پایان-نامه

 چکیده: با سقوط حکومت شیعه‌مذهب آل‌بویه، نفوذ و آزادی شیعیان امامیه در ایران، برای مدت مدیدی از دست رفت. سلجوقیان به‌عنوان حامیان سنی خلافت عباسی با تشیع درگیر بودند؛ که این امر شیعیان را به تقیّه واداشت. قدرت روزافزون سلاجقه، اقتدار سیاسی را در قلمرو اسلامی قبضه نمود. در اواخر سده‌ی ششم هجری، الناصر‌‌‌‌‌‌‌‌لدین‌الله برای تجدید اقتدار خلافت عباسی، درگیر منازعات سیاسی با نهاد سلطنت گردید که با سقوط سلاطین سلجوقی توسط خوارزمشاهیان، این آشفتگی سیاسی به قوّت خویش باقی ‌ماند. با حمله‌ی مغول و به‌تبع تأسیس حکومت ایلخانی که با تساهل و تسامح مذهبی ایشان همراه بود، زمینه‌ی ترویج…
چکیده: مناطق شمالی ایران ازجمله جرجان و استرآباد از زمان خلیفه دوم مورد هجمه اعراب بود. در زمان عباسیان مرکزی امن برای سادات علوی در برابر فشار خلفای بنی‌عباس شد و آرام آرام تأثیرات این حضور در مناطق و سرزمین‏های مجاور باعث آشنایی بیشتر و گرایش مردم شمال به تفکر شیعی گردید. سیر تطور تاریخ تشیع در جرجان و استرآباد از قرن سوم به بعد آشکارتر شد و علی‌رغم اینکه بخش زیادی از ساکنان این نواحی سنی مذهب بودند، اما تشیع به‌مرور در این مناطق فزونی یافت. فضاي عمومي و حكومت‌هاي مختلف بر گسترش و يا محدود شدن تشيع در…
چکیده: یکی از اساسی‌ترین موضوعاتی است که در تاریخ ایران مطرح می‌شود. مهاجرت سادات علوی قبایل شیعی در سده‌های نخستین اسلامی، به مناطق ایران؛ زمینه‌ای مناسب برای رشد تدریجی تشیع در ایران فراهم کرد. هدف این پژوهش بررسی فعالیت‌های شیعی در سبزوار از حمله مغول تا روی کار آمدن صفویان است. مهم‌ترین رخدادی که در این زمان به وقوع پیوست تشکیل حکومت سربداران در این ناحیه است. بدون شک تبیین وقوع چنین رویدادی بدون در نظر گرفتن پیشینه تاریخی کنش‌های شیعی در ایران منطقه امکان‌پذیر نیست. ازاین‌رو پژوهش موجود با روش تاریخی (شیوه جمع‌آوری داده‌ها به شکل کتابخانه‌ای و بررسی…
چکیده: باروی کار آمدن دولت صفوی برای اولین بار تشیع به‌عنوان مذهب رسمی در ایران شناخته شد. درنتیجه اداره کشور بر مبنای فقه شیعه سبب شد تا شاهان صفوی علما را شریک حکومت قرار دهند. ایجاد شغل‌هایی مانند شیخ‌الاسلامی، ملاباشی و امامت جماعت، روحانیت شیعه را به‌عنوان یک طبقه اجتماعی خاص با نقش‌های جدید مطرح کرد. از طرفی نیاز مبرم مردم تازه شیعه به فراگیری احکام بر مبنای فتوای مکتب اهل‌بیت (ع) نیز در رشد کمی روحانیون تأثیر به سزایی گذاشت، وجود علمای بزرگ در این دوران نظیر شیخ بهایی، علامه مجلسی، ملاصدرا و دیگران سبب پویایی و تحولات عمیق…
چکیده: شخصیت عظیم و چندبعدی امیرمومنان علی (ع) ایجاب می‌کند که بخش وسیعی از مطالعات خاورشناسان حول محور اندیشه و جایگاه فکری سیاسی و اجتماعی آن حضرت صورت گیرد. سهم قابل‌توجهی از مطالعات خاورشناسان با سخنان حضرت به‌ویژه نهج‌البلاغه صرف بررسی صحت انتساب این سخنان به حضرت علی گردیده است. پایان‌نامه‌ی حاضر با کاوشی در مطالعات شیعه شناسی به بررسی دیدگاه خاورشناسان در مورد کلام امام علی به‌خصوص نهج‌البلاغه می‌پردازد. در این مطالعه تلاش شده ضمن بازشماری سوابق تحقیقات نهج‌البلاغه پژوهی در زبان انگلیسی از این رهگذر به نگرش و انگیزه‌های خاورشناسان پرداخته شود و با ارائه‌ی فهرستی روزآمد از…
  چکیده: اقدام مهم شاه اسماعیل یکم در رسمیت‌بخشی مذهب تشیع و برقراری پیوند بین مذهب و سیاست در حکومت صفویه، تحول مهمی بود در ایران صورت گرفت و در ایجاد وحدت سیاسی و شکل‌گیری هویت ملی و ارضی نقش عمده‌ای ایفا کرد. اگرچه در آغاز، قدرت شمشیر شاه اسماعیل در تصرف شهرها و ترویج مذهب جدید بی‌تأثیر نبود، اما صفویان دریافتند که برای تثبیت این مذهب در تاروپود جامعه و نهادینه‌سازی آن نیاز به اقدامات گسترده‌ی فرهنگی و تشکیلاتی است. دوره پنجاه‌ساله سلطنت شاه‌تهماسب یکم (984-930 ه‍. ق.)، فرزند و جانشین شاه اسماعیل یکم، فرصت مناسبی را فراهم آورد…
