کلامی

چکیده در سالیان اخیر در باره ارتباط دین با سیاست نظریه هایی فراوان ارائه شده است؛ چه از جانب جوامعی با فرهنگ عربی و چه از سوی قدرت های الحادی و کفر پیشه شرقی که این دو بلوک قدرت هر کدام به نوعی رابطه دین و سیاسی با یکدیگر را زیر سوال برده و وجود این رابطه را نفی کرده اند. استکبار غرب دم از وجود دین و سیاست می زند، اما دینی که تنها جنبه شخصی دارد و حداکثر در چهار دیواری کلیسا محدود و محبوس است و خاصیتی در صحنه های اجتماعی وسیاسی جامعه ندارد. استکبار فروپاشیده شرق…

 چکیده: سیره پیامبر (ص) به‌عنوان شیوه‌نامه رفتار آن حضرت (ص)، راهنمای رفتار و کردار ما مسلمانان می‌باشد. آن حضرت (ص) به حکم آیه (لقد کان فیکم رسول‌الله اسوه حسنه)؛ در تمام عرصه‌های زندگی الگوی نیکویی است که باید به آن حضرت (ص) تأسی نمود؛ چرا که اقتدا و تأسی به آن بزرگوار، اقتدا به تمام خوبی‌ها و نیکی‌ها و زیبایی‌هاست. این پژوهش که به بررسی (سیره رسول خدا (ص) در برخورد با منافقان) پرداخت، در شش فصل تنظیم شده است. فصل اول آن، شامل (کلیات) و فصل دوم آن، مباحثی چون سنت، سیره، اهمیت و تحریف سیره و … را…

چکیده: خوف ‌و رجا از واژه‌هایی است که در فرهنگ عرفان اسلامی جایگاه ویژه‌ای داشته و از جمله‌ای نشانه‌هایی است که بیشترین ارتباط را با شناخت انسان از پروردگار خویش دارند. تحقیق ایمان نزد هر شخص متوسط به بلوغ این دوصفت در وی است تا هنگامی که انسان متجلی به این دو صفت نباشد مومن تلقی نمی‌گردد. نظریه اهمیت این دو صفت و جایگاه آن‌ها در حوزه‌های عرفان اسلامی، اقدام به بررسی آن‌ها از دو منظر نموده‌ایم. یکی دیدگاه امام عارفان علی (ع) و دیگری محمد غزالی است. بدین منظور در فصل دوم ابتدا مفاهیم کلی خوف و رجا و…

چکیده: مسأله‌ی قضا و قدر یکی از پیچیده‌ترین و عمیق‌ترین مسائل فلسفی و کلامی است. این مساله پیشینه‌ای به قدمت تاریخ دارد و همواره از بدو خلقت ذهن همگان را به خود مشغول داشته است. این مساله با آنچه امروزه به «سرنوشت» معروف است، ارتباط نزدیکی دارد. البته متالهان و خداباوران مساله سرنوشت را در ارتباط با علم و اراده الهی تفسیر می‌کنند؛ اما ملحدان آن را در چارچوب حتمیت‌های بر خواسته از علل و اسباب مادی محصول می‌سازند. رساله‌ی حاضر در فضای فلسفه و کلام اسلامی به تبیین مساله ی قضا و قدر در بیانات امام علی (ع) و…

چکیده: از ابعاد برجسته شخصیت معصومین (ع) مقام علمی ایشان است که وسیله‌ای است برای هدایت و نیز موجب جذب دل‌های تشنه و فکرها و اندیشه‌ها می‌گردد و سبب کشف حقیقت می‌شود. سخنان امام العارفین، حضرت سیدالساجدین (ع) بیشتر به‌صورت مناجات‌ها و راز و نیازهایی است که از دلی سوزان و چشمی گریان و ضمیری مطمئن، در تاریکی و ظلمت روزگار اموی، نشأت‌گرفته است. این نیایش‌ها، علاوه بر آنکه موجب قرب انسان به آفریدگار هستی می‌گردد و رابطه‌ای مستحکم و ناگسستنی بین انسان و خالق خویش ایجاد می‌کند، یکی از منابع علوم بشری از جمله فلسفه می‌باشد. صحیفه سجادیه آن…

چکیده: نظر به رخداد حماسه حسینی در دهه‌ی شصت هجری فزونی بدعت‌ها و انحرافات نظری و عملی در جهان اسلام، رسالت امام سجاد (ع) در حفظ اسلام و مذهب تشیع با دشواری‌هایی روبرو شد و این دوره را به یکی از حساس‌ترین مهم‌ترین ادوار تاریخی امامیه مبدل نمود. کاویدن ابعاد نهضت علمی و فرهنگی امام سجاد (ع)، در پاسداری از معارف اعتقادی امامیه در جامعه بحران‌زده آن روزگار مسئله اصلی این پژوهش است که قصد دارد با گردآوری مستندات نقلی و تاریخی تلاش‌های آن حضرت را در ساحت آموزه‌های اعتقادی امامیه بررسی کرده و چگونگی روش ایشان در تبیین معارف…

