کلامی

چکیده: این مقاله اصل عدل را از نظر شیعه مورد بررسی قرار داده و برای آن جایگاه محوری و ویژه‌ای در نظر میگیرد و از این منظر به ارتباط آن با اصول دیگر می‌پردازد. در این میان برهانی بدیع بر عصمت از نگاه شیعه استخراج و اقامه شده است. سپس از سخنان پیامبر اکرم(ص) مؤیدی بر این دیدگاه عرضه میشود، و نتیجه چنین دیدگاهی را برای پاسخگوئی به پرسش اساسی «انتظار بشر از دین» بکار گرفته میشود. در پایان نتیجه میگیریم که از نظر مکتب شیعه، موجه ترین انتظاری که یک شیعه میتواند از دین داشته باشد همان وعده‌ای است…
چکیده: صراط مستقيم بزرگترين نعمت الهى و راه محفوظى است كه يكى بيش نيست. اين راه از يك سو به خداوند متعال مرتبط است و از سوى ديگر در فطرت يكايك انسان‌ها قرار دارد. اين همان راهى است كه بنا به فرموده قرآن، شيطان به تلافى گمراهى اش بر سر آن كمين كـرده تا فرزندان آدم را از مسيـرى كه براى گام نهادن در آن خلق شده انـد، منحرف سازد. لذا درخواست هدايت به صـراط مستقيم بـرترين دعايى است كه خـداوند متعـال خود در ابتـداى قـرآن به ما تعليم داده و به بنده خـويـش دسـتـور داده كـه در روز چندين…
چکیده: در مطالعات بین ادیانی شفاعت عقوبت و نجات یکی از موضوعات مشترک در کتاب های ادیان بزرگ الهی است. بدین معنی که مرتکبین گناه با عمل شفیع، از مجازات الهی بخشیده شوند. این موضوع در کتاب مقدس یهودیان به عنوان مثال در کتاب اشعیا (باب 53 فقره) 12، عهد جدید، رومیان (باب 5، فقره 15) و در قرآن مجید، سوره انبیا (آیه 28) اشاره شده است. شفاعت عقوبت در عهد عتیق به صفت رحمت خدا (اعداد، باب 14) و در قرآن مجید به صفات رحمانیت (زمر /53 و انبیا /107)، رحیم بودن (طه /109 و مریم /87) و غفاریت…
چکیده: موضوع شخصیت از مهم ترین مباحث حوزه انسان شناسی است که در علوم مختلف انسانی و تربیتی از قبیل مدیریت، علوم سیاسى، تعلیم و تربیت و … جایگاهی ویژه دارد. پیشینه این موضوع را باید در دانش روان شناسی جستجو نمود که گرایشی خاص با عنوان روان شناسی شخصیت به آن اختصاص یافته است. در این مقاله سعی شده با استفاده از منابع لغوی و آرای اندیشمندان اسلامی، مفهوم روح و نفس از دیدگاه قرآن و نیز جایگاه آنها در روان شناسی شخصیت بررسی شود. بررسی موضوعاتی چون چیستی روح و نفس، تفاوت روح و نفس، محدوده مفهوم روح…
چکیده رجعت از آموزه‌های اختصاصی شیعه است و در اصطلاح به معنای بازگشت جمعی از مردگان مؤمن و کافر به زندگی دنیا هنگام قیام حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است تا کافران مجازات دنیوی خود را ببینند و مؤمنان نیز ضمن مشارکت در قیام حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از مجازات کافران خوشنود گردند. در این نوشتار ادله قرآنی و روایی رجعت بررسی شده و به شبهات مطرح شده پاسخ داده شده است و در انجام چنین بیان شده است که حتی اگر کسی نخواهد جزئیات رجعت را آن چنان که در پاره‌ای روایات آمده است…
چکیده از منظر تجربه دینی، ذاتِ خدا به وصف اخلاقی رحمت متّصف می‌شود و نظریه معلولی معنا ـ که در حوزه معناشناسی فلسفی مطرح است ـ این امکان را به وجود می‌آورد که وصف اخلاقی رحمت، به همان معنای انسان‌‌ انگارانه آن، یعنی دلسوزی و مهربانی، درباره ذاتِ خدا به کار رود. با توجّه به مفاد نظریه معلولی معنا، می‌توان ادعا کرد که مهربان و دلسوز بودن خداوند منافی با تنزّه و بساطتِ ذات او نیست. معناشناسی کفر در قرآن ‌کریم نشان می‌دهد که کفّار همان ظالمان پایمال ‌کننده اخلاق هستند که تا حدّ ممکن و تا زمانی که مایل­اند…
