اخلاقی

چکیده: هدف پژوهش حاضر در گام نخست شناسایی مفهوم، ویژگی‌ها و ابعاد حیا در قرآن و حدیث و مقایسه‌ی آن با مفهوم شرم در روانشناسی بوده و در گام دوم دستیابی به الگوی حیا در آیات و روایات مورد مطالعه بوده است. بدین خاطر مبتنی بر واژه‌شناسی حیا، تمام آیات قران و متن بحارالانوار مورد بررسی قرار گرفت. همچنین برای به وجود آوردن زمینه مقایسه نتایج وارسی حیا در آیات و احادیث با مفهوم و ابعاد روانشناسی شرم، منابع پژوهشی و نظری معتبر روانشناسی مورد استناد قرار گرفت.

چکیده: در این تحقیق پس از نقل تعاریف و اقسام هدایت و ضلالت از دیدگاه این دو عالم برجسته به مبانی آن‌ها که عبارت از: توحید افعالی، علم ازلی الهی، اراده مطلقه الهی و قدرت قاهره الهی است دست یافتم. البته این دو دانشمند اگرچه در ظاهر عناوین این مبانی اشتراک نظر دارند ولی هرکدام تفسیر و معنای خاصی را از این مبانی اراده می‌کنند. پس از دقت و بررسی دیدگاه‌های این دو دانشمند و عرضه آن‌ها به آیات قرآن، به اینجا رسیدم که هدایت به ابتدایی و پاداشی تقسیم می‌شود. هدایت ابتدایی از آن همه انسان‌هاست و هدایت پاداشی…

 چکیده: محبت یک علاقه قلبی است و باید آن را در آثار انسان، یعنی عمل انسان مشاهده نمود. کسی که مدعی حب پروردگار است، نخستین نشانه او این است که پیرو فرستاده و پیامبر خدا باشد، همان‌گونه که خدای متعال فرموده است: «قُلْ إِن کُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونىِ یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ وَ یَغْفِرْ لَکمُ‏ْ ذُنُوبَکمُ‏ْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیم؛ بگو: اگر خدا را دوست مى‏دارید، از من پیروى کنید تا خدا (نیز) شما را دوست بدارد و گناهانتان را ببخشد و خدا آمرزنده مهربان است.» در حقیقت اثر طبیعی محبت است که انسان را به سوی محبوب و خواسته‌های او می‌کشاند،…

 چکیده: پژوهش حاضر از جنبه‌های گوناگون کاربردی و بنیادی حائز اهمیت است. از آنجایی که حیا از ابزارهای بازدارنده از انجام کارهای زشت و ناپسنداست و محرکی جهت انجام اعمال شایسته و پسندیده لذا در حفظ حریم‌ها بسیار سازنده است، به همین جهت مسئله مهم برای محقق بررسی نقش حیا در تربیت اسلامی بوده است. بنا بر ماهیت موضوع تحقیق از روش تحقیق توصیفی و مطالعه‌ی کتابخانه‌ای استفاده شده است. در این پژوهش محقق به بیان سه بخش اساسی مشتمل بر 1- مراتب حیا در تربیت اسلامی 2- عوامل مؤثر بر ایجاد حیا در تربیت اسلامی 3- آثار حیا در…

 چکیده: در تحقیق حاضر در پی پاسخ به این سؤال اساسی هستیم که تأثیر محبت به خدا در هدایت چیست؟ هدف تحقیق بر این استوار بوده که تأثیر محبت به موضوع تربیتی و کاربردی تبدیل و نتایج آن به عرصه زندگی فردی و اجتماعی وارد شود. در این پژوهش از منابع معتبر تفسیری و حدیثی استفاده شده است. حقیقت محبت یک مسئله‌ی روحی و روانی همه انسان‌ها است. بدین معنا که انسان ذاتاً با مهر و محبت سرشته و اولین و اساسی‌ترین غذای روحی و روانی و معنوی آدمی با محبت تأمین می‌گردد. نتایج حاصل از این تحقیق آن است…

چکیده: یکی از مباحث مهمی که ذهن انسان‌ها را از روزگار قدیم تا به حال به خود مشغول داشته، افعال خارق‌العاده‌ای است که فوق قدرت بشر می‌نماید، امّا توسّط عدّه‌ای خاص از افراد بشر رخ داده است. در قرآن مجید یکی از موضوعات مهم که به طور گسترده به آن پرداخته شده معجزات پیامبران و کرامات برگزیدگان حق است. اعمال خارق‌العاده، ذهن بیشتر متفکّران اسلامی را به خود مشغول داشته است که باعث گردیده پژوهش‌های فراوانی دراین‌باره انجام دهند. از آن‌جا که بخش گسترده‌ای از ادبیات فارسی را عرفان و تصوّف تشکیل داده است و موضوع ولایت و به تبع…

