اخلاقی

چکیده: در این پژوهش موضوع تواضع و تکبر در قرآن و حدیث مورد بررسی قرار گرفته که دارای پنج فصل می‌باشد. فصل اول مربوط به کلیات تحقیق است که در آن به تبیین تحقیق، پیشینه تحقیق،‌ اهمیت و ضرورت تحقیق،‌روش تحقیق، سؤال‌های تحقیق،‌مفهوم شناسی تواضع و تکبر و واژه‌های آن‌ها و جایگاه تواضع و تکبر در نظام اخلاقی اسلامی ذکر کرده‌ایم. در فصل دوم به اقسام و مصادیق تواضع و تکبر پرداخته شده است که من‌جمله تواضع و تکبر در برابر خداوند و مصادیق آن‌ها و تواضع و تکبر پرداخته شده است که من‌جمله تواضع و تکبر در برابر خداوند…

چکیده: هدف از پژوهش حاضر، بررسی توحید در محبت در دیدگاه متکلمان و عرفای اسلامی است. روش پژوهش، توصیفی و تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات، منابع کتابخانه‌ای می‌باشد. سؤالی که در اینجا مطرح است این است که آیا توحید در محبت از اقسام توحید است؟ و اگر از اقسام توحید است زیرمجموعه کدام قسم است. همچنین محبت و علاقه به ما سوی‌الله (اعم از اولیاءالله و ائمه اطهار (ع) و سایر موجودات) چگونه با محبت خداوند قابل جمع است؟ دیدگاه متکلمان و عرفای اسلامی درباره محبت خداوند چیست؟ نتایج حاصل از این تحقیق بدین قرار است: توحید، رکن رکین و…

چکیده: موضوع محبت از جمله موضوعاتی است که در تمامی عرصه‌های معرفتی، عرفانی، اخلاقی و تربیتی به‌عنوان اصلی اساسی و زیربنایی و یا فرعی و رو بنایی مورد کنکاش قرار گرفته است؛ که در این میان سخن از چیستی و جایگاه محبت در عرصه اخلاق بسیار حائز اهمیت است؛ زیرا محبت از جمله مفاهیم و فضائل اخلاقی می‌باشد که دارای حسن ذاتی بوده و در دایره‌ی حکمت عملی و از جمله صفات نفسانی عمل‌کننده است که جهت‌گیری نفس را نسبت به خود، خدا و دیگران مشخص می‌کند و در ارتباط با اعمال اختیاری و ارادی انسان است که اگر درست…

 چکیده: برای توسعه و تعمیق روابط دوستانه و ارتباط صمیمانه با افراد جامعه و حل مشکلات و نابسامانی‌هایی که ناشی از سوء رفتار افراد در تعامل با یکدیگر است؛ شناخت چگونگی معاشرت صحیح و روابط اجتماعی نیکو ضرورت می‌یابد. این مهم از طریق آشنایی با علم اخلاق و عمل به آن میسر می‌شود. بهترین منبع دستیابی به قوانین و ضوابط اخلاقی صحیح، دستورات دینی که از جانب خدا و پیامبر (ص) و ائمه معصومین (ع) ارائه شده می‌باشد؛ زیرا موجب نیل به کمال و سعادت دنیوی و اخروی است. دستورات اخلاقی را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد: 1- محاسن…

چکیده: این تحقیق شامل پنج فصل است. فصل اول اختصاص به کلیات و مفاهیم دارد که در این فصل به بیان مسئله،‌ پیشینه، ضرورت تحقیق،‌ سؤال اصلی و سؤالات فرعی و همچنین به تبیین مفهوم خشم، پرخاشگری و خشونت پرداخته شده است. فصل دوم دارای دو بخش است: در بخش اول، اقسام خشم مانند خشم افراطی، تفریطی و خشم معتدل از دیدگاه اخلاقی بررسی گردیده است. در بخش دوم اقسام خشم از نظر روان شناسان بیان گردیده است که آنان، خشم را ابتدا به خشک ناسالم و سالم تقسیم نموده‌اند. خشم ناسالم شامل سرکوب خشم، خشم انفجاری و خشم مزمن…

چکیده: یکی از بحث‌های محوری که در اکثر ادیان اعم از ادیان توحیدی و ادیان غیرتوحیدی از آن سخن به میان می‌آید جایگاه و نقش محبت در تعالیم آن ادیان می‌باشد. در تعالیم اسلامی بحث از محبت به خدا و محبت به مخلوقات او به‌وفور یافت می‌شود؛ اما آنچه در اینجا مهم است و نیاز به بررسی دارد این است که منشأ و یا به عبارت دیگر خاستگاه محبت از نظر اسلام چیست؟ به دلایل عقلی و نقلی ثابت شده است که محبت ثمره معرفت است و هر که را معرفت به ذات حق‌تعالی بیشتر باشد محبت او کامل‌تر است؛…