چکیده: این پژوهش در چهار بخش از فلسفه و علل غیبت حضرت مهدی (عج) و فواید آن و اینکه در زمان غیبت چگونه می‌شود از وجود آن حضرت بهره برد؟ به بحث پرداخته است. بخش نخست به تعریف غیبت و چگونگی و اقسام آن پرداخته است غیبت صغری و غیبت کبری و واگذاری امر نمایندگی به مجتهدان دین‌شناس بررسی شده است. در پایان مراد از اهل‌بیت (ع) مشخص شده است. در بخش دوم فلسفه غیبت مورد بررسی قرار گرفته است. غیبت سری از اسرار الهی است و مردم در زمان غیبت آزمایش می‌شوند و مؤمنین از پشت کفار و منافقین…
چکیده: یکی از مسائل مطرح بین فریقین مسأله اهل‌بیت (ع) و جهت‌گیری‌هایشان نسبت به حضرات (ع) در زمینه مقامات علمی، ولایی، معنوی و عصمت اهل‌بیت (ع) است. این مقامات از لحاظ نقلی و عقلی برای اهل‌بیت (ع) ثابت است، ولی اهل سنت در خصوص اهل‌بیت (ع) تفریط‌هایی داشته‌اند، از جمله اینکه مقام ولایتی اهل‌بیت (ع) را نپذیرفته‌اند و قائل به خلافت خلفایی شده‌اند که ادله قابل قبولی ندارند و در حیطه علمی نیز با پذیرش علوم غیر معتبر خلفا و صحابه و فقها از پذیرش علوم ویژه اهل‌بیت (ع) کناره‌گیری کردند. گروهی نیز با جنگ‌ها و دشمنی علیه ائمه (ع)…
چکیده: از جمله مسائلی که در تاریخ پرفرازونشیب بشر از چالش‌های همگانی و همه‌جایی بوده است اندیشه‌ی نجات و رسیدن به امنیت و آرامش در آخرالزمان بوده است، در بیشتر ادیان الهی مانند اسلام و مسیحیت با این اندیشه مواجه می‌شویم. در این میان نقش کتاب مکاشفات یوحنا، در پرداختن به دور نمایی از آینده جهان و ویژگی‌های آن از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. حال با بررسی و تبیین محتوای مکاشفات یوحنا و مقایسه‌ی آن با آیات قرآن کریم و روایات امامیه در مورد آخرالزمان می‌توان شباهت‌های زیادی را بین آن‌ها مشاهده کرد که این تشابهات، زمینه‌ای مناسب برای مقایسه‌ی…
چکیده: مسأله اصلی این رساله این است که باور شیعیان به علم الهی و گسترده امامان با چه فرایند تاریخی شکل گرفته است و آیا می‌توان بر اساس شواهد و قرائن تاریخی اصالت آن را نشان داد. روش ما در این رساله این است که زمینه‌های تاریخی شکل‌گیری این باور را از دوران پیامبر دنبال کنیم و روند رشد این باور را پیش از شکل‌گیری جریانات و مکاتب فکری شیعی در نیمه دوم قرن دوم ترسیم کنیم. برای این کار تلاش شده مطالعه پدیدارشناسانه در تاریخ و سیره و حدیث و رجال صورت پذیرد و با کمک‌گیری از روش تحلیل…
چکیده: از جمله مباحث اعتقادی ادیان الهی وجود عذاب و پاداش اخروی است. در اسلام این مسئله شفاف‌تر و دقیق‌تر از سایر ادیان مطرح شده و مورد توجه قرار گرفته است. عالمان مسلمان در چگونگی و چیستی پاداش و عذاب اخروی علاوه بر دلایل عقلی و استدلال های فلسفی و کلامی، سخت متکی به متون اسلامی و مفاد آیات و روایات هستند؛ با وجود این، آنها در این مسئله هم رای نیستند. گرچه در خصوص دائمی بودن نعیم قیامت به تبع متون دینی اسلام، با هم اختلافی ندارند ولی در خصوص کیفر اخروی گروهی معتقدند که عذاب قیامت در نهایت…
چکیده این مقاله پس از بررسی کوتاه ریشه واژه بهشت و جایگاه آن در ادیان پیش از اسلام، این مفهوم را در فرهنگ اسلامی از جنبه های گوناگون پیگیری می کند و نخست بهشت را در قرآن کریم مورد بررسی قرار می دهد، آنگاه به بهشت در احادیث می پردازد. سپس مسائل فلسفی و کلامی و عرفانی مربوط به بهشت را طرح می کند.