کلامی

 چکیده: بحث درباره واقعیت‌های هستی، ارتباط پدیده‌ها با یکدیگر، نیاز پدیده‌ها به علت هستی‌بخش، ذرات، صفات و افعال علت هستی‌بخش و … از اساسی‌ترین مباحث در زندگی بشر بوده، هست و خواهد بود. مجموعه این مباحث که فلسفه الهی را تشکیل می‌دهد، به دلیل آنکه نقشی اساسی و زیربنایی را در شناخت امور واقعی از امور غیرواقعی، تحکیم اصول و مبانی جهان‌بینی دینی و تثبیت باورها دارد، با ارائه قوی‌ترین و عمیق‌ترین براهین و استدلال‌های عقلی می‌تواند از حریم دین و مسائل اساسی آن به بهترین وجه ممکن دفاع کند، بنابراین مورد توجه ادیان آسمانی بوده و توسط رهبران این…
چکیده: پژوهش حاضر به بررسی براهین اثبات وجود خدا که در کلام دو امام معصوم حضرت امام علی (ع) و امام رضا (ع) به کار رفته می‌پردازد؛ تا میزان استفاده دو امام و نیز شباهت‌ها و تفاوت‌ها در شیوه استفاده‌ی دو امام مشخص گردد. البته وقتی گفته می‌شود «برهان»، نباید انتظار داشت که در اغلب موارد، براهین کاملی که از صغری و کبری تشکیل شده باشند، در کلام دو امام یافت شود، بلکه شاید چنین موردی به‌صورت کاملاً نادر یافت گردد؛ مخصوصاً که دغدغه امامان، اولاً و بالذات اثبات وجود خدا نبوده، و بیشتر به بیان صفات و ویژگی‌های او…
چکیده: مناظرات فلسفی و کلامی امام رضا (ع) یکی از برجسته‌ترین شیوه‌های تربیتی اسلام است. این پژوهش به تبیین و تحلیل ابعاد تربیتی روش امام رضا (ع) در مناظرات فلسفی و کلامی پرداخته است. نوع تحقیق حاضر، بنیادی نظری و روش تحقیق آن توصیفی – تحلیلی مبتنی بر روش کتابخانه‌ای است. مناظرات فلسفی و کلامی امام رضا (ع) بر پنج مبانی تربیتی استوار است. این مبانی تربیتی یا گزاره‌های کلی اخباری به این ترتیب است: انسان به‌طور بالقوه توانایی مناظره دارد، منشأ مناظره ویژگی حقیقت‌جویی انسان است، میل به تعالی اندیشه و تقویت تفکر در انسان، برخورداری از قوه بیان،…
چکیده: چکیده این پایان‌نامه شامل: خلاصه، اهداف، روش‌های اجرا و نتایج به دست آمده می‌باشد؛ این پژوهش با این هدف که نگاه قرآن و ائمه (ع) به‌ویژه امام هادی (ع) به مسئله جبر و اختیار چگونه بوده است؟ و از آنجا که مسئله جبر و اختیار از مسائل مهم اعتقادی است و باید عقاید ما برگرفته از اعتقادات ارائه شده توسط ائمه هدی (ع) باشد، لازم است این مسئله از منظر این بزرگواران به‌تفصیل مورد بررسی قرار گیرد و چون درباره نامه امام هادی (ع) به اهل اهواز کاری صورت نگرفته است، ضرورت دارد درباره‌اش تحقیق شود. پرسش اصلی این…
چکیده: موضوع تحقیق حاضر «بررسی عقلی جبر و اختیار در نامه امام علی بن محمد هادی (ع)» است. در این تحقیق تلاش شده است که فرمایشات حضرت امام هادی (ع) راجع به دو مذهب «مفوضه» و «اشاعره» در مورد خَلق اَعمال، ارائه و با نقد هر دو مذهب، نظریه امر بین الامرین اثبات، و در نهایت به توضیح و بسط این نظریه پرداخته شود. تلاش اشاعره بر این بود که با تکیه بر توحید در ذات و افعال، افعال انسان را محکوم به جبر معنوی کنند، و در مقام استدلال صور مختلفی را بکار گرفته‌اند. این استدلال‌ها در صورت‌های فلسفی…
چکیده: این پژوهش به «بررسی مبانی فقهی و حدود مسئولیت منصب نیابت از امام عصر (عج)» پرداخته است. عنوانی که اذهان عموم را به برنامه‌ریزی دقیق خداوند برای ادامه‌ی مسیر رهبری مردم در هر عصری به‌ویژه دوران غیبت سوق می‌دهد. امیدواریم با تحلیل علمی منصب نیابت و استناد به کتب فقهی، سؤالات و شبهات مخاطبان گرامی در این زمینه پاسخ داده شود. غیبت امام (ع) موضوعی است که معصومین (ع) هر یک به‌نوعی شیعیان را به پذیرش آن تمرین داده و تکلیف امت اسلامی را معین فرموده‌اند. امام زمان (ع) نیز عدم ظهور خود را در دوران غیبت صغری با…
