیده: واژه انتظار همانند بسیاری از مفاهیم دینی قرائت پذیر می‌باشد و هر خوانشی موجب بروز الگوی رفتاری خاص خود در میان منتظران گردیده و دامنه این تأویلات از انتظار فعال تا انتظار منفعل گسترده شده است. ترسیم مدل مفهومی به‌واسطه تشخیص هنجارهای انتظار و نیز تدقیق در نوع رفتار منتظران اهداف اصلی پایان‌نامه است. در این پژوهش، پس از طرح موضوع و بیان پیشینه مطالعاتی و نظری انتظار، در فصل سوم محقق با شیوه‌ای اکتشافی و به‌وسیله تکنیک تحلیل متن در پی چیستی انتظاراتی است که از یک منتظر از سوی متفکران شاخص شیعه معاصر می‌رود؛ بنابراین با جستجو…
چکیده: دوران قاجاریه به لحاظ ظهور فرقه‌های مختلف عرفانی و تصوف گرا مانند شیخیه، صوفیه، بابیه، ازلیه و بهاییه در تاریخ ایران بعد از اسلام دارای اهمیت است. یکی از این فرقه‌ها بهاییت است که بنیان‌گذار آن حسینعلی بهاء است. وضعیت اسفناک اقتصادی و فقر مردم و شیوع بیماری‌های واگیردار و شکست‌های سیاسی و نظامی دولت در برابر کشورهای خارجی، بستر بروز فرقه‌های مذهبی را با شعار تسکین آلام مردم و برون‌رفت از فضای فوق‌الذکر فراهم می‌کند. در پیدایش این فرقه و مواجهات آن با علماء شیعه زمینه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی موردبررسی قرارمی گیرد. دربار قاجار با این…
چکیده: به دنبال شکست یزدگرد سوم آخرین پادشاه سلسله ساسانی در نیمه دوم قرن هفتم میلادی در برابر اعراب مسلمان، سرزمین ایران ضمیمه امپراتوری جدید مسلمانان تحت عنوان خلافت گردید. این حادثه بزرگ به‌تدریج منجر به ورود اسلام و به دنبال آن ورود نخستین فرقه سیاسی _ دینی در اسلام یعنی فرقه شیعه به درون ایران گردید. با پیشروی اعراب مسلمان به‌طرف شرق و جنوب شرقی امپراتوری ساسانی بذر دین اسلام و تشیع در تمام مناطق کاشته شد. ازاین‌روست که در منابع به‌صورت پراکنده ناگهان با ورود اسلام و شیعه در منتهی‌الیه شرقی مرزهای امپراتوری ساسانی از نیمه‌های دوم سده…
چکیده: چکیده پیدایش فرقه‌ها و شاخه‌های جدید از ادیان قدمتی برابر با تاریخ تمدن بشری دارد. موقعیت جغرافیایی و سیاسی کشورهای مسلمان مخصوصاً در حوزه غرب آسیا و شمال آفریقا سبب شده تا از دوران باستان پیروان ادیان گوناگون در کنار هم زندگی کرده و برحسب شرایط سیاسی و حکومتی در دوره‌های مختلف تاریخی هریک از ادیان دچار افت و خیز شوند. مخصوصاً ایران که همواره مستعد پرورش و ظهور ادیان، فرقه‌ها و مکاتب جدید بوده و پیدایش نمونه‌های بسیار از قبیل ادیان میترائیسم، زرتشتی، مانویت، مزدکیسم و …، و یا قدرت گیری مذهب نسطوری در دوره ساسانی در ایران…
چکیده: شیعه از زمان پیدایش تا دوران حیات امام موسی کاظم (ع) از نوسانات زیادی برخوردار بوده در این میان نقش امام در تثبیت و شکوفایی تشیع بی‌بدیل می‌باشد. به‌طوری‌که هم در تربیت شاگردان و مبارزه با خلفای بنی‌عباس که به دنبال تضعیف تعالیم و سنت پیامبر (ص) برآمده بودند و همچنین سیره‌ی نظری و عملی امام به‌عنوان الگویی برای افراد هم‌عصر خود از اهمیت زیادی برخوردار است. تحقیق حاضر، با تکیه به روش تاریخی و اسنادی درصدد آن است تا با توجه به منابع اصیل و متقن با این فرض که امام (ع) نقش مهمی در تثبیت تشیع داشته…
چکیده: بحث ولایت، با سرنوشت بشر و شوون روحی و اجتماعی وی پیوند خورده و نقش بارزی در شکوفایی شخصیت انسان و رسیدن او به قرب و لقاء پروردگار دارد. این تحقیق به دنبال کشف مفهوم ولایت در تفاسیر متصوفه می‌باشد، و در سه فصل سامان‌یافته است: در فصل اول به بررسی چیستی ولایت از دیدگاه مفسران متصوفه پرداخته‌شده که حاصل برداشت آنان از این مفهوم، تعمیم ولایت و عمومیت بخشیدن به آن، است. به دیگر سخن؛ به اعتقاد صوفیه، ولایت معصومین (ع) در اقطاب و شیوخ صوفیه تسرّی یافته و لذا آنان را همانند ائمه‌ی معصوم (ع)، ولیّ‌امر مسلمین…
چکیده: در این رساله، در پی‌شناخت چیستی هویت شیعیان در عصر امام باقر (ع) و امام صادق (ع) و بیان چگونگی شکل‌گیری آن هستیم و دست‌یابی به این شناخت، با ارزیابی نقشی که ارتباط با دیگر مذاهب و فرهنگ‌ها در شکل‌گیری هویت داشته صورت می‌گیرد. در مقام بیان چگونگی شکل‌گیری هویت، به شرایط کلی حاکم بر جامعه و فرهنگ و ارتباطی که شیعه با دیگری‌هایش داشته و این‌که چگونه این عوامل بر جهت‌گیری هویت شیعیان اثر گذاشته و البته به فراخوان‌هایی که از سوی امام باقر (ع) و امام صادق (ع) با توجه به شرایط مذکور صورت ‌گرفته و شیعه…
چکیده: به‌منظور انطباق صفات امیرالمؤمنین علی (ع) با آیات مربوط به صفات مؤمنین در قرآن، ابتدا تعداد سی آیه شریفه که به معرفی صفات مؤمنین پرداخته بودند را با تفسیر عنوان نمودیم این آیات شریفه مانند نوری مسیر رسیدن به کمال را برای انسان روشن می‌سازد. در ادامه به ذکر برخی از آیات قرآن کریم پرداختیم که ازنظر تفاسیر اهل سنت و شیعه بر فضائل حضرت علی (ع) دلالت دارند و در این راستا تأکید بر تفاسیر مهم اهل سنت بوده است لذا از تفاسیر بیشتری استفاده ‌شده است تا اثبات ادعا بیشتر از دیدگاه غیر شیعه صورت گرفته باشد…