چکیده: سنت ‌الهی جریانی از ظهور صفات خداوند بر وفق ضوابط خاص و روش‌های مخصوص می‌باشد. سنت‌های الهی در قرآن با تعابیر گوناگونی از جمله امر، کلمه، مشیت، سنت، اراده و فطرت بیان شده ‌است. سنت‌های الهی دارای ویژگی‌هایی از قبیل فراگیری، استمرار، تکرار، تخلف‌ناپذیری، عدم تبدیل و تحول‌ناپذیری می‌باشد. همچنین این سنت‌ها منافاتی با اراده و اختیار انسان ندارد. سنت‌های الهی اقسامی دارد که سنت استخلاف، سنت تغییر، سنت امداد و سنت استدراج از جمله آن‌ها است. استخلاف بر دو نوع است؛ یکی استخلاف عام به معنای قرار دادن انسان به‌عنوان خلیفه خدا در زمین و دیگری استخلاف خاص…

چکیده: بررسی اوضاع سیاسی، مذهبی و فرهنگی جهان اسلام در سده هفتم، نشان می‌دهد این دوران مقارن با حوادث و رویدادهایی است که سرنوشت اسلام را رقم می‌زد. اهم این رویدادها حملات‌ پی‌در‌‌‌پی مغول به سرزمین‌های اسلامی و سقوط خلافت عباسیان است. از شاخصه‌های مهم این دوران بحران‌های شدید فکری، فرهنگی و اخلاقی است. حملات مغول مرزهای فرهنگی و عقیدتی مسلمین را در هم‌ریخت. سده هفتم با تمام خرابی‌های روحی و فیزیکی حملات مغول و تخریب‌های فکری، عقیدتی که در پی داشت؛ نقطه عطفی در تاریخ اسلام، بالأخص مذهب تشیع بود. با نابودی دستگاه خلافت عباسی، شیعه مجال یافت تا…

چکیده: موضوع «اهانت به مقدسات مسلمانان» در سال‌های اخیر، از روند شتابنده‌ای برخوردار بوده است و دشمنان اسلام با هدف «محو» یا «مسخ» هویت اسامی جوامع مسلمانان از طریق «سبک شمردن مبانی و ضروریات دین، ناسزا گفتن به مقدسات مذهبی، تمسخر دین‌داری و پایبندی به اصول و احکام الهی» فعالیت‌های اسلام زدایی و اسلام‌ستیزی خود را وسعت و شدت بیشتری داده‌اند. در این تحقیق می‌خواهیم ثابت کنیم: اولاً: موضوع «استخفاف و استهزاء» به مقدسات کهنه حربه‌ای در دستان همه منکران و معاندان تاریخ در برابر دعوت روشنگر و رهایی‌بخش پیامبران آسمانی بوده است که هرگاه پوچی و بطلان خود و…

چکیده: این پژوهش متشکل از هفت قسمت می‌باشد: شش فصل و یک خلاصه و نتیجه‌گیری. فصل اول، شامل ساختار و کلیات طرح تحقیق می‌باشد که بدنه اصلی پژوهش را می‌سازد و عبارتند از: بیان مسئله، اهمیت، ضرورت پژوهش و انگیزه تحقیق، سابقه تحقیق، سؤال‌های اصلی و فرعی تحقیق، اهداف اصلی و فرعی تحقیق، روش تحقیق و تعریف لغوی و اصطلاحی حیا و مفاهیم نزدیک و مقابل به آن. در فصل دوم، اقسام حیا و درجات آن‌ها بر اساس معیارهای خاص، به خوب و بد، مثبت و منفی، عاقلانه و احمقانه و فطری و غیر فطری، درونی و بیرونی حیای از…

چکیده: هستی به رحمت و محبت وجود یافته است و بر این مبنا تربیت می‌یابد. وجود مظهر رحمت حق است و هر موجودی به سبب رحمت رحیمیِ حق به کمال شایسته خود می‌رسد. خداوند در سرشت هر موجودی عشق ذاتی سیر به کمال خود را ایجاد کرده است و روش محبت در تربیت، بر این حقیقت وجود استوار است. پژوهش حاضر به بررسی ابعاد مختلف روش تربیتی محبت در تعلیم و تربیت اسلامی می‌پردازد. تلاش شده است که این بررسی بر اساس آموزش‌های قران کریم و برگرفته از تعلیمات مدرسه پیامبر اکرم (ص) و اوصیای آن حضرت باشد. تحقیق حاضر…

چکیده: تنبلی و کسالت به‌عنوان یک عادت مذموم، از آفت‌هایی است که دین اسلام به مسلمانان هشدار داده تا به آن مبتلا نشوند و با اراده‌ای قوی مشکلات را برطرف کرده و برای کسب سعادت اخروی تلاش نمایند. بر اساس نتایج به‌دست آمده در این پژوهش مهم‌ترین ریشه‌های تنبلی را بایستی در مسائلی همانند ضعف ایمان، نفاق، ناآگاهی، دنیاطلبی، رفاه‌زدگی و خواهش‌های نفسانی جستجو کرد. همچنین تنبلی دارای آثاری همانند حسرت، پشیمانی، عدم پرداخت حقوق الهی، به تأخیر انداختن کارها، از دست دادن فرصت‌ها، بیکاری، بی‌حوصلگی و فقر می‌باشد. هر انسانی برای مقابله با تنبلی می‌تواند روش‌هایی همچون افزایش شناخت،…