چکیده: در دورانی که شاهد اختلافات شدید فکری و تضادهای اساسی بر سر مسائل مختلف هستیم شناخت اهل‌بیت (ع) و گوش جان به سخنان آن بزرگواران سپردن و اقتدا به آن‌ها می‌تواند راه گشای خوبی برای حل اختلافات باشد که لازمه‌ی این کار شناخت حق اهل‌بیت (ع) و به‌جا آوردن و ادا کردن آن حقوق است. حقوقی که حتی در مذاهب و فرقه‌های غیر تشیّع مذاهب اهل سنت نیز به رسمیت شناخته شده است و از زبان بزرگان آن‌ها نیز در کتبشان نقل گردیده است. از این‌رو تحقیقی که پیش روی شماست پژوهشی است پیرامون بررسی حقوق اهل‌بیت (ع) از…
چکیده: رهیافت‌های گوناگون برای بررسی مسأله خاتمیت و تفاسیر مختلف اندیشمندان از این مسأله وجود دارد. هر یک از این موارد بر اساس مبانی و ادله‌ای برای بیان ضرورت بحث نبوت و خاتمیت است. حال قرآن و روایات نیز به نحوی به تفسیر حقیقت خاتمیت پرداخته‌اند که شاید متفاوت با تفسیر برخی عالمان باشد. از سویی نیز پس از وفات خاتم انبیاء (ص)، ارسال مردان آسمانی از سوی خداوند قطع نشد و مقامی به نام امامت ادامه‌یافت. چنین شد که برخی شئون و نقش‌ها نیز توسط ائمه (ع) به عهده گرفته شد. این نقش‌ها و وظایف که هرکدام به نحوی…
چکیده: موضوع تحقیق با عنوان بررسی عصمت اهل‌بیت (ع) در تفاسیر معروف اهل سنت می‌باشد که این موضوع در پنج فصل بیان می‌شود. فصل اول درباره کلیات است که شامل تبیین موضوع «عصمت اهل‌بیت (ع)» ضرورت تحقیق، اهمیت و ضرورت عصمت برای حضرات ائمه معصومین (ع) مثل اهمیت آن برای انبیای الهی (ع) است؛ زیرا آن‌ها ادامه‌دهندگان راه انبیاء الهی (ع) و کامل کننده رسالت هستند. سؤالات اصلی و فرعی تحقیق، فرضیه تحقیق، عصمت اهل‌بیت (ع) عمدتاً مورد انکار مفسران معروف اهل سنت می‌باشد. روش تحقیق و مفهوم‌شناسی عصمت، معنی عصمت در لغت، معنای عصمت در قرآن و نزد مفسران،…
چکیده: یکی از تمایلات و خواسته‌های فطری بشر، عشق به دانستن است حتّی در بسـیاری مـوارد به‌وسیله این تمایل فطری درصدد برطرف کردن نیازهای مادی نمی‌باشد، بلکـه بر اساس احسـاس نیاز فطری است و از آنجا که منشأ این علقة به علم، کمال خواهی است، درصـدد ایـن اسـت کـه علم را از سرچشمه‌ای ناب دریافت کند. امامیه که از اعتقاد به ولی خـدا بهره‌مند است. علـم را برای حل مجهولات خود از زبان مبارک ائمه اطهار که اولیای الهی‌اند، دریافـت کنـد؛ زیـرا علـم ایشان به علم لایزال الهی متصل است. بنابراین در پژوهش حاضر سعی شـده اسـت بـه شـناخت اصول…
چکیده: حقیقت نوری اهل‌بیت (ع) یکی از مهم‌ترین فضائل آنان به شمار می‌رود و نقشی بنیادین نسبت به سایر فضائل ائمه دارد و معرفت به ائمه (ع) و بالطبع معرفت حقیقی حق از طریق شناخت این حقیقت حاصل می‌شود. این حقیقت به‌طورکلی شامل دو قسمت می‌باشد 1- خلقت نوری اهل‌بیت (ع) 2- مقام نورانیت اهل‌بیت (ع) نور ائمه (ع) اولین مخلوق الهی می‌باشد که هستی با وجود آنان ظهور یافت قبل از آنان مخلوق دیگری خلق نشده بود. از این خلقت اولیه با عناوینی نظیر نور، روح، عقل، قلم یاد شده است. ائمه (ع) بعد از خلقت و پیش از…
چکیده: یکی از اصول مذهب تشیع امامت است و زیربنای مسأله ی امامت علم و عصمت است. از آنجا که موضوع عصمت، مبتنی بر علم و آگاهی است، بسیاری از عالمان بر موضوع علم پیامبر و امام (ع) پرداخته‌اند. در این رساله به مقام و منزلت امام و نسبت آن با پیامبر (ص) و گستره و فعلیت علم امام و روش کسب آن، با توجه به آیات قرآن کریم و روایات از دیدگاه علامه مجلسی و علامه طباطبایی پرداخته شده است. امامت مقامی است که باید از طرف خدای تعالی معین شود و امام باید مؤید از طرف پروردگار باشد….