چکیده: بدون تردید یکی از وظایف مهم بزرگان، حفاظت از سنگر عقاید و معارف اسلام از دستبرد تحریف و تغییر و به‌تبع آن، مبارزه با راهزنان اندیشه اسلامی و بدعت‌گذاران است; چرا که سکوت و تساهل در برابر آن‌ها افزون بر اینکه سبب تزلزل اندیشه مردم در اصول و ارکان دین و تحریف حقایق می‌شود، نوعی کتمان حقیقت را نیز در پی دارد و انسان را مشمول این آیه می‌سازد: «اِنَّ الذَّینَ یَکتُمُون مَا اَنزَلنَا مِنَ البَیِّناتِ وَ الهُدی مِن بَعدِ مَا بَیَّنّاه لِلنّاسِ فی الکِتابِ اُولئِکَ یَلعَنَهُمُ اللّهُ وَ یَلعَنُهُمُ اللاّعِنُونَ; کسانی که ادلّه روشن و وسیله هدایتی را…

چکیده: امام صادق (ع) با متکلمان اهل سنت در زمینه‌های مختلف دارای مناظرات و مباحثاتی می‌باشند که می‌توان از این تعاملات و نحوه آن پی به شناخت سیره علمی و اجتماعی امام صادق (ع) برد. امام صادق (ع) پیشوای ششم شیعیان به‌عنوان رئیس مکتب جعفری پیروان خویش را به هم‌زیستی با اهل سنت دعوت می‌نمود تا به این شیوه شیعیان از جامعه که اکثریت آن با اهل سنت بود منزوی نشوند و هم بتوانند احکام و اصول شیعه را با ملایمت به آنان منتقل کنند. ازاین‌روی در مدار حق با مسامحه با آنان رفتار می‌نمودند، اما این سهل گرفتن هرگز…

چکیده: اهمیت مسأله‌ی ولایت و اعتقادات درست بر کسی پوشیده نیست و به خاطر اهمیت فراوان همین مسأله، خداوند پیامبران را برای هدایت و اصلاح انسان فرستاد و این امر همواره مورد بحث و گفتگو بوده است چرا که همیشه در اثر انحرافات فکری، افراط، بدفهمی و عدم شناخت صحیح اختلافاتی پیش می‌آمد و در نتیجه فرقه‌ای انحرافی را تشکیل می‌دادند یکی از این فرقه‌ها؛ فرقه‌ی باطنیه بود که با تقطیع‌های نادرست از احادیثِ ائمه (ع) و قائل به باطن بودن برای هر چیز و افراط در این زمینه و تعدی و تجاوز از حدود الهی به فرقه‌ای مشرک، کافر،…

چکیده: در دیدگاه امام کاظم (ع)، عقل از مراتب مختلفی برخوردار بوده و در هر مرتبه به سطحی از ادراکات و معارف دست می‌یابد. استکمال عقل و شکوفایی آن از طریق به‌کارگیری مراتب اولیه عقل، انجام طاعات و دوری از معاصی و پیروی کامل از اهل‌بیت (ع) میسر است و در مرتبه عقل استدلالی و برهانی، انسان می‌تواند با بهره از اصول اولیه و صورت‌های استدلالی به نتایجی معتبر در معارف دینی و از جمله مقوله توحید دست یابد و اعتبار این امورِ عقلی و برهانی، اعتباری ذاتی است.

چکیده: خدای متعال برای هدایت انسان‌ها، پیامبران را به‌سوی مردم ارسال می‌داشت. پس از پیامبران، اوصیای ایشان عهده‌دار حفظ شریعت آنان بوده و سعی بر آن داشتند، تا جامعه را از انحراف و هلاکت رهایی بخشند. در زمان هشتمین وصی پیامبر (ص)، امام رضا (ع)، به لحاظ وجود زندیقان، بحث‌های کلامی بسیار وسیعی، درباره مواردی چون توحید و اصل اثبات وجود خداوند، به‌شدت مطرح بوده است. با شروع نهضت ترجمه، ورود بی‌محابای علمای سایر ادیان آسمانی نظیر مسیحیان، یهودیان و زرتشتی‌ها به مراکز قدرت، بحث‌های پردامنه‌ای در زمینه عصمت انبیاء (ع) و نبوت پیامبر اکرم (ص) به دنبال داشت. علاوه…