چکیده: تربیت، از مهم‌ترین و حساس‌ترین شاخه‌های علوم رفتاری است. «عاطفه»، حالت احساسی و روانی پیچیده‌ای است که حاصل تعامل بین عوامل محیطی، فرایندهای زیستی و سیستم شناختی است که اغلب با مؤلفه‌های روانی، جسمی و رفتاری همراه است. تربیت عاطفى، به معنای اتخاذ تدابیر مقتضى، جهت فراهم ساختن شرایط مساعد، براى رشد عواطف مثبت و کنترل و هدایت عواطف منفی؛ به عبارت دیگر، «تربیت عاطفی»، به معنای شکوفاسازى عواطف با راهنمایی عقل و شرع است تا جلوی افراط و تفریط‌های عاطفی گرفته شود. هدف از انجام این تحقیق، استخراج و شرح دیدگاه‌های قرآن کریم و حدیث در مورد روش‌های…

چکیده: معناشناسی واژه‌های قران، از روش‌های نوین پژوهش در قران است. معناشناسی رحمت و محبت قصد دارد از طریق بررسی کلمات و عبارات هم‌نشین برخی از واژگان کلیدی مربوط بدان نظیر مودّت، ولایت، عبادت، قرب، ذکر و خلیفه‌الله، در بافت و سیاق آیات قران، معارف نهفته را در باطن آیات آشکار نماید و به‌هم‌پیوستگی معارف قران و اندیشه‌ی نظام‌دار بودن آن را هویدا سازد تا پاسخی باشد برای خاورشناسانی که محتوای قران را مطالبی با سبک پریشان و گسیخته و بیگانه از یکدیگر می‌دانند. برخی از نتایج این رساله عبارتند از: توحید در میدان معنائی رحمت و محبت و واژه‌های…

 چکیده: یکی از موضوع‌های اساسی که همواره در آیات و روایات و هم‌چنین مورد توجه اندیشمندان بوده است، قوه‌ای نفسانی مخصوصاً قوه‌ی غضبیه است. زندگی انسان در طول شبانه‌روز خالی از خشم و غضب نیست و مسائل و مشکلاتی که برای ما به وجود می‏آید از نیروی خشم و غضب می‏باشد. در این مطالعه سعی شده است که قوه غضبیه (خشم) در آیات قرآن کریم، نهج‌البلاغه، اصول کافی، اخلاق ناصری، کیمیای سعادت، معراج‌السعاده و منیه‏المرید مورد مطالعه قرار گیرد. در این پژوهش، با رویکردی غیر‌پیدایشی، مفهوم‏پردازی خشم و راه‏های درمان و اثرات فردی و اجتماعی و مفاهیم مرتبط با آن…

چکیده: محبت مهم‌ترین نقش را در تربیت انسان دارد. در آیات قرآن و روایات هم به محبت زیاد تأکید شده است و مؤثرترین نقش را در تربیت فرد و جامعه دارد، زیرا بنای مکتب اسلام مهر و محبت می‌باشد و سیره و رفتار انبیا و ائمه (ع) نمونه کامل مهر و محبت است. خداوند در قرآن محبت را مهم‌ترین و مؤثرترین عامل در تربیت جامعه می‌داند هدف از خلقت همان تکامل و تربیت انسان می‌باشد. تحقیق حاضر برای تبیین نقش محبت در تربیت از نظر اسلام دارای شش فصل است که فصل اول به کلیات تحقیق از قبیل بیان مسأله،…

چکیده: اثر حاضر به بررسی و تأمل در موضوع حسن ظن و سوءظن به خدا و خلق از منظر آیات و روایات پرداخته است. حسن ظن به خلق در آیات و روایات، از جایگاه رفیع و مهم برخوردار است. تا آنجا که نیک‌اندیشی با بداندیشی نسبت به خلق ارتباط محکم و ناگسستنی با حسن ظن و سوءظن به خالق دارد. مهم‌ترین ریشه حسن ظن به خلق پاکی درون و ایمان استوار به آموزه‌های دین است حالی که سوءظن به مردم نشائت گرفته از آلودگی و خبت باطنی است. اهمیت مسئله حسن ظن مردم بیشتر به دلیل تأثیر شگرف آن در…

چکیده: از مهم‌ترین مباحث مطرح شده در قران کریم، مسئله تقواست. خدای رحمان در آیات بسیاری به این موضوع می‌پردازد تا آنجا که تقوا برترین ملاک برتری انسانی بر انسان دیگر، ملاک قبولی اعمال و وسیله کرامت و ارزشمندی در نزد خود اعلام می‌دارد. پیامبر اکرم (ص) و ائمه معصومین (ع) نیز در طول حیاتشان همواره بر این موضوع تأکید می‌کردند و خود نیز برترین اسوه‌های تقوا بودند. سنت نبوی به‌گونه‌ای بود که هرکس از تقوای بیشتری برخوردار بود، در جامعه ایمانی دارای ارزش بیشتری بوده و مقام و منزلت والاتری می‌داشت. واژه تقوا و مشتقات آن 237 مرتبه در…