کلامی

 چکیده: مسئله‌ی وفای به عهد هم در زندگی فردی و هم در زندگی اجتماعی تأثیرات فراوانی دارد. خداوند متعال برای رساندن بشر به سعادت و کمال از تمام آن‌ها به پرستش خود و عدم فریب از شیطان تعهد گرفته است و در جای‌جای قرآن عمل به این تعهدات را به انسان گوشزد کرده است. عهدهایی که خداوند با انسان بسته است به دو صورت عام و خاص است؛ عهدهای عام شامل همه‌ی انسان‌هاست و در همیشه‌ی تاریخ، جریان دارد ولی عهدهای خاص مربوط به گروهی از انسان‌ها و در برهه‌هایی خاص از زمان اتفاق افتاده است و به نسبت خاص…

 چکیده: مفهوم امانت یکی از مفاهیم اخلاقی مطرح شده در قرآن و روایات معصومین (ع) است که بخشی از اصول و قوانین رفتار افراد را در زندگی فردی و اجتماعی بیان می‌کند. مفسرین، مصادیق متعددی برای امانت مطرح شده در آیات قرآن بیان کرده‌اند از جمله دین الهی و اموال مردم. آیه 72 سوره احزاب، یکی از آیات مهم و مشکل قرآن است که مفسرین در تفسیر مفاهیم مطرح شده در آن نظرات گوناگونی بیان نموده‌اند. عرفا، عشق، معرفت، فیض الهی، اسرار حق، عهد الست، لطیفه انسانی و فلاسفه، عقل، خلافت انسانی، ولایت الهیه، استکمال در درجات وجود و رسیدن…

چکیده: پژوهش حاضر درصدد تبیین جایگاه معنایی واژه‌های اخلاقی «ایثار، اخلاص، استغفار، إنابه، بِرّ، رحمت، سلام و شکر» در قرآن کریم، به شیوه‌ی معناشناسی تاریخی و توصیفی است که پس از ریشه‌شناسی، معنای لغوی و اصطلاحی، مدلول حسی، معانی اساسی و نسبی، گستره‌ی مفهومی و مصداقی، وجوه معنایی، سیر تطوّر و حوزه‌ی معنایی آن‌ها در مقطع زمانی قبل و بعد از اسلام، بررسی شده و ارتباط معنایی آن‌ها با واژه‌های هم‌نشین و جانشین در قرآن مشخّص گردیده است. از این رو با توجّه به ویژگی تحقیق، از روش «توصیفی تحلیلی» استفاده شده است. معناشناسی تاریخی این واژه‌ها با استناد به…

 چکیده: معناشناسی بخشی از دانش زبان‌شناسی یا شاخه‌ای مستقل از آن است که از رهگذر آن می‌توان به تحلیل معنای واژه‌ها و جمله‌های یک متن پرداخت و جایگاه دقیق کلمه‌ها و ترکیب‌های آن را با توجه به نظام معنایی که در آن قرار دارد، به دست آورد. این نوشتار به معناشناسی واژه عفو در قرآن کریم می‌پردازد. عفو در لغت حامل معانی مختلف و حتی متضاد است. همچنین در قرآن نیز چندین معنا از سوی مفسران برای آن ارائه شده است که این معانی با توجه به واژگان هم‌نشین به دست می‌آید و سیاق به‌عنوان یکی از مهم‌ترین قرینه‌ها برای…

 چکیده: در سیره و رفتار و سخنان امامان معصوم (ع) پرهیز از خیانت یکی از معیارهای ایمان مسلمانان به خدا و رسول (ص) می‌باشد، چرا که آسیب خیانت پیش از دیگران متوجه فرد خیانت‌کار، خواهد شد. در نتیجه می‌توان گفت اگر کسی وعده می‌دهد و قصد دارد که به آن وفا نکند یا با کسی پیمان می‌بندد، در صورتی که قصد خیانت دارد یا طبیعتاً اهمیتی به وعده‌های خود نمی‌دهد این‌گونه افراد مورد سرزنش بوده، از عظمت روحی و اخلاق نیکوی انسانی دور می‌باشند. در منابع قرآنی و تفاسیر از واژه خیانت و مشتقات و مترادفات آن هم چون: غدر،…

چکیده: موضوع این رساله مقایسه آموزه‌های اخلاقی قرآن و عهدین در حوزه‌ معاشرت اجتماعی با تأکید بر عفو و عدالت است که در جهت تبیین جایگاه واقعی تعالیم قرآنی در بهبود روابط ‌جمعی و تأثیر بیشتر آن در این خصوص نسبت به کتاب‌ مقدس به بیان دو آموزه‌ی مهم اخلاقی در این دو کتاب با دید تحلیلی و تطبیقی می‌پردازد چون کمتر اثری را در این زمینه می‌توان یافت که به صورت تطبیقی و به طرز جامع به مقایسه موضوعات اخلاق اجتماعی پرداخته باشد. از طرفی هم چون همه خواهان نیک‌بختی و سعادتمندی و برای رسیدن به این هدف راهی…

 چکیده: آدمی از ابتدای خلقت خویش درصدد دست‌یابی به کمال و سعادت ابدی بوده و بدین منظور، روش‌های مختلفی را آزموده است. رسیدن انسان به سعادت ابدی فرا روی او قرار داده است و مدعی است کامل‌ترین و دقیق‌ترین قوانین را برای تمام بشریت و در تمام زمان‌ها در بر دارد. یکی از این روش‌ها، داشتن اعتدال در تمامی جوانب زندگی است که هر انسانی با داشتن ملاک‌هایی، می‌تواند به یک اعتدال و سلامت حداقلی که مورد نظر این نوشتار است، دست یافته و ابدیت خویش را تضمین نماید. در این پایان‌نامه، این معیارها که قرآن برای یک انسان معتدل…