کلامی

چکیده: خداوند متعال علت خلقت انسان و جن را عبادت خویش دانسته و از طرفی برای هدایت انسان به سوی بندگی خویش، انبیای خود را مأمور نموده است و برای هر قومی پیامبری فرستاده است اما به این اکتفا نکرده حجت درونی عقل را نیز برای انسان قرار داده تا بتواند از هدایت انبیا بهره ببرد. تأکیدات فراوان آیات و روایات بر تعقل در عبودیت به جهت بالا بردن سطح عبودیت و تقرب بندگان به خداوند متعال و دوری از عبودیت غیر اوست که می‌بایستی از عقل در راه شناخت و هدایت استفاده نمود. بهره‌مندی از عقلانیت تأثیرات مثبتی در…
 چکیده: در تحقیق حاضر در پی پاسخ به این سؤال اساسی هستیم که تأثیر محبت به خدا در هدایت چیست؟ هدف تحقیق بر این استوار بوده که تأثیر محبت به موضوع تربیتی و کاربردی تبدیل و نتایج آن به عرصه زندگی فردی و اجتماعی وارد شود. در این پژوهش از منابع معتبر تفسیری و حدیثی استفاده شده است. حقیقت محبت یک مسئله‌ی روحی و روانی همه انسان‌ها است. بدین معنا که انسان ذاتاً با مهر و محبت سرشته و اولین و اساسی‌ترین غذای روحی و روانی و معنوی آدمی با محبت تأمین می‌گردد. نتایج حاصل از این تحقیق آن است…
 چکیده: در این پژوهش، وعده و وعید الهی در قرآن مورد بررسی قرار گرفته و در شش فصل سامان یافته است. در فصل اول، معنای لغوی و اصطلاحی وعده و عید و لغات مترادف آن بیان گردیده است. در فصل دوم، اقسام وعده و عید و وعیدهای الهی که عبارتند از وعده به پیامبران، وعده راجع به قیامت و وعده و وعیدهای دنیوی و وعده و وعیدهای مشروط مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل سوم، به بحث کلامی وعده و وعید الهی پرداخته شده است و علل تخلف ناپذیری وعده‌های الهی، فلسفه و حکمت وعده‌های الهی، رابطه وعده و…
چکیده: شناخت انسان پایه و اساس علوم انسانی است؛ به همین دلیل داشتن شناخت درست از انسان، می‌تواند علوم انسانی را تبدیل به راه سعادت نماید و دست‌یابی به شناخت کامل از انسان تنها در سایه‌سار آموزه‌های وحیانی امکان‌پذیر است. در میان علوم انسانی، علم تربیت (تعلیم و تربیت) به دلیل گستره آن در تمام حیطه‌های انسانی، بیش از سایر علوم اهمیت دارد و اگر این علم، به معنای واقعی کلمه، انسانی نباشد، تأثیر آن در تمام جنبه‌های زندگی انسان آشکار خواهد بود. هدف از نگارش این رساله این است که با ایجاد شناخت نسبتاً دقیقی از انسان، علم تربیت…
 چکیده: متکلمین و دانشمندان شیعه به‌تبع محوریت اصل امامت که اساس تفسیر شیعه از اسلام را تشکیل می‌دهد در آثار علمی خود با استفاده از منابع روایی که در دست داشته‌اند و بر اساس مبانی معرفتی خود در گستره‌ای از علوم کلامی، فلسفی و عرفانی سعی در شناخت امام و ویژگی‌های او به‌عنوان رهبر و راهنمای خود و به‌عنوان انسانی که قول و عمل و تقریر او حجت می‌باشد داشته‌اند. علمای امامیه در باب مرجعیت علمی و سیاسی امام اتفاق‌نظر دارند، ولی ازآنجایی‌که امر امامت ازنظر شیعه ریشه در اصطلاح قرآنی آن دارد که منصبی الهی است که بعد از…
چکیده: این نوشتار دیدگاه‌های شیعه و اهل سنت در باره ماهیت امامت و ادله و شرایط آن را بررسیده و بر اساس آیات قرآن کریم و روایات معصومین ابعاد مختلف امامت و ویژگی‌های امام را تبیین می‌کند. نویسنده ضمن بیان شرایط امامت و خلافت از منظر اهل سنت به نقد مسئله سقیفه برای انتخاب خلیفه پس از پیامبر اسلام (پرداخته و به مبانی آنان در باره نصب امام و شرایط و ویژگی‌های او خدشه وارد می‌کند. پژوهش حاضر در دو باب ارائه‌شده است. در باب اول مفهوم امامت در مکتب کلامی اهل سنت، ادله آنان در مبحث امامت و نبوت،…
