کلامی

چکیده: بررسی زندگی و زمینه‌های شکل‌گیری اندیشه‌های سیاسی حسن صباح نشان می‌دهد وی ضمن گرایش به مذهب اسماعیلی و تلاش در تکمیل دانش و طی مراحل دعوت در مأموریت مصر و سپس بازدید از شهرهای مختلف ایران و مشاهده زمینه‌های مساعد فعالیت سیاسی، بخصوص در منطقه دیلمان، اقدام به قیام مسلحانه و تسخیر قلعه الموت به‌عنوان پایگاه دولت جدید نمود؛ و پس از قطع رابطه با فاطمیان، استقلال خود را اعلام کرد. دکترین وی شامل دو محور مهم بود: یکی ایدئولوژیکی (نظریه تعلیم) و یکی هم سیاسی (تسخیر قلاع و مبارزه با سلجوقیان). جوهره اصلی اندیشه‌های سیاسی وی تأکید بر…

چکیده: صدیقه طاهره (س) اولین کسی بودند که بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص) به مبارزه با انحرافات پیش آمده، پرداختند و اصل «تداوم نظارت امامان معصوم بر اصالت دین» را تحقق بخشیدند؛ نمونه‌ای از تلاش‌های بزرگ بانوی اسلام (س) در این مبارزه، ایراد خطبه‌های غرا و آتشین و از آن جمله، خطبه فدک است. یکی از ابعاد مهم این خطبه و شاید مهم‌ترین بعد آن، حضور قرآن است؛ پیدایش و حضور این بعد، رهاورد پیوند ویژه آن حضرت با قرآن کریم است و حدیث ثقلین نیز تأیید و تأکیدی بر این رابطه وثیق است. در این پژوهش که با…

چکیده: فدک نام سرزمینی است در اطراف مدینه که زیستگاه یهود بود و پس از پیروزی مسلمانان در جنگ خیبر بدون استفاده از نیروی نظامی، به تصرف مسلمانان درآمد و به‌فرمان خدا، ملک خاص رسول‌الله (ص) شد. سپس طبق فرمان پروردگار مبنی بر «وَآتِ ذَی القُربی حَقَّه …» پیامبر (ص)، فدک را به حضرت زهرا (س) واگذار نمود و بر آن گواه گرفت. از آن پس تا زمان رحلت پیامبر (ص)، حضرت فاطمه (س) در آن تصرف مالکانه داشت، اما پس از رحلت پیامبر (ص)، ابوبکر فدک را غصب کرد و به روایتی که خود راوی آن بود، دعوی کرد…

چکیده: تاریخ پرفراز و نشیب تشیع همواره با محنت‌ها و رنج‌های بسیاری همراه بوده است. این آلام پس از رحلت رسول اکرم (ص) و در ماجرای سقیفه و مظلومیت اولین خلیفه و جانشین بر حق رسول اکرم (ص) حضرت علی (ع) آغاز گردید و در دوره‌ها و قرون بعدی به اشکال مختلفی ادامه پیدا کرد. از ماجرای صلح امام حسن (ع) گرفته تا ماجرای شهادت مظلومانه امام حسین (ع) در کربلا و اسارت امام سجاد (ع) و خاندان رسول گرامی اسلام. از به زندان افتادن امام کاظم (ع) گرفته تا جانشینی امام رضا (ع) به‌عنوان ولیعهد مأمون عباسی و ایجاد…

چکیده: رساله‌ی حاضر، پژوهشی است در موضوع امامت در «ملحمه ی اهل البیت (ع)»، اثر ارزشمندِ عبد المنعم فرطوسی یکی از شعرای معاصر عراق. بررسی این‌گونه مباحث در آثار شعری علاوه بر ارزش ادبی آن، می‌تواند جلوه‌هایی از حقانیت اهل‌بیت عصمت و طهارت (ع) را نمایان سازد. این رساله در یک مقدمه و پنج فصل تنظیم شده است، فصل نخست به شرح مختصری از زندگی، شعر و آثار فرطوسی اختصاص دارد. فصل دوم تأملی است در مفهوم ملحمه و اقسام آن، هم‌چنین جایگاه ملحمه در ادبیات عربی مورد بررسی قرار گرفته است و در انتهای این فصل شرح مختصری از…