چکیده: اصطلاح احوال شخصیه یکی از موضوعات مهم و مطرح در حوزه حقوق خصوصی است که بین اهل‌فن بر سر تعریف و بیان مصادیق آن اختلاف‌نظر وجود دارد. لذا سعی ما در این پژوهش تببین این تأسیس حقوقی و سپس توضیح و تشریح مبانی فقهی احکام ارث مندرج در قانون احوال شخصیه اهل تشیع افغانستان به‌عنوان یکی از مصادیق آن می‌باشد. با عنایت به این موضوع، پژوهش حاضر از دو فصل کلی تشکیل‌شده است. درفصل نخست که خود شامل دو بخش است، ابتدائاً اصطلاح احوال شخصیه و مسائل آن در ارتباط با شیعیان افغانستان موردبحث و بررسی قرارگرفته و در…
 چکیده: پژوهش حاضر به بررسی نقش محقق کرکی در گسترش تشیع» می‌پردازد. محقق کرکی که یکی از علمای برجسته شیعه در عصر صفوی است، در دوره‌ای از تاریخ به ایران آمده که از رسمیت یافتن مذهب تشیع در این کشور زمان زیادی نگذشته بود و جامعه از کمبود فقهای شیعه و رساله‌های عملیه بشدت تنگنا بود. بی تردید، فعالیت علمی علمای شیعه در این دوره مهم‌ترین عامل در رشد و گسترش تشیع بوده است. با توجه به اینکه محقق کرکی علاوه بر دارا بودن مقام فقاهت، منصب شیخ‌الاسلامی را در عصر شاه طهماسب بعهده داشته است، این نظریه مطرح می‌شود…
چکیده: نظر به جایگاه ویژه مهدویت در نزد مسلمانان، به‌خصوص شیعیان، این موضوع از ابعاد مختلفی مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرد، بررسی و تحلیل تحقیقات مستشرقان در زمینه‌ی مهدویت، فصل مهمی از مطالعاتی را دربرمی گیرد که در دو قرن اخیر و به‌خصوص بعد از انقلاب اسلامی ایران در این زمینه صورت گرفته است. این پژوهش از نوع پژوهش بنیادی و به روش توصیفی ـ تحلیلی صورت گرفته است. بررسی‌های صورت گرفته از مطالعات مستشرقان در باب مهدویت، بیانگر اتخاذ روش نادرست نامعتبر ومغایر با اصول اعتقادی شیعه، از سوی آن‌ها در زمینه‌ی تحقیق درباره‌ی مهدویت بوده است، به‌طوری‌که…
 چکیده: تمدن به‌عنوان یک پدیده انسانی، اجتماعی دارای ابعاد گسترده در حیطه‌های مختلف می‌باشد و لزوم وجود اندیشه و دانش برای ساختن تمدن، امری مسلم و اجتناب‏ناپذیر است و بدون آن تمدن بنیان نمی‌پذیرد. در تمدن اسلامی نیز چنین بوده و بُعد علمی آن محصول تلاش‌های علمی بی‌شماری در طول تمدن اسلامی می‌باشد. در این میان امام صادق (ع) با تلاش‌های علمی گسترده خویش و تربیت اصحاب و شاگردان دانشمند، نقش بسیار چشمگیری در این زمینه داشته است. وجود انبوه روایات امام صادق (ع) در منابع شیعه و اهل سنت بیانگر نقش علمی حضرت در زمان خویش می‌باشد، به‌ویژه که…
چکیده: نقش زنان در ابعاد گوناگون اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تاریخ شیعه به‌عنوان ادامه‌دهنده و تجلی اسلام راستین ـ پس از انحرافات به وجود آمده در ساختار رهبری و حکومت اسلامی بعد از پیامبر (ص) ـ جایگاهی ممتاز دارد. آنان با الهام از آموزه‌های مذهبی و فرهنگی شیعه و با توجه به جایگاه تعیین‌کننده‌ی خود در تربیت افراد خانواده، به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم در تثبیت، تعمیق و اشاعه‌ی فرهنگ شیعی تأثیرگذار بوده و در برخی مراحل سرنوشت‌ساز شدند. در این تحقیق که به روش پژوهش تاریخی انجام‌گرفته است با بررسی و تحقیق در متون تاریخی، شواهد متعددی از حضور بانوان…
چکیده: نوشتار حاضر که به «نقش شیعیان در فرهنگ و تمدن افغانستان از آغاز تا صفویه» مى‏پردازد، پس از شناسایى قلمرو گذشته افغانستان در ده قرن اولیه اسلامى تحت عنوان خراسان، به این سؤال اساسى که آیا خراسان قدیم همه سرزمین افغانستان (فعلى) را شامل مى‏شده است یا بخشى از آن را، پاسخ مى‏دهد. سپس اوضاع طبیعى، اقتصادى و نیز سیاسى اجتماعى افغانستان را مورد بررسى قرار داده و گفته شده است که افغانستان آن روز از نظر طبیعى داراى آب و هواى ملایم و مرطوب و سرزمین حاصل خیزى بوده است و همچنین از دسته‏اى از کوه‏ها و رودخانه‏هاى…