چکیده: امروزه تاریخ تفسیر قرآن کریم همچون بسیاری از علوم شکل‌گرفته در خصوص قرآن، دربرگیرنده‌ی گزارش‌های منابع اهل سنت می‌باشد. ازجمله دلایل این اتفاق، فضای باز موجود برای رشد آثار مربوط به اهل حدیث (سلفی‌ها) و اشاعره و به‌نوعی مکتب خلفا می‌تواند ‌باشد که علل آن در جای خود قابل‌بررسی است. پایان‌نامه حاضر که تحت عنوان «مکتب تفسیری مدینه در قرن اول و دوم هجری»، به رشته‌ی تحریر درآمده است، تحلیلی _ بنیادی بوده و با بازنگری در جنبه‌های مکنون تاریخ، سعی دارد عناصر مهم موجود در تاریخ مذهب شیعه که در شکل دادن به مدلی جدید از تاریخ تفسیر…
چکیده: روایی یا ناروایی حیله‌های شرعی، یکی از مناقشه‌انگیزترین حوزه‌های فقه اسلامی است. این موضوع در فقه امامیه به گستردگی فقه عامه نیست؛ وانگهی، اهمیت مسئله و ابتلای جامعه به این موضوع، از همان روزهای نخستین تدوین فقه شیعه، موردتوجه فقیهان امامی بوده است و هر یک با استناد به دلایلی از قرآن و سنت، در دو صفِ موافقان و مخالفان حیل، قرار گرفتند. این پژوهش، با تحلیل دلالی آیات و بررسی سندی و دلالی روایات، به تبیین قلمرو مشروعیت یا عدم مشروعیت حیل شرعی می‌پردازد. ضرورت رسیدن به این هدف در به‌کارگیری حیله‌ها که از سویی رهایی از حرام…
چکیده: امامت و صفات آن، همواره از صدر اسلام موردتوجه بوده است و ائمه اطهار به معرفی خود پرداخته‌اند؛ اما بعد از غیبت امام زمان سوالاتی جدید دراین‌باره به وجود آمد. یکی از نظراتی که در مورد امامت و جایگاه آن مطرح‌شده نظریه‌ی علمای ابرار است. بر مبنای این نظریه ائمه هرگز با پیامبران قابل‌مقایسه نیستند و معارف دین را صرفاً به شیوه‌ی اکتسابی از امام قبل دریافت کرده و یا با رأی و اجتهاد و استنباط، احکام شرعی را تحصیل‌کرده‌اند و همانند دیگر آدمیان خطاپذیرند. در این مجموعه ضمن بیان نظر علمای شیعه از قرن سوم تا زمان حاضر…
چکیده: باور به منجی آخرالزمان از اساسی‌ترین اعتقادات شیعیان می‌باشد و این عقیده تا بدان جا اهمیت دارد که در طی تاریخ افرادی با اغراض مختلف ادعای مهدویت داشته‌اند. یکی از مدعیان، سید باب شیرازی است که بهائیت سعی دارد او را همان قائم موعود اسلام معرفی کند تا مبشری بر حسین‌علی نوری (بهاء) باشد. ازاین‌رو، ناگزیر مبلغان و سران بهائیت برای اثبات باب به‌عنوان مهدی شارع، آیات قرآن (مانند آیه 5 سوره نجم و …) را تأویل و روایات (همچون زوراء و لوح فاطمه و …) را تحریف کردند تا این‌ها را دال بر قائمیت سید محمدعلی شیرازی بداند….
چکیده: تبیین کرامت انسان مبتنی بر مبانی خاص خود است که مبانی متفاوت با توجه به تفاوت هستی‌شناسی و انسان‌شناسی، لوازم متفاوتی دارد علامه طباطبایی و علامه جعفری به‌عنوان دو فیلسوف الهی با استفاده از مبانی عقلانی و وحیانی به تبیین خدا محورانه از کرامت انسان قائلند که تمام کرامت انسان در ارتباط با خدا و حرکت به سوی او معنا می‌شود در اکثر مبانی این دو فیلسوف اشتراک دارند برخی از مهم‌ترین این مبانی عبارتند از: دارا بودن روح الهی،خلافت الهی،اختیار، اراده و …؛ روشن است که اشتراک در مبانی ، لوازم مشترکی نیز در پیش دارند.آنچه می‌تواند میان…
چکیده: محور اصلی این نوشتار بررسی تطبیقی مسئله سعادت از دیدگاه دو فیلسوف مسلمان فارابی و سهروردی می‌باشد فارابی و سهروردی به‌عنوان دو اندیشمند مسلمان، سعادت را بالاترین لذت در درازمدت می‌دانند و اراده به معنای اختیار، قوه‌ی ناطقه‌ی نظری و فطرت مشترک را شرط لازم سعادت نه شرط کافی سعادت معرفی کرده‌اند و از نظر هر دو فیلسوف سعادت به‌عنوان امری مشکک بالاترین مرتبه‌ی قرب به خداست و همین امر مؤید تأثیر آنان از متون دینی می‌باشد. فارابی و سهروردی در بحث از سعادت بر اساس شناخت انسان عمل می‌کنند با این تفاوت که فارابی در بحث کاملاً بر…