چکیده: معاد که همان زنده شدن موجودات پس از مرگ برای مشاهده اصل و نتایج اعمال نیک و بد در سرای آخرت می‌باشد موضوع اصلی این نوشتار است که از منظر صحیفه سجادیه مورد بررسی قرار می‌گیرد، بدون تردید مبحث معاد از تاثیرگذارترین مباحث عقیدتی است که هرچقدر درباره آن تحقیق و بحث شود باز ناچیز است چراکه از اصول دین مقدس اسلام شمرده شده و تأثیر فراوانی در نحوه زندگی، موضع‌گیری‌ها و چگونگی رابطه انسان باخدای متعال، جهان خلقت و دیگر انسان‌ها دارد، کما اینکه صحیفه سجادیه کتابی است که به‌حق زبور آل محمد (ص) لقب گرفته، این کتاب…

چکیده: تحقیق جامع و دقیق در منابع مذهبی و غیرمذهبی اهل سنت و سایر منابع فرق اسلامی به لحاظ تاریخی، رجالی، روایی و تفسیری به‌روشنی نشان می‌دهد، حسین حلاج فرزند منصور بن محمد حلاج یک شخصیت فلسفی و در عین حال یک صوفی بزرگ است. حسین در یک خانواده ایرانی در تور از توابع بیضاء شیراز به دنیا آمد و در اوان به همراه پدر در واسط رحل اقامت افکند. همزمان با ظهور جوانه‌های دین‌باوری در ذهنش به تصوف گرایش یافت، در میان متصوفه، در جستجوی خدای الحق و اتحاد الهی شهر به شهر کوچ نمود و سرانجام دریافت که…

چکیده: پژوهش حاضر در چهار فصل به بررسی این موضوع پرداخته اسـت کـه نقـش شـیعیان در ساختار حکومت عباسیان از خلافت ناصر تا سقوط بغداد را چگونه می‌توان تبیین کرد؟ آغاز رهبری خلیفه ناصرالدین الله نقطه عطفی در تاریخ اواخر حکومـت عباسـیان محـسوب می‌شود چراکه روی کار آمدن وی پس از یک دوران رکود قـدرت در خلافـت اسـلامی صـورت گرفت و همراه با اجرا برنامه‌های اصـلاحی در بعـد داخلـی و خارجی و احیـاء مجـدد سـاختار حکومت عباسیان بود. ساختار حکومت عباسـیان متـأثر از الگـوی دولـت اسـلامی اهـل سـنت و متشکل از نهادهای متعدد و متنوع و پیچیده بود که عباسیان…

چکیده: فرضیه این تحقیق، استمرار مصادیق عترت و اهل‌بیت (ع) تا قیامت است که با بهره‌گیری از آیات قرآن و منابع فریقین، به اثبات آن پرداخته شده است. از صفاتی که در حدیث ثقلین آمده، می‌توان فهمید که افراد مورد نظرِ این حدیث، دارای صفت عصمت هستند که به‌تصریح برخی از همسران پیامبر (ص) و بسیاری از صحابه، مصادیق این روایت، امام علی، فاطمه و حسنین (ع) هستند. کلی بودن معارف دین و نیازمندی به تفسیر و تبیین آن، خطاپذیری برداشت‌های افراد غیر معصوم و اتحاد جامعه اسلامی در پرتو امامت اهل‌بیت پیامبر (ع)، برخی از دلایلی است که ضرورت…

چکیده: نوشتار حاضر به تبیین شخصیت پیامبر اسلام (ص)، ابعاد معنوی و نورانی و اسامی و اوصاف آن حضرت در قرآن کریم می‌پردازد. نویسنده در چهار فصل به معرفی زوایای مختلف شخصیت پیامبر اکرم (ص)، اسوه بودن، هدایت‌گری و انعکاس فضایل اخلاقی حضرت محمد بن عبدالله (ص) در کتاب خدا پرداخته است. وی در فصل اول از تحقیق خود ضمن تعریف مفاهیمی کلیدی مانند اسم، صفت، قرآن، اسوه، خاتم و … فواید ذکر اسما و صفات در قرآن را شرح می‌دهد. او در فصل دوم پس از واکاوی اسامی پیامبر اسلام در قرآن کریم و معانی آن‌ها، مفهوم نام‌هایی مانندِ…